{ "schemaVersion": 1, "exampleOnly": false, "issues": [ { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0001", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Difficulties in obtaining financing from SME Bank", "titleKh": "ផលពិបាកក្នុងការទទួល បានហរិញ្ញប្បទានពី ធនាគារ SME (SME Bank)", "description": "The private sector have difficulties in obtaining financing from SMEs Bank, which the bank requires collateral of fix assets only. The SME Bank still uses the clients data records from the Credit Bureau Cambodia (CBC), which is strictly applied as a loan condition for borrowers.​ Almost everyone has their lending record recorded at the CBC.\nIn addition, loan conditions are based on past loan return payment records of clients and not based on client's current employment/ occupation.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងអំពី ផលពិបាកក្នុងការទទួលបានហរិញ្ញប្បទានពី ធនាគារសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs Bank) ដែលខាងធនាគារទាមទារមានទ្រព្យបញ្ចាំ​ ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងអំពី ផលពិបាកក្នុងការទទួលបានហរិញ្ញប្បទានពី ធនាគារសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs Bank) ដែលខាងធនាគារទាមទារមានការសិក្សាអំពីប្រវត្តិរបស់អតិថិជន CBC នៅតែតឹងរឹងដដែល។ ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងអំពី ផលពិបាកក្នុងការទទួលបានហរិញ្ញប្បទានពី ធនាគារសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs Bank) ដែលខាងធនាគារ មិនបានសិក្សាអំពីសក្តានុពលអំពី មុខរបរបច្ចុប្បន្នរបស់អតិថិជន តែផ្ទុយទៅវិញធនាគារគិតអំពីអតីតកាលដែលអតិថិជនបានបង់។", "recommendation": "The private sector request RGC especially SME Bank to allow enterprises to use sale invoices with value or other forms of Financing Invoice as additional assets as collateral for borrowers, in addition to Fixed Assets; to not apply loan conditions solely based on the client history records of Credit Bureau Cambodia (CBC); to set loan conditions based on the assessment of client's current employment/ occupation (New Business Model) that the businesses strive to (implement), and not clients' historical loan repayment records.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំទទួលយកទ្រព្យបញ្ចាំអាចយកជាទ្រព្យ សកម្ម (Fix Assets) បន្ថែមសម្រាប់ធានាលើទ្រព្យ និងកម្ចីបន្ថែម ឬ វិក័យបត្រ័លក់ដូរដែលមានតម្លៃ អាចយកប្រើប្រាស់បាន (Financing Invoice)។\nផ្នែកឯកជនស្នើសុំ ដកចេញនូវការសិក្សាអំពីប្រវត្តិរបស់អតិថិជន (CBC) ដោយហេតុថា បច្ចុប្បន្ននេះ បញ្ហាខូចCBC កើតឡើងស្ទើរតែគ្រប់មនុស្សទៅ​ហើយ។\nផ្នែកឯកជនស្នើឱ្យមានការសិក្សាលើមុខរបរបច្ចុប្បន្ន​ (New Business Model) ដែល គាត់កំពុងរៀបចំជាមួយយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីរស់បន្តទៀត និងមានក្រុមជំនាញវាយតម្លៃជាក់ស្តែង កុំវាយតម្លៃតាមតែទិន្នន័យអតីតកាលនៃការសងត្រឡប់របស់អតិថិជន។", "category": "Finance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 }, { "name": "NBC", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0004", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Lack of support for using local products in public institutions.", "titleKh": "កង្វះការគាំទ្រការប្រើប្រាស់ផលិតផលក្នុងស្រុក ក្នុងស្ថាប័នសាធារណៈ", "description": "The private sector note that the bidding on consumer goods in public institutions does not encourage (the production of) local products. The private sector has raised that the bidding on consumer goods in public institutions does not encourage local products.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងអំពីបញ្ហានៃការដេញថ្លៃលើទំនិញប្រើប្រាស់ នៅតាមស្ថាប័នធារណៈ នៅមិនទាន់លើកទឹកចិត្តដល់ផលិតផលក្នុងស្រុក។", "recommendation": "The private sector proposes that public institutions make a provision to include at least 30% of local products packages that are being tendered by public institutitons and for 30% of the budget for general merchandise that is used for for daily use.\nThe Cambodian Pharmaceutical Manufacturers Association requests to have a tender for the supply of locally produced medicines at public and referral hospitals.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំដាក់បញ្ចូលផលិតផលក្នុងស្រុក ក្នុងកញ្ចប់ដេញថ្លៃក្នុងស្ថាប័នសាធារណៈយ៉ាងតិច៣០% នៃចំនួនថវិការសរុបលើទំនិញទូទៅដែលត្រូវប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។\nសមាគមអ្នកផលិតឱសថកម្ពុជា ក៏បានស្នើសុំឱ្យមានការដេញថ្លៃការផ្គត់ផ្គងឱសថដែលផលិតបានក្នុងស្រុកនៅតាមបណ្តារមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋនិង មន្ទីរពេទ្យបង្អែកផងដែរ។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0005", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Cambodia to become a member of ISO and Standards (ISO, HACCP, and GMP) Certification fees to SMEs", "titleKh": "សំណើសុំឱ្យកម្ពុជាចូលជាសមាជិករបស់អង្គការអាយអេសអូ (ISO Member Bodies) តម្លៃនៃការផ្តល់វិញ្ញាប័ណ្ណប័ត្រ ISO, HACCP, GMP ដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម", "description": "Cambodia is not yet a member of the ISO body.", "descriptionKh": "កម្ពុជាមិនទាន់ចូលជាសមាជិករបស់អង្គការអាយអេសអូ (ISO Member Bodies) នៅឡើយ។", "recommendation": "The private sector requests the government to consider including Cambodia as a member of the International Standard Organization (ISO) for universal recognition.\nThe private sector requests the Royal Government to provide ISO, HACCP, GMP certification to small and medium enterprises (SMEs) as per suggested tarrifs: a) 100% free for the first time certification, b) 50% charge for the second time certification renewal, and c) 100% charge for the third time certification renewal onwards.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណាក្នុងការដាក់បញ្ចូលប្រទេសកម្ពុជាចូលជាសមាជិករបស់ស្ថាប័នអង្គការអាយអេសអូ (International Standard Organization-ISO) ដើម្បីឱ្យមានការទទួលស្គាល់ជាសកល។\nស្នើសុំរាជរដ្ឋភិបាលជួយផ្តល់វិញ្ញាប័ណ្ណប័ត្រ ISO, HACCP, GMP ដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដូចតទៅ៖ មិនគិតថ្លៃ ១០០% សំរាប់លើកទីមួយ។ គិតថ្លៃ ៥០% សំរាប់ការពន្យាបន្ទាប់។ គិតថ្លៃ ១០០% សំរាប់ការពន្យាបន្ត។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0006", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Counterfeiting the origin of products for export", "titleKh": "ការក្លែងបន្លំប្រភពដើមនៃផលិតផល ដើម្បីនាំចេញ", "description": "The private sector note that honey products, which actually originated in Vietnam are falsely labeled as 'Made In Cambodia' and are exported to the United States. Doing so will seriously affect the legitimate producers/enterprises in Cambodia, as well as ruin the country's reputation.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងអំពីផលិតផល (ទឹកឃ្មុំ) ដែលធាតុពិតមានប្រភពដើមមកពីប្រទេសវៀតណាម ប៉ុន្តែបែរជាក្លែងបន្លំដាក់ផ្លាកថា ផលិតនៅកម្ពុជា ហើយធ្វើការនាំចេញទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការធ្វើបែបនេះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់អ្នកប្រកបរបរនេះពិតប្រាកដនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាប៉ះពាល់ដល់កេរ្ត៍ឈ្មោះរបស់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។", "recommendation": "The private sector urges the government to take timely action to prevent the issue of fake labeling and products that counterfeit their origin that then export from Cambodia.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការ ទប់ស្កាត់ឱ្យបានទាន់ពេលវេលាចំពោះបញ្ហានេះ។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0007", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Unfair competition", "titleKh": "បញ្ហាការប្រកួតប្រជែង មិនស្មើភាព", "description": "The private sector note that the metrology of products such as electronic scales, these businesses are run by individuals and not registered companies. These individuals practice in the field without a license in metrology, and they are not professional. In addition, there is price competition in the market. These factors mean that properly registered companies are unable to compete on price with unregistered ones. This is leading the legally registered companies to suffer financial loss, and some become bankrupt.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនលើកឡើងថា៖ វិស័យមាត្រាសាស្ត្រ ជញ្ជីងថ្លឹងអេឡិចត្រូនិច មានរូបវន្តបុគ្គលដែលមិនបានចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុនត្រឹមត្រូវ គាត់រកស៊ីក្នុងវិស័យនេះ និងគ្មានអាជ្ញាប័ត្រូវរកស៊ីលើវិស័យមាត្រាសាស្ត្រនេះទេ គ្មានវិទ្យាជីវៈត្រឹមត្រូវ ហើយមានការប្រកួតប្រជែងតំលៃគ្នាលើទីផ្សារដែលជាហេតុធ្វើអោយក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវមិនអាចប្រកួតប្រជែងតម្លៃជាមួយគាត់បាន នាំអោយក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុន និងមានអាជ្ញារប័ណ្ណត្រឹមត្រូវស្របតាមច្បាប់ ប្រឈមនឹងការខាតបង់ និងឈានដល់ការក្ស័យទុន។", "recommendation": "The private sector requests the government authorities to monitor and manage any business owners who have not registered a company to properly register their company and apply for a business license in their sector.\nIn addition, the private sector requests the government authorities to impose the strictest rules to help protect legally local businesses in Cambodia.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនសំណូមពរ ដល់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចមេត្តាត្រួតពិនិត្យ និងចាត់ចែងឲ្យម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងឡាយណា ដែលមិនបានចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុនមកចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុន និង ស្នើសុំច្បាប់អនុញាតិប្រកបអាជីវកម្មលើវិស័យនេះ និងដាក់វិន័យអោយបានតឹងរឹងបំផុត ដើម្បីជួយការពារក្រុមហ៊ុនដែលប្រកបអាជីវកម្មត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយើង។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0008", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Electricity Sector: 15% Domestic Preference for all domestic SMEs and $5/KW offer, and incentives for potential interprises", "titleKh": "វិស័យអគ្គិសនីក្នុងឧស្សាហកម្ម៖ ការអនុគ្រោះក្នុងស្រុក ១៥% សម្រាប់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមក្នុងស្រុកទាំងអស់ និងអត្រា $៥/kW ព្រមទាំងការលើកទឹកចិត្តដល់សហគ្រាសមានសក្តានុពល", "description": "The private sector stated that when bidding for public institutions, it is difficult to compete with imported products that are cheaper than locally made products.\nBig consumers connected from medium voltage networks have installed solar panels in order to reduce the cost of electricity, which is charged by Electricité du Cambodge (EDC) or service providers at $5 per kWh/month.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា នៅពេលចូលរួមដេញថ្លៃនៅតាមស្ថាប័នសាធារណៈ មានការលំបាកក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយផលិតផលនាំចូលដែលមានតម្លៃទាបជាងផលិតផលក្នុងស្រុក។\nអ្នកប្រើប្រាស់ធុនធំដែលភ្ជាប់ភ្លើងចេញពីបណ្តាញតង់ស្យុងមធ្យម បានដាក់ដំឡើងសូឡាដើម្បីប្រើពន្លឺព្រះអាទិត្យ ក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយ ចំណាយលើអគ្គិសនី ដែលត្រូវបានអគ្គិសនីកម្ពុជាឬសេវាករ ឲ្យបង់ថ្លៃប្រើប្រាស់អានុភាព $5 ក្នុងkWh/ខែ។", "recommendation": "The private sector is asking the government to provide a 15% Domestic Preference for any bidding that involved enterprises that produce locally made products.\nThe private sector requests the government to waive the electricity capacity charge at $5 kWh/month.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលផ្តល់ការអនុគ្រោះក្នុងស្រុក ១៥% សម្រាប់ការដេញថ្លៃដែលមានការចូលរួមពីសហគ្រាសផលិតផលិតផលក្នុងស្រុក។\nសូមស្នើឲ្យមានការលើកលែងបង់ថ្លៃអានុភាព $5 ក្នុងkWh/ខែនេះ ពីព្រោះវាធ្វើឲ្យការចំណាយថ្លៃភ្លើងវាកាន់តែកើនឡើងវិញ។", "category": "Policy", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0010", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Honey products imported from the neighbouring countries", "titleKh": "ផលិតផលទឹកឃ្មុំនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង", "description": "", "descriptionKh": null, "recommendation": "The private sector requests the government to control the honey products that are imported from the neighbouring countries but being repackaged and branded as local products.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលត្រួតពិនិត្យផលិតផលទឹកឃ្មុំដែលនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែត្រូវបានវេចខ្ចប់ឡើងវិញ និងដាក់ស្លាកយីហោជាផលិតផលក្នុងស្រុក។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0011", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "High costs for domestic products in the retail markets", "titleKh": "ចំណាយខ្ពស់សម្រាប់ផលិតផលក្នុងស្រុកក្នុងទីផ្សារលក់រាយ", "description": "Access to retail markets is still limited because some markets require a fee to register local products in the market system (per product and per retail branch). This issue results in imported products are sold in the market in abundance, while local products are available in very limited quantities.", "descriptionKh": "លទ្ធភាពចូលទៅកាន់ទីផ្សារលក់រាយនៅមានកម្រិត ដោយសារទីផ្សារមួយចំនួនតម្រូវឱ្យបង់កម្រៃសម្រាប់ចុះបញ្ជីផលិតផលក្នុងស្រុកក្នុងប្រព័ន្ធទីផ្សារ ដោយគិតតាមផលិតផលនីមួយៗ និងតាមសាខាលក់រាយនីមួយៗ។ បញ្ហានេះធ្វើឱ្យផលិតផលនាំចូលត្រូវបានដាក់លក់យ៉ាងសម្បូរនៅលើទីផ្សារ ខណៈដែលផលិតផលក្នុងស្រុកមានបរិមាណតិចតួចបំផុត។", "recommendation": "The private sector requests the government to assist with cost reduction so that local SMEs could penetrate large retail markets.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលជួយកាត់បន្ថយចំណាយ ដើម្បីឱ្យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមក្នុងស្រុកអាចចូលទៅកាន់ទីផ្សារលក់រាយធំៗបាន។", "category": "Market Access", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0012", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Too many samples required for testing", "titleKh": "ការតម្រូវឱ្យយកសំណាកច្រើនពេកសម្រាប់ការធ្វើតេស្ត", "description": "The private sector in the manufacturing sector raised that the government required too many product samples for metrology tests. This leads to an increase in production costs.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនក្នុងវិស័យកម្មន្តសាលបានលើកឡើងថា ស្ថាប័នរដ្ឋតម្រូវឱ្យយកសំណាកផលិតផលច្រើនពេកសម្រាប់ការធ្វើតេស្តមាត្រាសាស្ត្រ។ ការណ៍នេះធ្វើឱ្យចំណាយផលិតកម្មកើនឡើង។", "recommendation": "The private sector requests that relevant officials inspect the actual product measurements at the factory site without having to take the products or samples to the ministry or department for testing.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធចុះត្រួតពិនិត្យរង្វាស់ផលិតផលជាក់ស្តែងនៅទីតាំងរោងចក្រ ដោយមិនចាំបាច់យកផលិតផល ឬសំណាកទៅក្រសួង ឬមន្ទីរ ដើម្បីធ្វើតេស្តឡើយ។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0013", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Industry inspection is complicated", "titleKh": "ភាពស្មុគស្មាញនៃការធ្វើអធិការកិច្ច", "description": "", "descriptionKh": null, "recommendation": "The private sector requests the relevant ministries to coordinate inspections, to have a proper list of documents and sufficient reasons for the inspection mission. For the inspections, the private sector requests that the responsible ministry teach and provide guidance to enterprises on shortcomings for progress rather than finding fault and punishing.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធសម្របសម្រួលការធ្វើអធិការកិច្ច ដោយមានបញ្ជីឯកសារត្រឹមត្រូវ និងមូលហេតុគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បេសកកម្មអធិការកិច្ច។ ក្នុងការធ្វើអធិការកិច្ច ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យក្រសួងទទួលបន្ទុកបង្រៀន និងណែនាំសហគ្រាសអំពីចំណុចខ្វះខាត ដើម្បីកែលម្អឱ្យប្រសើរឡើង ជាជាងការស្វែងរកកំហុស និងដាក់ទណ្ឌកម្ម។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0014", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "No support for promoting locally-made products from local authorities", "titleKh": "កង្វះការគាំទ្រពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានក្នុងការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលក្នុងស្រុក", "description": "No support for local products from local authorities. Local authorities in the region do not support the promotion of local products, requiring permission from multiple levels and lack of clarity, causing great difficulties for enterprises or micro handicraft businesses that strive to promote Khmer products.", "descriptionKh": "ផលិតផលក្នុងស្រុកមិនមានការគាំទ្រពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានទេ។ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននៅតាមតំបន់មិនគាំទ្រការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលក្នុងស្រុក ដោយតម្រូវឱ្យស្នើសុំការអនុញ្ញាតពីច្រើនថ្នាក់ និងខ្វះភាពច្បាស់លាស់ ដែលបង្កការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងដល់សហគ្រាស ឬអាជីវកម្មសិប្បកម្មខ្នាតមីក្រូដែលខិតខំផ្សព្វផ្សាយផលិតផលខ្មែរ។", "recommendation": "The private sector requests the government to promote Khmer products, and local authorities in the region to simplify the process of application for the advertisement and promotion of locally made products.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលជួយផ្សព្វផ្សាយផលិតផលខ្មែរ និងឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននៅតាមតំបន់សម្រួលនីតិវិធីស្នើសុំការអនុញ្ញាតផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងផ្សព្វផ្សាយផលិតផលក្នុងស្រុក។", "category": "Market Access", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0016", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Local Product Registration (ចបផ)", "titleKh": "ការចុះបញ្ជីផលិតផលក្នុងស្រុក (ចបផ)", "description": "For some products, it is still unclear whether they should be registered under the Product Registration of the Ministry of Industry, Science, Technology and Innovation (MISTI) or of the Ministry of Health (MoH). For example, soap products, etc. could be registered with MISTI, but the MoH also requires that they must be registered under the MoH.", "descriptionKh": "ចំពោះផលិតផលមួយចំនួន នៅមិនទាន់មានភាពច្បាស់លាស់ថា ត្រូវចុះបញ្ជីផលិតផលនៅក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) ឬនៅក្រសួងសុខាភិបាល (MoH) នោះទេ។ ឧទាហរណ៍ ផលិតផលសាប៊ូជាដើម អាចចុះបញ្ជីនៅក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ប៉ុន្តែក្រសួងសុខាភិបាលក៏តម្រូវឱ្យចុះបញ្ជីនៅក្រសួងសុខាភិបាលផងដែរ។", "recommendation": "The private sector requests MISTI as follows:\n1. MISTI to provide a clear definition of products that require a Product Registration Number (ចបផ)\n2. MISTI to issue only one Product Registration Number by enabling some products to be registered as a series for products that share the same raw material, the same production chain, and the same product name, but with different flavors added in the lowest percentage and different packaging.\n3. Request for the result of product testing to have a 6-month validity.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) អនុវត្តដូចខាងក្រោម៖\n១. កំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់អំពីផលិតផលដែលតម្រូវឱ្យមានលេខចុះបញ្ជីផលិតផល (ចបផ)។\n២. ផ្តល់លេខចុះបញ្ជីផលិតផលតែមួយ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យផលិតផលមួយចំនួនចុះបញ្ជីជាសែស្រឡាយ សម្រាប់ផលិតផលដែលមានវត្ថុធាតុដើមដូចគ្នា ខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មដូចគ្នា និងឈ្មោះផលិតផលដូចគ្នា ប៉ុន្តែមានការបន្ថែមរសជាតិខុសៗគ្នាក្នុងភាគរយតិចតួចបំផុត និងការវេចខ្ចប់ខុសៗគ្នា។\n៣. ផ្តល់សុពលភាពរយៈពេល ៦ ខែ ដល់លទ្ធផលធ្វើតេស្តផលិតផល។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 }, { "name": "MoH", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0017", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Standardized product accreditation across public standards", "titleKh": "ការវាយតម្លៃទទួលស្គាល់ផលិតផលតាមស្តង់ដាររួមរវាងស្ថាប័នរដ្ឋ", "description": "The private sector raised that product standards varied and were not recognized across ministries. Different line ministries require different and separate tests for the same product. For instance, a product that has been properly inspected by the Standards Institute of Cambodia still requires testing by another government institution during inspection. This issue costs and adds a burden to the enterprises and causes businesses to lose trust in government institutions.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា ស្តង់ដារផលិតផលមានភាពខុសគ្នា និងមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់រវាងក្រសួងនានា។ ក្រសួងជំនាញផ្សេងៗតម្រូវឱ្យធ្វើតេស្តដោយឡែក និងខុសៗគ្នាលើផលិតផលដូចគ្នា។ ឧទាហរណ៍ ផលិតផលដែលបានត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវដោយវិទ្យាស្ថានស្តង់ដារកម្ពុជារួចហើយ នៅតែត្រូវធ្វើតេស្តដោយស្ថាប័នរដ្ឋផ្សេងទៀតនៅពេលចុះអធិការកិច្ច។ បញ្ហានេះបង្កើនចំណាយ និងបន្ទុកដល់សហគ្រាស ហើយធ្វើឱ្យអាជីវកម្មបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើស្ថាប័នរដ្ឋ។", "recommendation": "The private sector proposes a standardized accreditation and recognition of product test results to be recognised across government institutions.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យមានការវាយតម្លៃទទួលស្គាល់តាមស្តង់ដាររួម និងការទទួលស្គាល់លទ្ធផលធ្វើតេស្តផលិតផលរវាងស្ថាប័នរដ្ឋនានា។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 }, { "name": "MoH", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0018", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "The process of applying for a construction permit for a factory or manufacturing plant.", "titleKh": "នីតិវិធីស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់រោងចក្រ ឬរោងចក្រផលិតកម្ម", "description": "The private sector raised that the permit application for factory construction takes a long time to review documents. In addition, construction permits must be applied for in multiple stages, resulting in wasted production time for businesses.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា ការស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់រោងចក្រចំណាយពេលយូរក្នុងការពិនិត្យឯកសារ។ លើសពីនេះ ការស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់ត្រូវឆ្លងកាត់ច្រើនដំណាក់កាល ដែលធ្វើឱ្យអាជីវកម្មខាតបង់ពេលវេលាផលិតកម្ម។", "recommendation": "The private sector requests for coordination or improvement in the application for construction permits, especially for factory/manufacturing plants, to contribute to job creation and increase the productivity of local products.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យមានការសម្របសម្រួល ឬកែលម្អនីតិវិធីស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់ ជាពិសេសសម្រាប់រោងចក្រ និងរោងចក្រផលិតកម្ម ដើម្បីចូលរួមបង្កើតការងារ និងបង្កើនផលិតភាពនៃផលិតផលក្នុងស្រុក។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0019", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Human resource development", "titleKh": "ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស", "description": "The private sector raised that there is lack of human resources in the SMEs sector for expanding and becoming large-scale enterprise. The SMEs have difficulties contacting suppliers and the real estate industry.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា វិស័យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមខ្វះធនធានមនុស្សសម្រាប់ពង្រីកខ្លួន និងក្លាយជាសហគ្រាសខ្នាតធំ។ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមមានការលំបាកក្នុងការទាក់ទងជាមួយអ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងវិស័យអចលនទ្រព្យ។", "recommendation": "The private sector requests for skills training and study tour programs.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យមានកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ និងកម្មវិធីទស្សនកិច្ចសិក្សា។", "category": "Human Resources", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0002", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Rising price of energy source for manufacturing enterprises", "titleKh": "ការកើនឡើងដោយផ្ទាល់ពីបញ្ហាប្រភពថាមពល សម្រាប់សហគ្រាសផលិតកម្ម", "description": "The private sector have observed that the (high) price of diesel oil negatively impacts revenue for producers. Producers are required to use diesel for machinery that is used for manufacturing/ production. Diesel price keeps increasing. The government has offered incentives for electricity tariffs in SMEs and manufacturing enterprises. The private sector has observed that the implementation of the incentives is not widely applied to all enterprises.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ តម្លៃប្រេងម៉ាសូត ធ្វើឱ្យផ្នែកសហគ្រាសផលិតខាតបង់ចំណូល និងប៉ះពាល់ដល់ថ្លៃដើមជាខ្លាំង ព្រោះសហគ្រាសផលិតនីមួយៗ ត្រូវប្រើប្រាស់ប្រេងម៉ាសូតសម្រាប់គ្រឿងចក្រដែលបម្រើឱ្យការផលិតជាចាំបាច់ ។ តម្លៃលើទីផ្សារប្រេងម៉ាស៊ូត បន្តឡើងថ្លៃរហូត។ ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់អនុគ្រោះតម្លៃអគ្គីសនីប្រើប្រាស់សម្រាប់ វិស័យ SMEs។ ប៉ុន្តែការអនុវត្តនេះ​នៅមិនទាន់បានពេញលេញនៅឡើយទេ។", "recommendation": "The private sector requests the government to conduct a study on the diesel prices for manufacturing enterprises, as this is a serious issue that requires a solution. Diesel price for enterprises should not keep rising the same as the rising of oil prices.\nThe private sector requests the government to fully apply incentives for electricity tariffs including fixed prices of electricity for SMEs.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យមានការសិក្សាលើបញ្ហាតម្លៃប្រេងម៉ាស៊ូត សម្រាប់សហគ្រាសផលិត ព្រោះនេះជាបញ្ហាប្រឈមខ្លាំងដែលត្រូវការដំណោះស្រាយ តម្លៃលើទីផ្សារមិនអាចកើនតាមតម្លៃប្រេងដែលឡើងនោះទេ។​ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យមានការអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញ ចំពោះតម្លៃអគ្គីសនី និងកំណត់តម្លៃថេរណាមួយ ក៏ដូចជាការលើកទឹកចិត្តឱ្យបានខ្ពស់សម្រាប់សហគ្រាសដែលនៅក្នុងវិស័យ SMEs ។", "category": "Infrastructure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 }, { "name": "MME", "order": 2 }, { "name": "MoC", "order": 3 }, { "name": "MEF", "order": 4 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0003", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Local salt production: quota on imported salt", "titleKh": "បញ្ហាប្រឈមក្នុងផលិតកម្មអំបិល៖​កំណត់ចំនួនកូតា (Quota) លើអំបិលនាំចូល", "description": "The private sector has observed that large quantities of salt are being imported through unofficial channels into Cambodia. Meanwhile, during the dry season, Cambodia has produced a substantial amount of salt locally, leading traders to reduce the prices of domestically produced salt. The labor force in salt production is not as abundant as it once was, and labor costs are now higher than before. This increase in production costs has led to a rise in the cost of locally produced salt, creating competition with imported salt. The issue with registering locally produced salt products (product registration) is that there are various types, such as coarse salt, fine salt, flake salt, and ground salt, all of which are required to undergo individual product registration. This requirement increases the production costs of salt and makes locally produced salt less competitive against imported salt.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានសង្កេតឃើញថា៖ មានការនាំចូលអំបិលតាមច្រករបៀងចូលមកក្នុងប្រទេសយើងជាច្រើន ខណៈដែលក្នុងរដូវប្រាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាថ្មីៗនេះ យើងផលិតបានអំបិលជាច្រើនដែលជាហេតុនាំឱ្យឈ្មួញទំលាក់តម្លៃអំបិលដែលផលិតបានក្នុងស្រុក។​ ផ្នែកឯកជនបានសង្កេតឃើញថា កម្លាំងពលកម្មក្នុងផលិតកម្មអំបិលមិនសូវសំបូរដូចពេលមុនទេ ហើយក៏ត្រូវ ចំណាយថ្លៃពលកម្មថ្លៃជាងពេលមុនផងដែរដែលធ្វើឱ្យថ្លៃដើមក្នុងការផលិតអំបិលមានការកើនឡើងដែលជាកត្តាធ្វើឱ្យអំបិលផលិតក្នុងស្រុក មានការប្រកួតប្រជែងគ្នាជាមួយនឹងអំបិលដែលនាំចូល។ បញ្ហាក្នុងការចុះបញ្ជីផលិតផល(ច.ប.ផ) អំបិលដែលផលិតបានក្នុងស្រុកមានច្រើនប្រទេសដូចជា អំបិលគ្រួស អំបិលម៉ត់ ផ្កាអំបិល និង អំបិលកិនជាដើមដែលតម្រូវឱ្យរាល់ផលិតផលអំបិលទាំងនោះត្រូវចុះបញ្ជីផលិតផល (ច.ប.ផ) គ្រប់មុខដែរ ដែលនេះក៏ជាហេតុធ្វើឱ្យថ្លៃ ដើមក្នុងការផលិតអំបិលមានការកើនឡើង និងធ្វើឱ្យអំបិលផលិតក្នុងស្រុកប្រកួតប្រជែងមិនឈ្នះជាមួយនឹងអំបិលដែលនាំចូលផងដែរ។", "recommendation": "The private sector proposes to limit the quota to amount of salt imports so that the country could supply local salt to the domestic market.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំកំណត់ចំនួនកូតា (Quota) នៃការនាំចូលអំបិល ដើម្បីផ្តល់ការផ្គត់ផ្គង់ដោយអ្នកផលិតអំបិលលើទីផ្សារក្នុងស្រុក។", "category": "Trade", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 }, { "name": "GDCE", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0009", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "Transportation challenge (in the cassava sector)", "titleKh": "បញ្ហាប្រឈមក្នុងការដឹកជញ្ជូនក្នុងវិស័យដំឡូងមី", "description": "The provinces bordering with Thailand include Battambang, Banteay Meanchey, Pursat, and Oddar Meanchey have faced challenges on transportation such as: Thai standard weights of 50,500 kg (equivalent to 50.5 tones per truck) are applied to trucks and containers; trucks wtih Thai plates can drive in Cambodia at a distance of 100 to 200 kms from the border checkpoints; some trucks with Thai-plates drive in Cambodian territory over the standard weight of both Thai and Cambodian weight rules exceeding 50.5 tons per truck. The Ministry of Public Works and Transportation (MPWT) used to conduct inspections and warn them. \n As Cambodian trucks apply the standard weight by MPWT, these issues affected Cambodian transportation including: business and job loss to related trucks businesses in Cambodia;he provinces bordering with Thailand include Battambang, Banteay Meanchey, Pursat, and Oddar Meanchey have faced challenges on transportation such as: the overweight trucks (over 50.5 tons per truck) from Thailand could drive over 100 to 200 kilometers from the land borders. These overweighted trucks from Thailand affects the local cassava silo businesses to lose profit and damage roads infrastructure in Cambodia.", "descriptionKh": "បញ្ហាប្រឈមតាមបណ្តាខេត្តជាប់ព្រំដែនថៃ រួមមាន៖ បាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ ពោធិសាត់ ឧត្តរមានជ័យរួមមាន៖ ឡានថៃដឹកតាមស្តង់ដាររបស់ថៃ គឺ ៥០,៥០០គីឡូក្រាម (ស្មើនឹង៥០តោន៥០០គីឡូក្រាម) បើកក្នុងរយះចំងាយ ប្រមាណជា១០០ ទៅ២០០គីឡូម៉ែត្រចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដោយគិតពីមាត់ច្រកចូលព្រំដែននីមួយៗ។ ក្នុងនោះឡានថៃ ដឹកទំនិញនៅលើទឹកដីកម្ពុជាចំងាយ ពី១០០ ទៅ ២០០ គីឡូម៉ែត្រ ដឹកទម្ងន់ធ្ងន់លើសស្តង់ដារ ដោយលើសទាំងទម្ងន់ស្តង់ដារថៃ និងស្តង់ដារខ្មែរ ពោលគឺលើសពី ៥០,៥០០គីឡូ ក៏មានច្រើន (បញ្ជាក់៖ ក្រសួងធ្លាប់ ចុះបង្ក្រាបម្តងហើយ)។\nកត្តាទាំងនេះបង្កផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យឯកជនដូចជា៖ ធ្វើអោយបាត់បង់ការងារដឹកជញ្ជូនរបស់ឡានខ្មែរ ដោយសារឡានខ្មែរ ដឹកតាមស្តង់ដារ ដែលបានកំណត់ដោយក្រសួងសាធារណការនិងដឹកជញ្ជូន។ ក្នុងរយៈចំងាយដែលឡានថៃចូលដល់ទឹកដីខ្មែរ គឺឡានខ្មែរ មិនអាចរកស៊ីបានទេ ដោយសារ ថ្លៃដឹករបស់ឡានថៃថោកជាង និងដឹកបានច្រើនជាងឡានខ្មែរ ហេតុនេះឡានខ្មែរក្នុងតំបន់មួយចំនួនត្រូវបង្ខំចិត្តលក់ឡាន ឬទុកអោយធនាគាររឹបអូស។\nជាក់ស្តែង ការជម្រុញការនាំចេញផលិតផលមួយចំនួន ដូចជាដំឡូងមី គឺមិនអាចធ្វើបាន ដោយសារថ្លៃដឹកជញ្ចូនខាងឡានខ្មែរគឺថ្លៃជាងខាងថៃនិងខាងវៀតណាម។\nផលប៉ះពាល់មានដូចជា៖ ឈ្មួញថៃដឹកបានច្រើន តែគុណភាពមិនល្អ ពោលគឺ ថៃទិញដំឡូងមីសើម ក៏ថៃទិញបានដែរ ដោយសារឡានថៃដឹកបានបរិមាណច្រើនតោន ហេតុនេះលក់យកប្រាក់ចំណេញតែត្រឹមថ្លៃឡានក៏ថៃអាចចំណេញបានដែរ។ បញ្ហានេះ ធ្វើអោយលានដំឡូងមីមួយចំនួនខាងខ្មែរបានបិទទ្វារ ដោយសារការប្រកួតប្រជែងលើការដឹកជញ្ជូន លើសទម្ងន់តែម្តង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អាជីវកម្មខ្លះបិទ​ ដោយសារគ្មានលុយសងធនាគារ។\nបន្ថែមលើនេះ ផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងសង្គមមានដូចជា៖ ឡានដឹកលើសទម្ងន់កំណត់ផ្លូវខ្លាំង ធ្វើអោយខូចផ្លូវថ្នល់ ដែល ជាក់ស្តែងក្រសួងសាធារណការនិងដឹកជញ្ជូនបាន ចុះអនុវត្តរួមទៅហើយ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ ផលប៉ះពាល់បន្ថែមគី ខាត់បង់ថវិការជួលជុលផ្លូវថ្នល់ បង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងធ្វើអោយប្រជាពលរដ្ឋចោទរដ្ឋថាធ្វើផ្លូវមិនបានល្អតាមស្តង់ដារ។", "recommendation": "The private sector has requested the relevant ministries/institutions that are involved in cassava transportation in Cambodia-Thai border provinces for the Thai trucks to comply with Cambodian transportation laws, and to review the implementation of laws related to transportation.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកជញ្ជូនដំឡូងមីនៅតាមខេត្តជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តម្រូវឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃគោរពច្បាប់ដឹកជញ្ជូនរបស់កម្ពុជា និងពិនិត្យឡើងវិញនូវការអនុវត្តច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកជញ្ជូន។", "category": "Infrastructure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0015", "issueNumber": null, "workingGroup": "Manufacturing & SMEs", "ownerEmail": "privatesector3@gmail.com", "title": "The complicated process for filing tax", "titleKh": "ភាពស្មុគស្មាញនៃនីតិវិធីដាក់លិខិតប្រកាសពន្ធ", "description": "The private sector raised that tax filing process is complicated, making it difficult for micro-enterprises to understand the requirements for tax filing.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា នីតិវិធីដាក់លិខិតប្រកាសពន្ធមានភាពស្មុគស្មាញ ដែលធ្វើឱ្យសហគ្រាសខ្នាតមីក្រូពិបាកយល់ពីតម្រូវការសម្រាប់ការដាក់លិខិតប្រកាសពន្ធ។", "recommendation": "The private sector requests the government to help streamline tax procedures.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលជួយសម្រួលនីតិវិធីពន្ធដារ។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MISTI", "order": 1 }, { "name": "GDT", "order": 2 } ] } ], "reports": [ { "sourceRef": "real-misti-report-s1-2026", "title": "របាយការណ៍វឌ្ឍនភាព ឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦", "year": 2026, "semester": "S1", "ownerEmail": "cdcgpsf@gmail.com", "status": "DRAFT", "ministries": [ { "ministryName": "MISTI", "assignedUserEmail": "ministry3@gmail.com", "attachment": null, "issueUpdates": [ { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0001-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0001", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0001-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "តំណាងវិស័យធនាគារបានធ្វើការដោះស្រាយឆ្លើយតបរាល់បញ្ហាពាក់ព័ន្ធការទទួលបានហិរញ្ញប្បទានជូនដល់វិស័យឯកជនរួចរាល់។ ស្មារតីអង្គប្រជុំបានសម្រេចឱ្យវិស័យឯកជនដែលជួបប្រទះនិងបញ្ហានេះ ធ្វើការផ្ទាល់ជាមួយក្រុមការងារផ្នែកសេវាធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ (ក្រុម ង) ដើម្បីដោះស្រាយបន្ត។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0004-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0004", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0004-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "MEF កំពុងដឹកនាំរៀបចំសេចក្តីព្រាងប្រកាសកំណត់នីតិវិធី លក្ខខណ្ឌក្នុងការវាយតម្លៃលទ្ធកម្មអនុគ្រោះចំពោះផលិតផលក្នុងស្រុក ដែលមានវិសាលភាពទាក់ទងនិងទំនិញ សំណង់ និងសេវាទីប្រឹក្សា ភាពអនុគ្រោះដល់ផលិតផលក្នុងស្រុករួមមានវិស័យកសិកម្ម អាហារសមុទ្រ សំណង់ សេវាប្រឹក្សាយោបល់នានា បន្ទាប់ពីប្រកាសនេះត្រូវបានអនុម័ត វិស័យឯកជននឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន ទន្ទឹមនឹងនេះ ផលិតផលក្នុងស្រុកនឹងត្រូវបានគាំទ្រ។ សម្រាប់បញ្ហាការស្នើសុំឱ្យមានការដេញថ្លៃផ្គត់ផ្គង់ឱសថដែលផលិតក្នុងស្រុក នៅតាមបណ្តាមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែក បានដោះស្រាយរួចហើយក្នុងក្រុមការងារផ្នែកសុខាភិបាល (ក្រុម ឋ)", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0005-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0005", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0005-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "MISTI បានស្នើសុំទៅរាជរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ រួចហើយ ដើម្បីរៀបចំសំណើ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចឲ្យកម្ពុជាក្លាយទៅជាសមាជិកពេញសិទ្ធិ។ ដោយឡែក សម្រាប់ការបង់កម្រៃសេវាផ្តល់វិញ្ញាបនបត្រ ISO, HACCP, GMP របស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក្រសួងពុំទាន់មានលទ្ធភាពអាចបញ្ចុះតម្លៃជូនបានទេ ពីព្រោះមានតម្រូវការចំណាយលើបេសកកម្មរបស់មន្រ្តី\nបច្ចេកទេសក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃភាពអនុលោម ប៉ុនែ្តចំពោះបញ្ហាស្នើសុំនេះ ក្រសួងនឹងបន្តពិនិត្យ និងពិភាក្សាអំពីកម្រៃសេវាសាធារណៈជាមួយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0006-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0006", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0006-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "ស្មារតីអង្គប្រជុំបានស្នើវិស័យឯកជនសហការ\nផ្តល់ព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីប្រភព អត្តសញ្ញាណ និងអង្គហេតុ ជូនទៅក្រសួង ស្ថាប័ន និងសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធធ្វើការស៊ើបអង្កេត និងដោះស្រាយជូន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ផ្នែកឯកជនត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាព និងគុណភាពផលិតផលរបស់ខ្លួនឱ្យត្រឹមត្រូវតាមស្តង់ដារ\nបច្ចេកទេស។ ចំពោះបញ្ហាក្លែងបន្លំគុណភាពផលិតផល សូមអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្រ្កាបការក្លែងបន្លំ\n(កបប) អនុវត្តដែនសមត្ថកិច្ចនៅលើទីផ្សារ។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0007-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0007", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0007-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "ស្មារតីអង្គប្រជុំបានស្នើអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករពង្រឹង\nការត្រួតពិនិត្យលើទំនិញនាំចូលឧបករណ៍មាត្រាសាស្ត្រ និងស្នើ\nឱ្យវិស័យឯកជនសហការផ្តល់ព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីប្រភព\nអត្តសញ្ញាណ និងអង្គហេតុ ជូនទៅសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធធ្វើការ\nស៊ើបអង្កេត និងដោះស្រាយជូន។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0008-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0008", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0008-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "សំណើឱ្យមានការលើកលែងបង់ថ្លៃអានុភាព 5$/KW នេះ មិនតម្រូវឱ្យមានការបង់ទៀតទេ", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0010-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0010", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0010-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "ដោះស្រាយរួមជាមួយបញ្ហាទី៦", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0011-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0011", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0011-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីបានបញ្ជាក់ជូនក្នុងអង្គប្រជុំថាការដាក់\nផលិតផលរបស់ខ្លួនចូលទៅទីផ្សារធំៗ សម្រាប់សហគ្រាសឬ\nអាជីវកម្មលក្ខណៈគ្រួសារគួរតែស្វែងរកដៃគូសហការជាមួយ\nនឹងក្រុមហ៊ុនធំៗដែលមានលទ្ធភាពអាចជ្រៀតចូលទីផ្សារធំៗ\nបាន ទន្ទឹមនឹងនេះ ម្ចាស់សហគ្រាស /អាជីវកម្ម ក៏ត្រូវពង្រឹង\nគុណភាពផលិតផល និងសេវារបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមស្តង់ដារ\nកំណត់។ ក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា\nនិងនវានុវត្តន៍ និងសហគ្រិនខ្មែរ (KE) រួមជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ\nកំពុងនឹងខិតខំបន្តជួយបន្ថែមទៀតលើបញ្ហានេះ។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0012-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0012", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0012-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "បញ្ហានេះដោះស្រាយរួមជាមួយបញ្ហាទី៧", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0013-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0013", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0013-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "រាជរដ្ឋាភិបាលអណត្តិទី៧នេះ បានកំណត់ការធ្វើអធិការកិច្ចមានលក្ខណៈចម្រុះក្រសួងស្ថាប័ន ក្នុងគោលបំណងចុះជួយពិគ្រោះយោបល់ដល់រោងចក្រ សហគ្រាស គ្រឹះស្ថាន មួយចំនួនមិនទាន់ឈានទៅដល់ Self-Compliance ដោយការចុះធ្វើអធិការកិច្ចនេះ គឺធ្វើតែ១ដង ក្នុង១ឆ្នាំ ដោយមានបញ្ជីរាយឈ្មោះឯកសារ អត្តសញ្ញាណមន្ត្រីអធិការកិច្ច ផ្ញើជូនទៅរោងចក្រ សហគ្រាស មុនពេលចុះត្រួតពិនិត្យ។ ក្នុងករណីសង្ស័យមានក្រុមមន្ត្រីចុះអធិការកិច្ចចុះខុសប្រក្រតី សូមវិស័យឯកជនទំនាក់ទំនងទៅប្រព័ន្ធទទួលពាក្យបណ្តឹង\nរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លេខ ១២៨៦ និង១២៩៧ ដោយឥតគិតថ្លៃ។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0014-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0014", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0014-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "ស្មារតីអង្គប្រជុំបានស្នើក្រសួងមហាផ្ទៃរដ្ឋបាល​​ ថ្នាក់ក្រោមជាតិ ក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេស មន្ទីរពាក់ព័ន្ធ ត្រូវពិនិត្យ និងចូលរួមជំរុញដោះស្រាយសម្រាប់ករណីដែលបានបញ្ជាក់ដោយសហការជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន វិស័យឯកជន និងភាគីពាក់ព័ន្ធសម្របសម្រួលតាមការចាំបាច់។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0016-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0016", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0016-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "១.យោងអនុក្រឹត្យ ១២២អនក្រ.បក ជំពូកទី១ មាត្រាទី៣\nការចុះបញ្ជីផលិតផលសាប៊ូដែលប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណង\nសម្អាតរាងកាយ ឬសម្អាង គឺស្ថិតនៅក្រោមការចេញអាជ្ញាបណ្ណ\nពីក្រសួង សុខាភិបាល។ បញ្ហាដែលម្ចាស់រោងចក្រ សហគ្រាស\nយល់ថាការងារនៅមានការជាន់ដែនសមត្ថកិច្ចគ្នា ក្រុមការងារ\nបច្ចេកទេសនៃក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា\nនិងនវានុវត្តន៍ និងក្រសួងសុខាភិបាល នឹងបន្តពិនិត្យ ពិភាក្សា\nផ្អែកតាមឯកសារគតិយុត្ត ២ គឺ សជណ លេខ៣៦ និង\nអនុក្រឹត្យលេខ ១២២ អនក្រ.បក ដើម្បីរកដំណោះស្រាយជូន\nផ្នែកឯកជន។\n២. ការចុះបញ្ជីផលិតផល(ចបផ) មិនអាចចុះបញ្ជី ចំពោះ\nផលិតផលជាសែស្រឡាយមានវត្ថុធាតុដើម តែមួយ ខ្សែច្រវ៉ាក់\nផលិតកម្មតែមួយ ឬឈ្មោះផលិត​ផលតែមួយ ដោយមានបន្ថែម\nរសជាតិ ក្លិន ពណ៌ ផ្សេងគ្នាបានទេ ពីព្រោះ៖ ផលិតផលមួយ\nរសជាតិ ជាគុណភាពចាំបាច់ដែលអតិថិជនចង់បាន បើខុស\nរសជាតិបាន ន័យថាផលិតផលនោះខុសគ្នាហើយ។\n៣. ចំពោះសុពលភាព ដើម្បីតាមដានគុណភាព​\nនិងសុវត្ថិភាពផលិតផលបានទទួល ចបផ វិទ្យាស្ថាន\nស្តង់ដារកម្ពុជា បានបន្ថយការធ្វើតេស្តឡើងវិញពីរយៈពេល\n៣ខែ មក ៦ខែ រួចហើយ។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0017-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0017", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0017-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "១. MISTI បានប្រែក្លាយមន្ទីរពិសោធន៍ជាតិ វិទ្យាសាស្ត្រ\nបច្ចេកវិទ្យា និង នវានុវត្តន៍ ជាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាល\nដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធគុណភាព និងចូលរួមគាំទ្រដល់ផ្នែកឯកជន\nសម្រាប់ការធ្វើតេស្តផលិតផល ដោយមានឧបករណ៍\nតេស្តបារ៉ាម៉ែត្រ ការផ្តល់សេវាក្នុងកម្រិតស្តង់ដារ ដើម្បីបំពេញ\nតម្រូវការរបស់វិស័យឯកជនប្រកបគុណភាព ស័ក្តិសិទ្ធិភាព\nនិងប្រសិទ្ធភាព។\n២. ក្រសួង ឧវបន បាន និងកំពុងបន្តស្វែងរកការចុះអនុស្សរណៈ\nយោគយល់ ជាមួយបណ្តាមន្ទីរពិសោធន៍ផ្សេងៗសម្រាប់ជា\nអំណះអំណាង (Reference) និងទទួលស្គាល់គ្នាទៅវិញទៅមក\nជាលក្ខណៈផ្លូវការ។\n៣.- ក្រសួង ឧវបន មានក្រុមប្រឹក្សាជាតិវាយតម្លៃទទួលស្គាល់\nដែលជាអង្គភាពថ្នាក់ជាតិទទួលបន្ទុកតាមដាន ត្រួតពិនិត្យ និង\nបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់មន្ទីរពិសោធន៍ផ្សេងៗ ដូច្នេះក្រសួងនឹង\nសហការពង្រឹងកិច្ចការនេះដើម្បីធានាលទ្ធផលតេស្តមាន\nស្តង់ដារ ផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់អ្នកស្នើសុំប្រើប្រាស់\nសេវាកម្ម។\n៤. ក្រសួង ឧវបន សូមអំពាវនាវដល់ក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ\nនានាពង្រឹងការងារមន្ទីរពិសោធន៍ សមាហរណកម្មមន្ទីរ\nពិសោធន៍ក៏ដូចពង្រឹង និងពង្រីកសមត្ថភាពមន្ទីរពិសោធន៍\nស្ថិតក្រោមដែនសមត្ថកិច្ចរៀងៗខ្លួនដើម្បីក្លាយជាស្ថាប័នមួយ\nមិនត្រួតគ្នា និងទទួលស្គាល់ភាពសុក្រឹតជាផ្លូវការ និងសកល។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0018-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0018", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0018-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "ករណីនេះតំណាងក្រសួងរៀបចំដែនដី\nនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់បានធ្វើការឆ្លើយតបក្នុង\nអង្គប្រជុំរួចរាល់។\n១. ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២១ ផ្នែកឯកជនអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំ\nទៅច្រកចេញចូលតែមួយរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី\nនគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ មិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់រដ្ឋបាលថ្នាក់\nក្រោមជាតិ ហើយរយៈពេលដំណើរការឯកសារគឺ ៤៥ថ្ងៃ\nប៉ុណ្ណោះ ដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួលកាត់បន្ថយសំណុំឯកសារ\nពេលវេលា និងការចំណាយថវិកា។\n២. ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បាន\nបង្កើតនូវយន្តការថ្មីមួយ គឺបង្កើតក្រុមហ៊ុនត្រួតពិនិត្យ និង\nបញ្ជាក់ឯកសារ ដែលជួយដល់ការអនុវត្តរបស់ក្រសួង\nត្រួតពិនិត្យការងារពាក់ព័ន្ធគំរូប្លង់ ការងារសាងសង់\nការអនុលោម តាមលិខិតបទដ្ឋាន និងស្ដង់ដារបច្ចេកទេស\nបទប្បញ្ញត្តិ ច្បាប់ជាធរមាន មុននឹងដាក់ជូនក្រសួងពិនិត្យ\nនិងសម្រេច។ លើសពីនេះ ក្រសួងបាននិងកំពុងរៀបចំយន្តការ\nផ្តល់សេវា ឬអាជ្ញាបណ្ណតាមថ្នាលបច្ចេកវិទ្យា ដោយគ្រោងនឹង\nដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នាបំណាច់ឆ្នាំ២០២៥ និងមានសេវាចំនួន\n៥០សេវា សរុបការផ្តល់សេវាតាមថ្នាលបច្ចេកវិទ្យាមានចំនួន\n៤៩៩សេវា រួមទាំងសេវាដែលបានធ្វើប្រតិភូកម្មអំណាចជូន\nរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ។", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0019-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0019", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0019-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "សម្រាប់សំណូមពរនេះ MISTI នឹងសហការជាមួយ\nក្រសួង ស្ថាប័ន វិស័យឯកជន សមាគម និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា\nបន្តដោះស្រាយជាបន្តបន្ទាប់", "nextStep": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0002-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0002", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0002-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "At the meeting, the representative of the Ministry of Mines and Energy explained that retail fuel prices are determined through an inter-ministerial mechanism involving the Ministry of Economy and Finance, the Ministry of Mines and Energy, and the Ministry of Commerce. This mechanism establishes a formula for adjusting retail fuel prices in Cambodia in line with international market prices. The Ministry of Commerce calculates and announces domestic retail fuel prices every 10 days.", "progressSolutionKh": "នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំតំណាងក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលបានលើកឡើងថា៖ ការកំណត់ថ្លៃលក់រាយប្រេងគឺតាមរយៈ យន្តការអន្តរក្រសួង(ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម) ដែលកំណត់រូបមន្តកែសម្រួលថ្លៃលក់រាយប្រេងនៅកម្ពុជា ឱ្យស្របទៅនឹងតម្លៃប្រេងនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ហើយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មជាអ្នកគណនានិងចេញថ្លៃលក់រាយប្រេងក្នុងប្រទេសរៀងរាល់ ១០ថ្ងៃ ម្តង។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0003-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0003", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0003-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "The General Department of Customs and Excise of Cambodia agreed to study the introduction of quotas. However, the challenge is that, if salt production is low, setting salt prices and import duties could affect other sectors by increasing production costs for products such as fish sauce and soy sauce.", "progressSolutionKh": "អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ឯកភាពសិក្សាការកំណត់កូតា ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមគឺប្រសិនការផលិតអំបិលមានកម្រិតទាបការកំណត់តម្លៃអំបិល និង ពន្ធនាំចូល អាចមានផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យផ្សេងទៀតដែលអាចនឹងបង្កើនថ្លៃដើមរួមមានទឹកត្រី ទឹកស៊ីអ៊ីវ...។ល។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0009-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0009", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0009-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Regarding the request that Thai trucks entering Cambodia comply with Cambodian standards and travel no more than 15 kilometers into Cambodian territory from the border, the Ministry of Public Works and Transport requested the private sector to cooperate with the relevant authorities, especially local authorities along the border, to review the special bilateral agreements. If violations of Cambodian requirements are found, they should be reported to the relevant authorities for preventive action in accordance with Cambodia’s applicable regulations and laws.", "progressSolutionKh": "ចំពោះសំណើសុំឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃ ដែលចូល​ ក្នុងទឹកដីកម្ពុជាត្រូវអនុវត្តតាមស្ដង់ដារកម្ពុជា និង ចូលទឹកដីកម្ពុជាត្រឹម ១៥គីឡូម៉ែត្រពីព្រំដែន ករណីនេះ ក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូន ស្នើដល់វិស័យឯកជនសហការជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសអាជ្ញាធរដែនដីជាប់ព្រំដែនពិនិត្យកិច្ចព្រមព្រៀង\nពិសេសទ្វេភាគី។ ករណី រកឃើញកំហុសផ្ទុយពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវរបស់កម្ពុជា សូមរាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធដើម្បីធ្វើការទប់ស្កាត់ស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិ និងច្បាប់ជាធរមានរបស់កម្ពុជា។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0015-s1-2026-answer", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0015", "authorEmail": "ministry3@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0015-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Regarding tax matters, the General Department of Taxation emphasized that the private sector should submit requests with clearly defined topics to the Department for review and resolution through training courses, workshops, and consultation meetings at both technical and policy levels. These would cover legal instruments relating to taxation, tax incentives, and challenges faced by the private sector. Recently, the Royal Government has addressed many challenges relating to the business operations of factories and enterprises. In particular, Samdech Moha Borvor Thipadei, the Prime Minister, announced through a special message a decision to support enterprises with income below KHR 250 million by not requiring them to register.", "progressSolutionKh": "ករណីលើការងារបង់ពន្ធនេះ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារបានគូស\nបញ្ជាក់ថា៖ ផ្នែកឯកជនគួរលើកជាសំណើមាន ប្រធានបទ\nច្បាស់លាស់មកអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ដើម្បីពិនិត្យ និង\nដោះស្រាយជូនតាមរយៈការរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាល \nសិក្ខាសាលា និងកិច្ចប្រជុំពិគ្រោះយោបល់ទាំងក្នុងកម្រិត\nបច្ចេកទេស និងគោលនយោបាយ ស្តីពី លិខិតបទដ្ឋាន\nគតិយុត្ត ពាក់ព័ន្ធវិស័យពន្ធដារ ក៏ដូចការអនុគ្រោះនានា\nសម្រាប់វិស័យពន្ធដារ និងបញ្ហាប្រឈមនានារបស់វិស័យ\nឯកជន។ ថ្មីៗនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដោះស្រាយបញ្ហា\nប្រឈមជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងធុរកិច្ចរបស់រោងចក្រ សហគ្រាស \nជាក់ស្តែង សម្តេចមហាបវរធិបតីនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានផ្សព្វផ្សាយ\nការសម្រេចតាមរយៈសារពិសេសក្នុងការជួយដល់សហគ្រាស\nដែលមានចំណូលក្រោម ២៥០ លានរៀល មិនតម្រូវឱ្យចុះ\nបញ្ជីទេ។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Working Group C Meeting Report", "sourceOfVerificationKh": "កំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំ\nក្រុមការងារ \"គ\"", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null } ] } ] } ], "meetings": [ { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-consolidated-meeting", "ministryName": "MISTI", "ownerEmail": "ministry3@gmail.com", "title": "កិច្ចប្រជុំក្រុមការងារ គ ផ្នែកកម្មន្តសាល សហគ្រាសទុនតូច និងមធ្យម និងសេវា", "description": "កិច្ចប្រជុំរវាងក្រុមការងារ គ ផ្នែកកម្មន្តសាល សហគ្រាសទុនតូច និងមធ្យម និងសេវា និង MISTI ដើម្បីពិភាក្សា និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់វិស័យឯកជន។", "previousTitle": "Consolidated import meeting — WG C — MISTI Oct 2026 source", "previousDescription": "Consolidated import container only. Historical meeting dates are retained in the separate review file.", "meetingDate": null, "startTime": null, "location": null, "documentReference": null, "request": { "title": "សំណើសុំរៀបចំកិច្ចប្រជុំ WG C", "previousTitle": "Consolidated import meeting — WG C — MISTI Oct 2026 source", "description": "សូមស្នើសុំរៀបចំកិច្ចប្រជុំរវាងក្រុមការងារ គ ផ្នែកកម្មន្តសាល សហគ្រាសទុនតូច និងមធ្យម និងសេវា និង MISTI ដើម្បីពិភាក្សា និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់វិស័យឯកជន។", "previousDescription": "Consolidated import request for the source working-group issues. Not a historical meeting request.", "meetingRequestLetter": null, "issueRefs": [ "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0001", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0004", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0005", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0006", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0007", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0008", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0010", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0011", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0012", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0013", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0014", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0016", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0017", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0018", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0019", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0002", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0003", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0009", "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0015" ] }, "summary": { "documentReference": null, "resolutions": [ { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0001-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0001", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Representative of the banking sector have already resolved all issues related to access to financing for the private sector. As a result, the Working Group decided that the private sector that is experiencing this issue should work directly with the G-PSF Banking and Financial Services Working Group (Group E) to resolve the issue further.", "rgcDecisionKh": "តំណាងវិស័យធនាគារបានធ្វើការដោះស្រាយឆ្លើយតបរាល់បញ្ហាពាក់ព័ន្ធការទទួលបានហិរញ្ញប្បទានជូនដល់វិស័យឯកជនរួចរាល់។ ស្មារតីអង្គប្រជុំបានសម្រេចឱ្យវិស័យឯកជនដែលជួបប្រទះនិងបញ្ហានេះ ធ្វើការផ្ទាល់ជាមួយក្រុមការងារនៃវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជន (G-PSF) ផ្នែកសេវាធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ (ក្រុម ង) ដើម្បីដោះស្រាយបន្ត។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0004-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0004", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MEF is leading the preparation of a draft Prakas setting out the procedures and conditions for evaluating preferential procurement for local products, which covers goods, construction and consultancy services. The preferential treatment for local products includes agriculture, seafood, construction, and consultancy services. After the Prakas is approved, the private sector will benefit greatly, while local products will be supported.\nThe issue of requesting a tender for the supply of locally produced medicines in state and referral hospitals has already been resolved in the Health Working Group (WG).", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ (MEF) កំពុងដឹកនាំរៀបចំសេចក្តីព្រាងប្រកាសកំណត់នីតិវិធី លក្ខខណ្ឌក្នុងការវាយតម្លៃលទ្ធកម្មអនុគ្រោះចំពោះផលិតផលក្នុងស្រុក ដែលមានវិសាលភាពទាក់ទងនិងទំនិញ សំណង់ និងសេវាទីប្រឹក្សា ភាពអនុគ្រោះដល់ផលិតផលក្នុងស្រុករួមមានវិស័យកសិកម្ម អាហារសមុទ្រ សំណង់ សេវាប្រឹក្សាយោបល់នានា បន្ទាប់ពីប្រកាសនេះត្រូវបានអនុម័ត វិស័យឯកជននឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន ទន្ទឹមនឹងនេះ ផលិតផលក្នុងស្រុកនឹងត្រូវបានគាំទ្រ។ សម្រាប់បញ្ហាការស្នើសុំឱ្យមានការដេញថ្លៃផ្គត់ផ្គង់ឱសថដែលផលិតក្នុងស្រុក នៅតាមបណ្តាមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែក បានដោះស្រាយរួចហើយក្នុងក្រុមការងារផ្នែកសុខាភិបាល", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0005-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0005", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MISTI has already requested the Royal Government through the Ministry of Economy and Finance (MEF) to prepare a proposal and fulfill the obligations for Cambodia to become a full member of the ISO bodies. In particular, for the payment of ISO, HACCP, and GMP certification services for SMEs, the MISTI is yet to offer a discount because there is a need for the mission costs of technical officers to inspect and assess compliance. However, regarding this request, the MISTI will continue to review and discuss public service fees with MEF.", "rgcDecisionKh": "MISTI បានស្នើសុំទៅរាជរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ រួចហើយ ដើម្បីរៀបចំសំណើ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចឲ្យកម្ពុជាក្លាយទៅជាសមាជិកពេញសិទ្ធិនៃអង្គការ ISO។ ដោយឡែក សម្រាប់ការបង់កម្រៃសេវាផ្តល់វិញ្ញាបនបត្រ ISO, HACCP, GMP របស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក្រសួងពុំទាន់មានលទ្ធភាពអាចបញ្ចុះតម្លៃជូនបានទេ ពីព្រោះមានតម្រូវការចំណាយលើបេសកកម្មរបស់មន្រ្តី\nបច្ចេកទេសក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃភាពអនុលោម ប៉ុនែ្តចំពោះបញ្ហាស្នើសុំនេះ ក្រសួងនឹងបន្តពិនិត្យ និងពិភាក្សាអំពីកម្រៃសេវាសាធារណៈជាមួយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0006-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0006", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MISTI Minister requested the private sector to cooperate in providing clear information about the source, identity, and facts to the relevant ministries, institutions, and authorities for investigation and resolution to this issue. At the same time, the private sector must strengthen its capacity and product quality to comply with technical standards. Regarding the issue of counterfeit products, the Consumer Protection Competition and Fraud Repression Directorate-General (CCF) should exercise its jurisdiction in the markets.", "rgcDecisionKh": "រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) បានស្នើឱ្យផ្នែកឯកជនសហការផ្តល់ព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីប្រភព អត្តសញ្ញាណ និងអង្គហេតុ ជូនក្រសួង ស្ថាប័ន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត និងដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ផ្នែកឯកជនត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាព និងគុណភាពផលិតផលរបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមស្តង់ដារបច្ចេកទេស។ ចំពោះបញ្ហាផលិតផលក្លែងក្លាយ អគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ (កបប) គួរអនុវត្តដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួននៅលើទីផ្សារ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0007-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0007", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MISTI Minister requested the General Department of Customs and Excise (GDCE) to strengthen inspections on imported goods and industrial-related equipment, and requested the private sector to cooperate in providing clear information about the source, identity, and facts to the relevant authorities for investigation and resolution.", "rgcDecisionKh": "រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) បានស្នើឱ្យអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា (GDCE) ពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យទំនិញនាំចូល និងឧបករណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យឧស្សាហកម្ម ហើយបានស្នើឱ្យផ្នែកឯកជនសហការផ្តល់ព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីប្រភព អត្តសញ្ញាណ និងអង្គហេតុ ជូនអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត និងដោះស្រាយ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0008-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0008", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The request for $5/KW electricity exemption is granted.", "rgcDecisionKh": "សំណើសុំលើកលែងកម្រៃអានុភាពអគ្គិសនីចំនួន ៥ ដុល្លារអាមេរិក/kW ត្រូវបានអនុម័ត។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0010-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0010", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MISTI Minister requested the private sector to cooperate in providing clear information about the source, identity, and facts to the relevant ministries, institutions, and authorities for investigation and resolution to this issue. At the same time, the private sector must strengthen its capacity and product quality to comply with technical standards. Regarding the issue of counterfeit products, the Consumer Protection Competition and Fraud Repression Directorate-General (CCF) should exercise its jurisdiction in the markets. (Same measure as issue 6)", "rgcDecisionKh": "រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) បានស្នើឱ្យផ្នែកឯកជនសហការផ្តល់ព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីប្រភព អត្តសញ្ញាណ និងអង្គហេតុ ជូនក្រសួង ស្ថាប័ន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត និងដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ផ្នែកឯកជនត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាព និងគុណភាពផលិតផលរបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមស្តង់ដារបច្ចេកទេស។ ចំពោះបញ្ហាផលិតផលក្លែងក្លាយ អគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ (កបប) គួរអនុវត្តដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួននៅលើទីផ្សារ។\n(វិធានការដូចគ្នានឹងបញ្ហាទី៦)", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0011-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0011", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The MISTI minister responded that to introduce their products to large retail markets, small and medium enterprises or family businesses should seek partnerships with large companies that have the ability to penetrate large markets. At the same time, enterprise/business owners must also improve the quality of their products and services to meet the required standards. The MISTI and Khmer Entrepreneurs (KE) together with relevant parties are working to further assist in this regard.", "rgcDecisionKh": "រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) បានឆ្លើយតបថា ដើម្បីនាំផលិតផលរបស់ខ្លួនចូលទីផ្សារលក់រាយធំៗ សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ឬអាជីវកម្មលក្ខណៈគ្រួសារ គួរស្វែងរកភាពជាដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុនធំៗដែលមានលទ្ធភាពចូលទីផ្សារធំៗបាន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ម្ចាស់សហគ្រាស និងអាជីវកម្មក៏ត្រូវកែលម្អគុណភាពផលិតផល និងសេវារបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមស្តង់ដារកំណត់ផងដែរ។ ក្រសួង និងសហគ្រិនខ្មែរ (KE) រួមជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ កំពុងបន្តខិតខំជួយបន្ថែមលើបញ្ហានេះ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0012-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0012", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MISTI Minister requested the General Department of Customs and Excise (GDCE) to strengthen inspections on imported goods and industrial-related equipment, and requested the private sector to cooperate in providing clear information about the source, identity, and facts to the relevant authorities for investigation and resolution. (WG Meeting resolution same as measure to issue 7 above).", "rgcDecisionKh": "រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) បានស្នើឱ្យអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា (GDCE) ពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យទំនិញនាំចូល និងឧបករណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យឧស្សាហកម្ម ហើយបានស្នើឱ្យផ្នែកឯកជនសហការផ្តល់ព័ត៌មានច្បាស់លាស់អំពីប្រភព អត្តសញ្ញាណ និងអង្គហេតុ ជូនអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីស៊ើបអង្កេត និងដោះស្រាយ។\n(ដំណោះស្រាយនៃកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារដូចគ្នានឹងវិធានការចំពោះបញ្ហាទី៧ ខាងលើ)", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0013-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0013", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The 7th Mandate of the Royal Government of Cambodia has set up a multi-ministerial (joint) inspection system aiming at offering consultation support to the factories, enterprises, and institutions that have not yet reached Self-Compliance. This inspection is conducted only once a year, with a list of names, documents, and identification of inspection officers sent to factories and enterprises before the inspection date. In case of suspicion of an irregular inspection team, the private sector is requested to contact the Ministry of Labor and Vocational Training's complaint system at 1286 and 1297 free of charge.", "rgcDecisionKh": "រាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧នេះ បានកំណត់ការធ្វើអធិការកិច្ចមានលក្ខណៈចម្រុះក្រសួងស្ថាប័ន ក្នុងគោលបំណងចុះជួយពិគ្រោះយោបល់ដល់រោងចក្រ សហគ្រាស គ្រឹះស្ថាន មួយចំនួនមិនទាន់ឈានទៅដល់ ការអនុលោមដោយខ្លួនឯង (Self-Compliance) ដោយការចុះធ្វើអធិការកិច្ចនេះ គឺធ្វើតែ១ដង ក្នុង១ឆ្នាំ ដោយមានបញ្ជីឈ្មោះ ឯកសារ និង អត្តសញ្ញាណមន្ត្រីអធិការកិច្ច ផ្ញើជូនទៅរោងចក្រ សហគ្រាស មុនពេលចុះត្រួតពិនិត្យ។ ក្នុងករណីសង្ស័យមានក្រុមមន្ត្រីចុះអធិការកិច្ចចុះខុសប្រក្រតី សូមវិស័យឯកជនទំនាក់ទំនងទៅប្រព័ន្ធទទួលពាក្យបណ្តឹង\nរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លេខ ១២៨៦ និង១២៩៧ ដោយឥតគិតថ្លៃ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0014-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0014", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MISTI request the Ministry of Interior, sub-national administrations, ministries, relevant institutions, especially relevant departments, to review the issue, to participate, and coordinate with each other for in addressing these specific cases as necessary.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) ស្នើឱ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសមន្ទីរពាក់ព័ន្ធ ពិនិត្យបញ្ហា ចូលរួម និងសម្របសម្រួលគ្នាក្នុងការដោះស្រាយករណីជាក់លាក់ទាំងនេះតាមការចាំបាច់។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0016-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0016", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "1. According to Sub-Decree 122 A.N.KR.BK, Chapter 1, Article 3, the registration of soap products used for body cleansing or cosmetic purposes is subject to a license from the Ministry of Health. For issues where factory owners and enterprises feel that work overlaps jurisdictions, the technical working group of the MISTI and the MoH will continue to review and discuss to find solutions by referring to two legal documents, namely RGC Decision No.36 and Sub-Decree No.122.\n2. Product Registration (ចបផ) cannot be registered as a series of products with the same raw materials, the same production chain, or the same product name, with different flavors, aromas, and colors added. This is because a product with a single flavor is a necessary quality that customers want. If the flavor is different, it means that the product is different. Hence, they cannot be registered as one product.\n3. For validity, to monitor the quality and safety of products that have received Product Registration number from the Institute of Standards of Cambodia, the validity for the product retesting requirement has already been extended from 3 months to 6 months.", "rgcDecisionKh": "១.យោងអនុក្រឹត្យ ១២២អនក្រ.បក ជំពូកទី១ មាត្រាទី៣\nការចុះបញ្ជីផលិតផលសាប៊ូដែលប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណង\nសម្អាតរាងកាយ ឬសម្អាង គឺស្ថិតនៅក្រោមការចេញអាជ្ញាបណ្ណ\nពីក្រសួង សុខាភិបាល។ បញ្ហាដែលម្ចាស់រោងចក្រ សហគ្រាស\nយល់ថាការងារនៅមានការជាន់ដែនសមត្ថកិច្ចគ្នា ក្រុមការងារ\nបច្ចេកទេសនៃក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា\nនិងនវានុវត្តន៍ និងក្រសួងសុខាភិបាល នឹងបន្តពិនិត្យ ពិភាក្សា\nផ្អែកតាមឯកសារគតិយុត្ត ២ គឺ សេចក្តីសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលលេខ៣៦ និង\nអនុក្រឹត្យលេខ ១២២ អនក្រ.បក ដើម្បីរកដំណោះស្រាយជូន\nផ្នែកឯកជន។\n២. ការចុះបញ្ជីផលិតផល(ចបផ) មិនអាចចុះបញ្ជី ចំពោះ\nផលិតផលជាសែស្រឡាយមានវត្ថុធាតុដើម តែមួយ ខ្សែច្រវ៉ាក់\nផលិតកម្មតែមួយ ឬឈ្មោះផលិត​ផលតែមួយ ដោយមានបន្ថែម\nរសជាតិ ក្លិន ពណ៌ ផ្សេងគ្នាបានទេ ពីព្រោះ៖ ផលិតផលមួយ\nរសជាតិ ជាគុណភាពចាំបាច់ដែលអតិថិជនចង់បាន បើខុស\nរសជាតិបាន ន័យថាផលិតផលនោះខុសគ្នាហើយ។ ដូច្នេះ មិនអាចចុះបញ្ជីជាផលិតផលតែមួយបានទេ។\n៣. ចំពោះសុពលភាព ដើម្បីតាមដានគុណភាព​\nនិងសុវត្ថិភាពផលិតផលបានទទួល ចបផ វិទ្យាស្ថាន\nស្តង់ដារកម្ពុជា បានពន្យាររយៈពេលតម្រូវឱ្យធ្វើតេស្តផលិតផលឡើងវិញពី\n៣ខែ ទៅ ៦ខែ រួចហើយ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0017-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0017", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "1. MISTI has transformed the National Laboratory for Science, Technology, and Innovation into a public administrative institution to strengthen the quality system and support the private sector for product testing, with parametric testing equipment, providing standard services to meet the needs of the private sector in terms of quality, efficiency, and effectiveness.\n2. MISTI has and continues to seek to sign Memorandums of Understanding (MOU) with other laboratories for reference and formal mutual recognition of the product quality standards.\n3. MISTI has a National Accreditation Council, which is a national body responsible for monitoring, supervising, and certifying the accreditation of various laboratories. Therefore, the MISTI will cooperate in strengthening this task to ensure standardized test results and provide convenience to those businesses requesting services.\n4. MISTI calls on relevant ministries and institutions to strengthen laboratory quality results, integrate laboratories, and strengthen and expand the capacity of laboratories under their respective jurisdictions to become a single institution with official and global credentials.", "rgcDecisionKh": "១. MISTI បានប្រែក្លាយមន្ទីរពិសោធន៍ជាតិ វិទ្យាសាស្ត្រ\nបច្ចេកវិទ្យា និង នវានុវត្តន៍ ជាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាល\nដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធគុណភាព និងចូលរួមគាំទ្រដល់ផ្នែកឯកជន\nសម្រាប់ការធ្វើតេស្តផលិតផល ដោយមានឧបករណ៍\nតេស្តបារ៉ាម៉ែត្រ ការផ្តល់សេវាក្នុងកម្រិតស្តង់ដារ ដើម្បីបំពេញ\nតម្រូវការរបស់វិស័យឯកជនប្រកបគុណភាព ស័ក្តិសិទ្ធិភាព\nនិងប្រសិទ្ធភាព។\n២. ក្រសួង ឧវបន បាន និងកំពុងបន្តស្វែងរកការចុះអនុស្សរណៈ\nយោគយល់ ជាមួយបណ្តាមន្ទីរពិសោធន៍ផ្សេងៗសម្រាប់ជា\nអំណះអំណាង (Reference) និងទទួលស្គាល់ស្តង់ដារគុណភាពផលិតផលគ្នាទៅវិញទៅមក\nជាលក្ខណៈផ្លូវការ។\n៣.- ក្រសួង ឧវបន មានក្រុមប្រឹក្សាជាតិវាយតម្លៃទទួលស្គាល់\nដែលជាអង្គភាពថ្នាក់ជាតិទទួលបន្ទុកតាមដាន ត្រួតពិនិត្យ និង\nបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់មន្ទីរពិសោធន៍ផ្សេងៗ ដូច្នេះក្រសួងនឹង\nសហការពង្រឹងកិច្ចការនេះដើម្បីធានាលទ្ធផលតេស្តមាន\nស្តង់ដារ ផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់អ្នកស្នើសុំប្រើប្រាស់\nសេវាកម្ម។\n៤. ក្រសួង ឧវបន សូមអំពាវនាវដល់ក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ\nនានាពង្រឹងការងារមន្ទីរពិសោធន៍ សមាហរណកម្មមន្ទីរ\nពិសោធន៍ក៏ដូចពង្រឹង និងពង្រីកសមត្ថភាពមន្ទីរពិសោធន៍\nស្ថិតក្រោមដែនសមត្ថកិច្ចរៀងៗខ្លួនដើម្បីក្លាយជាស្ថាប័នមួយ\nដែលមានការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ និងជាសកល។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0018-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0018", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The representative of the Ministry of Land Management, Urban Planning and Construction (MLMUPC) responded in the Working Group meeting as follows:\n1. From the beginning of 2021, the private sector can apply to the single service of the MLMUPC, without having to go through sub-national administrations, and the processing time for documents is only 45 days, which provides convenience in reducing the number of supporting documents, time and cost.\n2. The MLMUPC has established a new mechanism, namely the middle agents that assist the implementation of the ministry by inspecting work related to layout models, construction plan of the plants, technical standards and regulations compliance, regulations and laws in force before submitting them to the MLMUPC for review and decision. In addition, the MLMUPC has been preparing a service provision mechanism or license that could be issued via the digital system, with 50 services. In total, the digital system will have a total of 499 services, including services delegated to sub-national administrations. The MLMUPC plans to launch this digital system at the end of 2025.", "rgcDecisionKh": "តំណាងក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ (MLMUPC) បានឆ្លើយតបក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារដូចខាងក្រោម៖\n១. ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២១ ផ្នែកឯកជនអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំទៅច្រកចេញចូលតែមួយរបស់ក្រសួង ដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ហើយរយៈពេលដំណើរការឯកសារគឺត្រឹមតែ ៤៥ ថ្ងៃ ដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួលដោយកាត់បន្ថយចំនួនឯកសារគាំទ្រ ពេលវេលា និងចំណាយ។\n២. ក្រសួងបានបង្កើតយន្តការថ្មីមួយ គឺភ្នាក់ងារអន្តរការីដែលជួយដល់ការអនុវត្តការងាររបស់ក្រសួង ដោយត្រួតពិនិត្យការងារពាក់ព័ន្ធនឹងគំរូប្លង់ ប្លង់សាងសង់រោងចក្រ និងការអនុលោមតាមស្តង់ដារបច្ចេកទេស បទប្បញ្ញត្តិ និងច្បាប់ជាធរមាន មុននឹងដាក់ជូនក្រសួងពិនិត្យ និងសម្រេច។ លើសពីនេះ ក្រសួងកំពុងរៀបចំយន្តការផ្តល់សេវា ឬចេញអាជ្ញាបណ្ណតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល ដែលមានសេវាចំនួន ៥០។ ប្រព័ន្ធឌីជីថលនេះនឹងមានសេវាសរុបចំនួន ៤៩៩ រួមទាំងសេវាដែលបានប្រគល់អំណាចជូនរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ក្រសួងគ្រោងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធឌីជីថលនេះនៅចុងឆ្នាំ២០២៥។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0019-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0019", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MISTI will collaborate with ministries, institutions, the private sector, business associations, and development partners to continue to address the issue.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) នឹងសហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័ន ផ្នែកឯកជន សមាគមធុរកិច្ច និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បីបន្តដោះស្រាយបញ្ហានេះ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0002-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0002", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "At the SMEs WG meeting on 28 August 2024, representatives from the Ministry of Mines and Energy (MME) stated that the retail price of oil is determined through an inter-ministerial mechanism (Ministry of Economy and Finance, Ministry of Mines and Energy, and Ministry of Commerce) that sets a formula for adjusting retail oil prices in Cambodia to match oil prices on the international market, and the Ministry of Commerce calculates and sets the retail price of oil in the country every 10 days.", "rgcDecisionKh": "នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម នាថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ តំណាងក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលបានលើកឡើងថា៖ ការកំណត់ថ្លៃលក់រាយប្រេងគឺតាមរយៈ យន្តការអន្តរក្រសួង(ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម) ដែលកំណត់រូបមន្តកែសម្រួលថ្លៃលក់រាយប្រេងនៅកម្ពុជា ឱ្យស្របទៅនឹងតម្លៃប្រេងនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ ហើយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មជាអ្នកគណនានិងចេញថ្លៃលក់រាយប្រេងក្នុងប្រទេសរៀងរាល់ ១០ថ្ងៃ ម្តង។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0003-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0003", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The General Department of Customs and Excise (GDCE) agreed to study on setting quotas of salt imports. However, the challenge is that if salt production is low, setting salt prices and import taxes could have an impact on other sectors that could increase the inputs cost of some products, including fish sauce, soy sauce, etc.", "rgcDecisionKh": "អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ឯកភាពសិក្សាការកំណត់កូតានាំចូលអំបិល ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមគឺប្រសិនការផលិតអំបិលមានកម្រិតទាបការកំណត់តម្លៃអំបិល និង ពន្ធនាំចូល អាចមានផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យផ្សេងទៀតដែលអាចនឹងបង្កើនថ្លៃដើមរួមមានទឹកត្រី ទឹកស៊ីអ៊ីវ...។ល។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0009-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0009", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Regarding the request that Thai trucks entering Cambodian territory must comply with Cambodian standards and enter Cambodian territory within 15 kilometers of the border, the Ministry of Public Works and Transport requests the private sector to cooperate with relevant authorities, especially border authorities, to review bilateral special agreements. For wrongdoing that contradicts Cambodian requirements, MPWT requests the private sector to report those malpractice or wrong practices to the relevant authorities for prevention as complied with Cambodian regulations and laws.", "rgcDecisionKh": "ចំពោះសំណើសុំឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញថៃ ដែលចូល​ ក្នុងទឹកដីកម្ពុជាត្រូវអនុវត្តតាមស្ដង់ដារកម្ពុជា និង ចូលទឹកដីកម្ពុជាត្រឹម ១៥គីឡូម៉ែត្រពីព្រំដែន ករណីនេះ ក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូន ស្នើដល់វិស័យឯកជនសហការជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសអាជ្ញាធរដែនដីជាប់ព្រំដែនពិនិត្យកិច្ចព្រមព្រៀង\nពិសេសទ្វេភាគី។ ករណី រកឃើញកំហុសផ្ទុយពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវរបស់កម្ពុជា សូមរាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធដើម្បីធ្វើការទប់ស្កាត់ស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិ និងច្បាប់ជាធរមានរបស់កម្ពុជា។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0015-resolution", "issueRef": "real-misti-oct2026-wg-c-issue-0015", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The General Department of Taxation (GDT) responded that the private sector should submit a proposal with a clear topic to the General Department of Taxation for review and resolution through the organization of training courses, workshops, and consultation meetings on taxation topics at both the technical, policy and legal levels, as well as various on tax incentives and challenges faced by the private sector. Recently, the Royal Government has addressed many challenges related to the business of factories and enterprises. In addition, the decision made by the RGC, as of a special message from Samdech Maha Bavor Thipadei the Prime Minister, enterprises with income below 250 million Riels are not required for tax obligation.", "rgcDecisionKh": "អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (GDT) បានឆ្លើយតបថា ផ្នែកឯកជនគួរដាក់សំណើដែលមានប្រធានបទច្បាស់លាស់ជូនអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ដើម្បីពិនិត្យ និងដោះស្រាយ តាមរយៈការរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាល សិក្ខាសាលា និងកិច្ចប្រជុំពិគ្រោះយោបល់លើប្រធានបទពន្ធដារនៅកម្រិតបច្ចេកទេស គោលនយោបាយ និងច្បាប់ ព្រមទាំងការអនុគ្រោះពន្ធ និងបញ្ហាប្រឈមនានារបស់ផ្នែកឯកជន។ ថ្មីៗនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងធុរកិច្ចរបស់រោងចក្រ និងសហគ្រាស។ លើសពីនេះ តាមសេចក្តីសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលបានប្រកាសតាមរយៈសារពិសេសរបស់សម្តេចមហាបវរធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី សហគ្រាសដែលមានចំណូលក្រោម ២៥០ លានរៀល មិនតម្រូវឱ្យបំពេញកាតព្វកិច្ចពន្ធឡើយ។", "nextStep": null, "documentReference": null } ] } } ] }