{ "schemaVersion": 1, "exampleOnly": false, "issues": [ { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0001", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Expenses without invoices from the government ministries", "titleKh": "តារាងតម្លៃនៃការចំណាយផ្លូវការសម្រាប់សេវាសារធារណៈ", "description": "The private sector stated that in some ministries and institutions there are announcements and a list of specific official tarrifs, which invoice issuance is for the private sector to use. However, in some ministries and institutions, some official payments such as informal fee are not invoiceable. It is observed that there is a different fee for documentation processes (i.e., costs for processing a certificate, or a license) between at the provincial level, and at the ministry level. In addition, there are fees different between official processes at ministerial level and at ministry's department levels.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា នៅតាមក្រសួងស្ថាប័នខ្លះ មានការប្រកាសអំពីតារាងតម្លៃនៃការចំណាយផ្លូវការផ្សេងៗជាក់លាក់រួចហើយ ដែលធ្វើឱ្យផ្នែកឯកជនអាចធ្វើ ជាចំណាយផ្លូវការសម្រាប់ប្រើប្រាស់បាន។ ប៉ុន្តែនៅតាមក្រសួងស្ថាប័នមួយចំនួនក៏នៅមិនទាន់មានជាផ្លូវការដែរ។\nការចំណាយលើការធ្វើឯកសារអ្វីមួយ (ឧទាហរណ៍៖ វិញ្ញាបន បត្រ័បញ្ជាក់អ្វីមួយ, អាជ្ញាប័ណ្ណអ្វីមួយ) ហាក់មិនដូចគ្នាទេ នៅក្នុងកម្រិតត្រឹមខេត្តក្រុង។ ហើយម្យ៉ាងវិញទៀត នៅក្នុងកម្រិតក្រសួងស្ថាប័ន ក៏ហាក់មិនដូចគ្នាដែរ។ ហើយអ្វីដែលជាបញ្ហាសម្រាប់វិស័យឯកជន ការចំណាយមិនមានអ្វីបញ្ជាក់អំពីការចំណាយ (ប័ណ្ណចំណាយ)។", "recommendation": "The private sector requests the ministries and institutions to announce the price list of various official expenses with specific indication of timeframe.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំក្រសួងស្ថាប័នមានការប្រកាសអំពី តារាងតម្លៃនៃការចំណាយផ្លូវការផ្សេងៗឱ្យបានជាក់លាក់ និងរយៈពេលឱ្យបានជាក់លាក់ផងដែរ។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "GDT", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0002", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Official invoices on relevant payment for public services", "titleKh": "ប័ណ្ណចំណាយ ឬវិក័យប័ត្រនៃសេវាសាធារណៈ", "description": "Private sector has faced issues that many of these official fees charged by the government do not provide official invoice to the private sector.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា ថ្លៃសេវាផ្លូវការជាច្រើនទាំងនេះដែលរដ្ឋាភិបាលយកពីផ្នែកឯកជន មិនមានផ្តល់វិក័យប័ត្រផ្លូវការដល់ផ្នែកឯកជនឡើយ។", "recommendation": "It is recommended that the official expenses must have a clear invoice so that the private sector is able to process for tax declaration/filing.", "recommendationKh": "ស្នើសុំឳ្យការចំណាយផ្លូវការនៃសេវាសាធារណៈ ត្រូវតែមានប័ណ្ណចំណាយ ឬវិក័យប័ត្រច្បាស់លាស់ ដើម្បីឱ្យផ្នែកឯកជនមានជាឯកសារក្នុងការប្រកាសជាចំណាយ។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "GDT", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0005", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Incorporating additional shareholders of small taxpayers or enterprises transformed from estimated regime system taxpayers sole proprietorship (small tax payer)", "titleKh": "ការបញ្ចូលភាគទុនិកបន្ថែមរបស់អ្នកជាប់ពន្ធតូច ឬសហគ្រាសដែលប្តូរទ្រង់ទ្រាយពីរបបម៉ៅការ ឬសហគ្រាសឯកបុគ្គល", "description": "Private sector stated that additional shareholders of small taxpayers or enterprises transformed from estimated regime system taxpayers or some sole proprietorship is not possible in existing Ministry of Commerce system. This is because when an enterprise requests to the Ministry of Commerce to add additional shareholders, the Ministry of Commerce requires the enterprise to close the old enterprise and open a new enterprise as a limited company. Through this registration only could the enterprise add shareholders. Currently MOC registration system does not have procedure that enable a sole proprietorship to transform into a private limited company.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបាន៖ ការបញ្ចូលភាគទុនិកបន្ថែមរបស់អ្នកជាប់ពន្ធតូច ឬសហគ្រាសដែលប្តូរទ្រង់ទ្រាយពីរបបម៉ៅ ការ ឬសហគ្រាសឯកបុគ្គលមួយចំនួន មិនអាចធ្វើទៅបានព្រោះនៅពេលដែលសហគ្រាស ស្នើសុំទៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដើម្បីបញ្ចូលភាគទុនិកបន្ថែម ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មតម្រូវឲ្យសហគ្រាស បិទសហគ្រាសចាស់ រួចបើកសហគ្រាសថ្មីដែលមានទ្រង់ទ្រាយជា ក្រុមហ៊ុនឯកជន ទទួលខុសត្រូវមានកម្រិត រួចទើបអាចបញ្ចូលភាគទុនិកបន្ថែមបាន ដោយសារបច្ចុប្បន្ន ពុំមាននិតិវិធីសម្រាប់សហគ្រាសឯកបុគ្គល កែប្រែទ្រង់ទ្រាយទៅជាក្រុមហ៊ុន ឯកជនទទួលខុសត្រូវមានកម្រិតឡើយ។", "recommendation": "The private sector requests the Ministry of Commerce to establish a procedure for system to enable an enterprise to upgrade their status and to have additional shareholders", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជន ស្នើសុំក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មេត្តាបង្កើតឲ្យមាននិតិវិធីសម្រាប់កែប្រែទ្រង់ទ្រាយសហគ្រាសខាងលើអាចបញ្ចូលភាគទុនិកបន្ថែមបាន។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0011", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "The registration of changes to the legal form of a commercial enterprise from a Representative Office or a Branch of a Foreign Company to a Private Limited Company.", "titleKh": "ការចុះបញ្ជីកែប្រែទម្រង់នៃសហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម ពីការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្ម និងសាខាក្រុមហ៊ុនបរទេស ទៅជាក្រុមហ៊ុនឯកជនទទួលខុសត្រូវមានកម្រិត", "description": "1. Enterprises registered with the Ministry of Commerce as a Representative Office or a Branch of a Foreign Company are not permitted to convert their legal form into a Private Limited Company. They are required to deregister the Representative Office or Branch with the Ministry of Commerce and subsequently submit a new application for registration as a Private Limited Company.\n2. This requirement results in significant time and financial costs for companies, as they must complete the dissolution process of the Representative Office or Branch with the General Department of Taxation and other relevant ministries and institutions. It also creates complications in transferring shared assets and employees from the Representative Office or Branch to the newly established company.", "descriptionKh": "១.សហគ្រាសដែលបានចុះបញ្ជីនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្រោមទម្រង់សហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម ជាការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្ម និងសាខាក្រុមហ៊ុនបរទេស មិនអាចចុះបញ្ជីកែប្រែទម្រង់សហគ្រាសរបស់ខ្លួនទៅជាក្រុមហ៊ុនឯកជនទទួលខុស​ត្រូវមានកម្រិតបានឡើយ ដោយតម្រូវឱ្យធ្វើការចុះបញ្ជីរំលាយការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្ម ឬសាខាក្រុមហ៊ុន​បរទេស ជាមួយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងធ្វើការស្នើសុំចុះបញ្ជីជាក្រុមហ៊ុនថ្មី ដែលមានទម្រង់ជាក្រុមហ៊ុនឯកជន​ទទួលខុសត្រូវមានកម្រិត ។\n២.ការអនុវត្តបែបនេះ ធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនត្រូវចំណាយពេលវេលា និងថវិកាដើម្បីស្នើសុំរំលាយការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្ម ឬសាខាក្រុមហ៊ុនបរទេសនៅអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនិងក្រសួងស្ថាប័ន នានា ព្រមទាំងមានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការផ្ទេរនូវទ្រព្យសម្បត្តិរួម ទាំងនិយោជិតពីការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្ម ឬសាខាក្រុមហ៊ុនបរទេសទៅក្រុមហ៊ុនដែលបង្កើតថ្មី។", "recommendation": "The private sector requested the issuance of procedures and legal provisions to allow the conversion of a commercial enterprise from a Representative Office or a Branch of a Foreign Company into a Private Limited Company, and to enable such conversion to be registered through the commercial registration system without requiring the dissolution of the Representative Office or Branch and the subsequent registration of a new company.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\nមេត្តាពិចារណាចេញនូវនីតិវិធី និងបទបញ្ញត្តិច្បាប់ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានការកែប្រែទម្រង់នៃសហគ្រាស ពីការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្ម ឬសាខាក្រុមហ៊ុនបរទេស ទៅជាក្រុមហ៊ុនឯកជនទទួលខុសត្រូវមានកម្រិត និងបង្កើតឱ្យមានការចុះបញ្ជីតាមប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម​ ដោយមិនតម្រូវឱ្យមានការរំលាយការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្ម ឬសាខាក្រុមហ៊ុនបរទេស និងធ្វើការស្នើសុំចុះបញ្ជីជាក្រុមហ៊ុនថ្មីនោះឡើយ។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "GDT", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0012", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Difficulty in transferring management of company or enterprise information from one CamDigiKey account to another (via the CamDX platform)", "titleKh": "ការលំបាកក្នុងការផ្ទេរសិទ្ធិគ្រប់គ្រងព័ត៌មានក្រុមហ៊ុន ឬសហគ្រាសពីគណនី CamDigiKey មួយទៅគណនី CamDigiKey មួយទៀត (តារយៈថ្នាល CamDX)", "description": "Under the current CamDX procedures, transferring the management rights of company or enterprise information from one CamDigiKey account to another, whether for continuing business registration processes or fulfilling other obligations such as submitting the annual declaration to the Ministry of Commerce or updating company information, requires verification and approval from the original CamDigiKey account holder. This creates complications and difficulties when the original account holder cannot be contacted or is uncollaborative.", "descriptionKh": "នីតិវិធីបច្ចុប្បន្ននៃថ្នាល CamDX ការផ្ទេរសិទ្ធិគ្រប់គ្រងព័ត៌មានក្រុមហ៊ុន ឬសហគ្រាសពីគណនី CamDigiKey មួយទៅគណនី CamDigiKey មួយទៀតក្នុងគោលបំណងបន្តនីតិវិធីចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម ឬបំពេញកាតព្វកិច្ចផ្សេងទៀត ដូចជាការតម្កល់ប្រតិវេទន៍ប្រចាំឆ្នាំនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ឬធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានផ្សេងៗគឺតម្រូវឱ្យមានការទទួលស្គាល់ពីម្ចាស់គណនី CamDigiKey ចាស់ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យមានភាពស្មុគស្មាញ ឬលំបាកនៅពេលម្ចាស់គណនី CamDigiKey ចាស់មិនអាចទាក់ទងបាន ឬករណីមិនមានការសហការពីម្ចាស់គណនី CamDigigKey ចាស់ជាដើម។", "recommendation": "The private sector requested a review of the possibility of revising the procedures to allow for a simpler process for transferring the management rights of company or enterprise information from one CamDigiKey account to another. The proposed approach would enable the transfer through a sign-in to the new CamDigiKey account, requiring only OTP code confirmation by the enterprise owner, similar to the procedure for transferring an enterprise between user accounts in the General Department of Taxation’s e-filing system.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\nពិនិត្យលទ្ធភាពកែសម្រួលនីតិវិធី ដែលអាចអនុញ្ញាតឱ្យការផ្ទេរសិទ្ធិគ្រប់គ្រងព័ត៌មានក្រុមហ៊ុន ឬសហគ្រាសពីគណនី CamDigiKey មួយទៅគណនី CamDigiKey មួយទៀត មានភាពសាមញ្ញជាងនីតិវិធីបច្ចុប្បន្ន ដោយអាចធ្វើតាមរយៈការ sign in ក្នុងគណនី CamDigiKey ថ្មី ដោយមានតម្រូវឱ្យមានការ confirm លេខកូដ OTP ដោយម្ចាស់សហគ្រាស ដែលដូចករណីការផ្ទេរសហគ្រាសពីគណនីប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ e-filing នៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "GDT", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0013", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Procedure for applying for company registration that allows the use of the words HOLDING and GROUP after the company name", "titleKh": "នីតិវិធីនៃការស្នើសុំចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុនដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ពាក្យ ហូលឌីង (HOLDING) និងពាក្យ គ្រុប (GROUP) បន្ទាប់ពីឈ្មោះក្រុមហ៊ុន", "description": "Previously, the Ministry of Commerce issued its most recent regulation, Prakas No. 0169 dated 12 August 2021, on identifying the legal form of companies, which outlines the requirements for companies permitted to use the words HOLDING and GROUP after the company name. However, there is no separate procedure that clearly specifies the detailed requirements and application process for registering a company that is allowed to use the words HOLDING and GROUP after its name, in order to facilitate accurate and proper registration.", "descriptionKh": "កន្លងមក ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មមានបទប្បញ្ញត្តិចុងក្រោយ គឺប្រកាសលេខ០១៦៩. ព.ណ.ច.ប.ព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ស្តីពីការដាក់ពាក្យសម្គាល់ទ្រង់ទ្រាយក្រុមហ៊ុន ដោយមានចែងអំពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវចំពោះក្រុមហ៊ុន ដែលអនុញ្ញាត\nឱ្យប្រើប្រាស់ពាក្យហូលឌីង (HOLDING) និងពាក្យគ្រុប (GROUP) បន្ទាប់ពីឈ្មោះក្រុមហ៊ុន ប៉ុន្តែមិនមានជានីតិវិធីដាច់ដោយឡែក ដែលចែងលម្អិតអំពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវ និងនីតិវិធីក្នុងការស្នើសុំចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុនដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ពាក្យ ហូលឌីង (HOLDING) និងពាក្យ គ្រុប (GROUP) បន្ទាប់ពីឈ្មោះក្រុមហ៊ុនដើម្បីបង្ក លក្ខណៈងាយស្រួលក្នុងការចុះបញ្ជីបានត្រឹមត្រូវ។", "recommendation": "The private sector requested a separate regulation that sets out detailed requirements and procedures for applying for company registration that allows the use of the words HOLDING and GROUP after the company name.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\nមេត្តាពិចារណារៀបចំបទប្បញ្ញត្តិដាច់ដោយឡែកអំពីនីតិវិធី ដែលចែងលម្អិតអំពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវ និងនីតិវិធីក្នុងការស្នើសុំចុះបញ្ជីក្រុមហ៊ុនដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ពាក្យហូលឌីង (HOLDING) និគ្រុប (GROUP) បន្ទាប់ពីឈ្មោះក្រុមហ៊ុន។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0014", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "License for agents providing commercial registration services", "titleKh": "អាជ្ញាបណ្ណសម្រាប់ភ្នាក់ងារផ្ដល់សេវាកម្មការចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម", "description": "At present, the private sector notes that the training and examination for selecting legal representatives to provide commercial registration services remain limited, as the dissemination period is short and the number of candidates allowed to participate is restricted. In addition, the issuance of licenses has not yet been extended to legal entities that are professional institutions in accounting, auditing, and taxation.", "descriptionKh": "នាពេលបច្ចុប្បន្ន ផ្នែកឯកជន ឃើញថាការបណ្តុះបណ្តាល និងប្រលងជ្រើសរើសអ្នកតំណាងស្របច្បាប់ក្នុងការផ្តល់សេវាចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្មមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយមានរយៈពេលខ្លី និងជ្រើសរើសបេក្ខជនមានចំនួនកំណត់។ បន្ថែមពីនេះទៀត ការផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណនៅមិនទាន់មានការអនុញ្ញាតសម្រាប់ នីតិបុគ្គលដែលជាស្ថាប័នប្រកបវិជ្ជាជីវៈគណនេយ្យ សវនកម្ម និងពន្ធដារនៅឡើយ។", "recommendation": "The private sector requested:\n1. Providing a longer timeframe and increasing the number of candidates allowed to participate in the training and examination to become legal representatives for providing commercial registration services; and\n2. Granting licenses for providing commercial registration services to professional institutions of accounting, auditing, and taxation.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\n១.ផ្តល់រយៈពេលយូរជាងមុន និងបន្ថែមចំនួនបេក្ខជន ក្នុងការចូលរួមវគ្គប្រឡងបណ្ដុះបណ្តាល និងការប្រលងជាអ្នកតំណាងស្របច្បាប់ក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម។\n២.ផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ស្ថាប័នប្រកប វិជ្ជាជីវៈគណនេយ្យ សវនកម្ម និងពន្ធដារ។", "category": "Licensing", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0015", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "OCL inspection for exports", "titleKh": "ការចុះត្រួតពិនិត្យ ( OCL Inspection) សម្រាប់ការនាំចេញ", "description": "According to the relevant Prakas, OCL inspections related to HS Codes are required to be conducted only once for goods with the same HS Code, and a new inspection is required only when the goods have a new HS Code. However, in practice, repeated inspections are still being requested. As a result, companies must assign staff to accompany the ministry’s inspection officers, leading to additional expenses and increasing the company’s operating costs.", "descriptionKh": "យោងតាមសេចក្តីប្រកាសពាក់ព័ន្ធ និងការធ្វើ Inspection OCL ទាក់ទងនិង HS Code គឺតម្រូវអោយមានការត្រួតពិនិត្យមើល តែម្តងទេ សម្រាប់ទំនិញដែលមាន HS Code លុះត្រាតែទំនិញដែលមាន HS Code ថ្មីទើបតម្រូវឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យមើលម្តងទៀត ប៉ុន្តែពេលអនុវត្តជាក់ស្តែង គឺនៅតែតម្រូវឱ្យពិនិត្យដដែល។ ដែលករណីនេះ ក្រុមហ៊ុនត្រូវចាត់តាំងបុគ្គលិក ដើម្បីចុះទៅធ្វើការជាមួយមន្ត្រីត្រួតពិនិត្យរបស់ក្រសួង ហើយធ្វើឱ្យចំណាយផ្សេងៗ កើនឡើង ដែលធ្វើអោយប៉ះពាល់ថ្លៃដើមរបស់ក្រុមហ៊ុន។", "recommendation": "The private sector requested:\n1. The Ministry of Commerce provide further clarification on the procedures for OCL inspections related to HS Codes; and\n2. Only one inspection be required for goods with the same HS Code.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\n១.ឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មជួយបំភ្លឺបន្ថែមចំពោះនីតិវិធីការចុះត្រួតពិនិត្យ(Inspection OCL HS Code) នេះ។\n២.ស្នើសុំឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យតែម្តងបានហើយចំពោះទំនិញដែលមាន HS Code ដដែល។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0016", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Application for CO for goods with different HS Codes", "titleKh": "ការស្នើសុំ CO ចំពោះទំនិញដែលមាន HS Code ផ្សេងគ្នា", "description": "Currently, the CO applications must be submitted separately for goods with different HS Codes and cannot be combined into a single application, even if they share the same 2-digit or 4-digit code.", "descriptionKh": "នាពេលបច្ចុប្បន្ន HS Code ដែលមានលេខខុសគ្នា ពាក្យស្នើសុំត្រូវតែធ្វើឡើងដាច់ដោយឡែកពីគ្នា មិនអាចដាក់ចូល គ្នាតែមួយបានទេ ទោះបីមានលេខ ២ ឬ៤ខ្ទង់ ដូចគ្នាក៏ដោយ។", "recommendation": "The private sector requested that items falling under the same 2-digit or 4-digit HS Code be allowed to be submitted under a single application.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\nចំពោះ HS Code ដែលមានលេខដូចគ្នា ២ ឬ៤ខ្នង់ អាចស្នើសុំដាក់ចូលគ្នាបាន ។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0017", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "On-site factory inspection prior to the OCL application process.", "titleKh": "ការចុះត្រួតពិនិត្យនៅរោងចក្រផ្ទាល់មុននិងដំណើរការស្នើសុំ OCL", "description": "The advance request for the inspection of documents, machinery, and raw materials at the factory is time-consuming and lacks a clear timeframe, and factories are also required to arrange transportation to pick up MOC officers for the inspection.", "descriptionKh": "ការស្នើសុំជាមុនសម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យឯកសារ គ្រឿងម៉ាស៊ីន និងវត្ថុធាតុដើម នៅរោងចក្រគឺចំណាយពេលយូរ និងមិនមានពេលវេលាជាក់លាក់ទេ ហើយរោងចក្រ ត្រូវរៀបចំរថយន្តទៅទទួលមន្ត្រី MOC ដើម្បីចុះមកត្រួតពិនិត្យទៀតផង។", "recommendation": "The private sector requested the Ministry of Commerce to expedite the inspection process at the factory and provide a clear timeframe for the visit.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\nឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ជួយពន្លឿនពេលវេលាក្នុងការចុះមកត្រួតពិនិត្យនៅរោងចក្រ និងផ្ដល់នូវពេលវេលាច្បាស់លាស់។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0018", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Timeframe for OCL approval", "titleKh": "រយៈពេលនៃការអនុម័ត OCL", "description": "At present, the review and approval of OCL applications require a long waiting period, with no clearly defined timeframe. In some cases, the process takes around five days, while in other cases it can take up to fourteen days.", "descriptionKh": "បច្ចុប្បន្ននេះចំពោះការពិនិត្យ និងអនុម័តលើ OCL គឺត្រូវចំណាយរយៈរង់ចាំយូរ និងគ្មានការកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់ច្បាស់លាស់ណាមួយឡើយ ដោយជួនកាលប្រើរយៈ ៥ថ្ងៃ ហើយ ជួលកាលត្រូវប្រើរយៈពេលដល់ទៅ ១៤ថ្ងៃ។", "recommendation": "The private sector requested the Ministry of Commerce and the implementing officers to expedite the approval of OCL applications and provide a clear timeframe.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\nក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងមន្រ្តីអនុវត្តន៍ ជួយពន្លឿនការអនុម័ត OCL ឱ្យបានលឿនជាងមុន និងផ្តល់ នូវពេលវេលាជាក់លាក់។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0019", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Procedures for applying for OCL and CO approval", "titleKh": "នីតិវិធីក្នុងការស្នើសុំការអនុម័ត OCL និង CO", "description": "OCL and CO applications cannot be processed for approval at the same time. The CO application can only be submitted after the OCL has been approved. As a result, this procedure requires a long approval timeframe, causing companies to receive complaints from their clients.", "descriptionKh": "ចំពោះការស្នើសុំ OCL និងCO មិនអាចដំណើរការស្នើសុំការយល់ព្រមក្នុងពេលតែមួយបានទេ។ ការស្នើសុំ CO ត្រូវស្នើសុំបន្ទាប់ពី OCL អនុម័ត ដូចច្នេះចំពោះនីតិវិធីនេះត្រូវប្រើរយៈពេលយូរក្នុងការអនុម័ត ធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនរងការត្អូញត្អែរពីសំណាក់អតិថិជនរបស់ពួកគេផងដែរ។", "recommendation": "The private sector requested the Ministry of Commerce to review and consider allowing OCL and CO applications to be processed for approval concurrently in order to reduce waiting time.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\nក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ពិនិត្យ និងពិចារណាដើម្បីឱ្យ OCL និង CO អាចដំណើរការស្នើសុំការយល់ព្រមក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីកាត់បន្ថយពេលវេលារង់ចាំ។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0020", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Penalty for late submission of the annual declaration.", "titleKh": "ការផាកពិន័យការបង់យឺតយ៉ាវនៃប្រតិវេទន៍ប្រចាំឆ្នាំ", "description": "The Ministry of Commerce sets the annual declaration fee at 80,000 riels; however, the penalty for late submission can reach up to 2 million riels per year (USD 500), which imposes a significant financial burden on private companies.", "descriptionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កំណត់ការបង់ប្រតិវេទន៍ប្រចាំឆ្នាំ\n៨ម៉ឺនរៀល តែការពិន័យរហូតដល់ចំនួនទឹកប្រាក់ ២លានរៀល ក្នុងមួយឆ្នាំ (៥០០ដុល្លាសហរដ្ឋអាម៉េរិក) ក្នុងមួយឆ្នាំ ធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនទទួលរងលើការចំណាយច្រើន។", "recommendation": "The private sector requested:\n1. To increase the annual declaration fee from 80,000 riels to a more appropriate amount per year; and\n2. The penalty for late submission be set at only 50 percent of the annual declaration fee established for that year.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\n១.ស្នើសុំតម្លើងការបង់ប្រតិវេទន៍ប្រចាំឆ្នាំពីទឹកប្រាក់ ៨ម៉ឺនរៀល ទៅចំនួនទឹកប្រាក់សមស្របណាមួយក្នុងមួយឆ្នាំវិញ។\n២.ហើយការបង់ទឹកប្រាក់ពិន័យ ក្នុងការយឺតយ៉ាវ ត្រូវបង់តែ ៥០% (ហាសិបភាគរយ) នៃទឹកប្រាក់បង់ប្រតិវេទន៍ប្រចាំឆ្នាំដែលបានកំណត់ ក្នុងមួយឆ្នាំ។", "category": "Governance", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0021", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Participation in exhibitions of Cambodian products abroad", "titleKh": "ការចូលរួមតាំងពិព័រណ៍ផលិតផលខ្មែរនៅបរទេស", "description": "The private sector states that generally, whether in European countries or some Asian countries, international exhibitions are always organized to display agricultural products, processed products, and other products from within and outside the region in order to find markets and create opportunities for sellers and buyers to meet.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ ជាទូទៅមិនថានៅបណ្តាប្រទេសប៉ែកខាងអឺរ៉ុប និងបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីមួយចំនួន តែងតែមានការរៀបចំពិព័រណ៍អន្តរជាតិ ដើម្បីតាំងបង្ហាញនូវផលិតផលកសិកម្ម ផលិតផលកែច្នៃ និងផលិតផលផ្សេងៗទៀត ដែលមកពីក្នុង និងក្រៅតំបន់ ក្នុងគោលបំណងស្វែងរកទីផ្សារ និងជាទីកន្លែងដែលអាចបង្កើតឱកាសឱ្យអ្នកលក់ និងអ្នកទិញបានជួបគ្នាផងដែរ។", "recommendation": "The private sector requests the Ministry of Commerce to help coordinate with international trade partners in obtaining the calendar or dates of annual international exhibitions and the procedures for applying to participate in exhibitions. By participating, the private sector has the opportunity to bring Cambodian products to international exhibitions and promote Cambodian products to a wider international market.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មជួយសម្របសម្រួលជាមួយដៃគូរពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ក្នុងការទទួលបាននូវប្រតិទិន ឬកាលបរិច្ឆេទ នៃការតាំងពិព័រណ៍អន្តរជាតិប្រចាំឆ្នាំ និងនីតិវិធីក្នុងការស្នើសុំចូលរួមតាំងពិព័រណ៌ ដើម្បីឱ្យ វិស័យឯកជនមានឱកាសក្នុងការនាំយកផលិផលខ្មែរតាំងបង្ហាញក្នុងពិព័រណ៍អន្តរជាតិ និងជំរុញផលិតផលខ្មែរទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិកាន់តែទូលំទូលាយ។", "category": "Market Access", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0022", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Fees for initial User account & Password creation", "titleKh": "បញ្ហាថ្លៃសេវាក្នុងការបង្កើត User & Password លើកដំបូង", "description": "The private sector noted that creating a User & Password with the Ministry of Commerce (MoC) for the first time requires a $40 fee. If a company transfers shares, it must request a new User/Password and pay the $40 fee again.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ ការបង្កើត User & Password ជាមួយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មលើកដំបូងត្រូវបង់សេវាចំនួន ៤០ដុល្លារអាម៉េរិកទៅក្រសួង។ ក្នុងករណីក្រុមហ៊ុនផ្ទេរភាគហ៊ុន ត្រូវស្នើសុំ User & Password និងបង់សេវា ៤០ ដុល្លារអាម៉េរិកម្ដងទៀត។", "recommendation": "The private sector requests that the Ministry of Commerce consider waiving the fee for the initial user account request.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ពិចារណាក្នុងការមិនតម្រូវបង់សេវាសម្រាប់ការស្នើលើកដំបូង។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0023", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Share transfer\ntemplates with the MoC", "titleKh": "បញ្ហា Template ផ្ទេរភាគហ៊ុនជាមួយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម", "description": "The private sector noted that update applications to the Ministry must match the provided template 100%.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ ពាក្យស្នើសុំធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទៅក្រសួងត្រូវធ្វើឱ្យដូច ១០០% តាម Template ដែលក្រសួងបានដាក់ឱ្យប្រើ។", "recommendation": "The private sector requests that the Ministry of Commerce grant agents the ability to adjust based on the actual changes of the company while maintaining the necessary information required by the Ministry.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម អនុញ្ញាតឱ្យភ្នាក់ងារអាចធ្វើការកែតម្រូវបាន តាមការកែប្រែជាក់ស្ដែងរបស់ក្រុមហ៊ុន ដោយរក្សានូវព័ត៌មានដែលចាំបាច់ដែលក្រសួងត្រូវការ។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0024", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Service fees for requests in the CamDX system", "titleKh": "បញ្ហាការបង់ថ្លៃសេវាសម្រាប់ការស្នើសុំនៅក្នុងប្រព័ន្ធ CamDX", "description": "To add secondary activities in CamDX, a service fee of 200,000 Riel must be paid to the General Department of Taxation (GDT).\nIn practice, filing documents directly at the GDT does not require this fee, but requesting through CamDX does.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ ក្នុងការធ្វើ ឬបន្ថែមសកម្មភាពបន្ទាប់ បន្សំនៅក្នុង CamDX ត្រូវបង់សេវាទៅអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារចំនួន២០ម៉ឺនរៀល ជាក់ស្ដែង ពេលដាក់ឯកសារផ្ទាល់នៅកាន់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារមិនតម្រូវបង់សេវាទេ ប៉ុន្តែពេលស្នើតាម CamDX បែរជា ត្រូវបង់សេវាក្រសួង។", "recommendation": "The private sector requests that the General Department of Taxation adjust the CamDX procedure to remove this service fee.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ កែតម្រូវនីតិវិធីស្នើសុំនៅក្នុងប្រព័ន្ធ CamDX ដោយមិនតម្រូវឱ្យបង់ថ្លៃសេវានោះទេ។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "MEF", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0025", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Trademark\nregistration issues", "titleKh": "បញ្ហាក្នុងការចុះបញ្ជី Trademark", "description": "Trademark registration with the Ministry of Commerce takes a long time, typically 3 to 5 months.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ ការចុះបញ្ជី Trademark ជាមួយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចំណាយពេលយូរ។ ដោយដំណើការជាក់ស្ដែងចំណាយពេលប្រហែល ៣-៥ ខែ។", "recommendation": "The private sector requests to the Ministry of Commerce facilitate and expedite the trademark registration process to 1–2 months.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ជួយសម្រួលនីតិវិធីក្នុងការចុះបញ្ជី Trademark ឱ្យបានលឿនជាងមុន សុំត្រឹមរយៈពេល ១-២ខែបានហើយ។", "category": "Licensing", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0027", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Business registration\nand tax status of artisans and sculpture shops (Small Taxpayers) for export", "titleKh": "ការចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម និងស្ថានភាពពន្ធរបស់សិប្បករ និង ហាងលក់វត្ថុចម្លាក់(Small Taxpayer) សម្រាប់ការនាំចេញ", "description": "1. The Small Taxpayer Patent Certificate does not allow them to engage in import-export activities; it contains a clause stating, \"This certificate is not valid for import-export.\"\n\n2. Registration and license/permit requests (MoC, GDT, GDCE, and other OGAs) are not integrated and require repetitive document submissions.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖\n១. ប័ណ្ណប៉ាតង់អ្នកជាប់ពន្ធតូច មិនអនុញ្ញាតឱ្យពួកគាត់ចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនាំចេញនាំចូលឡើយ។ នៅលើប័ណ្ណប៉ាតង់របស់ពួកគាត់ គឺមានឃ្លាមួយដាក់ថា «វិញ្ញាបនបត្រនេះ ពុំមានសុពលភាពសំរាប់ការនាំចេញ-នាំចូលឡើយ»។\n២. ការចុះបញ្ជី និងស្នើសុំព្រមព្រៀង/អាជ្ញាប័ណ្ណ (MoC, GDT, Customs, and other OGAs) មិនបានបញ្ចូលគ្នា និងតម្រូវឱ្យដាក់ឯកសារដូចគ្នាច្រើនដង។", "recommendation": "Private sector requested:\n1. Request the creation of a \"micro/small exporter window\" an integrating system between MoC, GDT, and GDCE.\n2. Request for defining clear guidance and conditions for small taxpayers to export without affecting tax status (turnover thresholds, reclassification, export documentation) and organizing specific training and capacity building for those small taxpayers.\n3. Request the government to establish a \"micro-export scheme\" for small parcels via post office/express services for artisans and sculpture shops in the tourism areas, for exporting samples or initial trial shipments.\n4. Provide hands-on training in Siem Reap regarding cross-border e-commerce, online payments, and digital export systems and procedures for the artisan, sculpture souvenir shops and small taxpayers.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\n១.ស្នើឱ្យបង្កើត «សេវាកម្មចុះបញ្ជីអ្នកនាំចេញតូចៗ» (Mico/small exporter window) ដែលភ្ជាប់រវាង ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម-ពន្ធដារ-គយ។\n២.កំណត់លក្ខខណ្ឌច្បាស់លាស់ណាមួយថា Small taxpayer អាចនាំចេញបានដោយមិនប៉ះពាល់ដល់ស្ថានភាពពន្ធ (Clear guidance on turnover threshold, reclassification, export documentation) និងរៀបចំកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយ និងបណ្តុះបណ្តាលជាក់លាក់សំរាប់ពួកគាត់។\n៣. ស្នើឱ្យរៀបចំ «Micro export scheme» សម្រាប់កញ្ចប់តូចៗ តាមរយៈប្រៃសណីយ៍/ក្រុមហ៊ុនបញ្ញើរហ័ស ជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌការបញ្ចេញទំនិញពីគយសាមញ្ញសម្រាប់សិប្បករ និងហាងលក់វត្ថុចម្លាក់នៅតំបន់ទេសចរណ៍ សំរាប់ការនាំចេញវត្ថុគំរូ ឬការនាំចេញសាកល្បងនៃកញ្ចប់បញ្ញើលើកដំបូង។\n៤. ស្នើឱ្យមានកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលប្រកបដោយអនុវត្ត (hands on training) នៅសៀមរាបស្តីពី e commerce cross border, online payment, និងការបំពេញបែបបទនាំចេញឌីជីថលផ្សេងៗ សម្រាប់សិប្បករ និងហាងលក់វត្ថុចម្លាក់ ក៏ដូចជាអ្នកជាប់ពន្ធតូចផ្សេងៗ ផងដែរ។", "category": "Taxation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "MEF", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0029", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Request to waive parking/service fees for factory trucks", "titleKh": "ស្នើសុំលើកលែងការប្រមូលថ្លៃភាស៊ីលើរថយន្តដឹកទំនិញរបស់រោងចក្រ", "description": "Factories in the Koh Kong SEZ face Phasi fee collection along National Road 48 at the Tela station in Smach Meanchey, Koh Kong province. These factories do not use the parking services or load and unload in public parking areas; all activity is managed within the factory premises in the Koh Kong SEZ and does not cause any public disorder or disrupt taffic.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ រោងចក្រដែលជាសមាជិករបស់សមាគម មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសពិសេសកោះកុង (Koh Kong SEZ) កំពុងប្រឈមនឹងការប្រមូលចំណូលភាស៊ីរថយន្តនៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤៨ ត្រង់ចំណុចស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ Tela ស្ថិតក្នុងភូមិបឹងឃុនឆាង សង្កាត់ស្មាច់មានជ័យ ក្រុងខេមរភូមិន្ទ ខេត្តកោះកុង។ សមាគមសូមជម្រាបថារោងចក្រមិនបានប្រើប្រាស់ទីតាំង ឫសេវារបស់ម្ចាស់អាជីវកម្មភាស៊ីចំណតរថយន្តក្រុងខេមរភូមិន្ទ ហើយក៏មិនបានធ្វើសកម្មភាពផ្ទុក ឬដាក់ទំនិញចុះនៅតាមតំបន់សាធារណៈ ដែលបណ្តាលឱ្យខូចសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈនោះដែរ។ រាល់សកម្មភាពផ្ទុក និងដាក់ទំនិញចុះទាំងអស់ ត្រូវបានធ្វើឡើងតែក្នុងបរិវេណរោងចក្រប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនបានបង្កការរំខានដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈឬចរាចរណ៍សាធារណៈឡើយ ហើយសកម្មភាពដឹកជញ្ជូនទាំងអស់ត្រូវបានគ្រប់គ្រងយ៉ាងមានរបៀបរៀបរយ នៅក្នុងបរិវេណរោងចក្រក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសកោះកុង (Koh Kong SEZ)។", "recommendation": "The private sector requests a review and decision to waive the collection of parking service fees - \"Phasi\" of these factory trucks.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖ មេត្តាពិនិត្យ និងសម្រេចលើកលែងការប្រមូលថ្លៃភាស៊ីលើរថយន្តដឹកទំនិញរបស់រោងចក្រ។", "category": "Taxation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "MEF", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0031", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Excessive Complaint Mechanism Ministry Order (Prakas) 117, Article 29", "titleKh": "យន្តការបណ្តឹង\nលើសកម្រិត\n(ប្រកាសលេខ ១១៧, ប្រការ ២៩)", "description": "According to Article 29, any “person” may submit a complaint to MOC requesting a temporary prohibition on share transfers or registration amendments, based on court orders, interim decisions, enforcement letters, or written complaints.\nCompanies face blocked transactions based on unverified complaints. Competitors could abuse the mechanism to delay legitimate business changes. There is no clear timeline for resolution. This Increases due diligence requirements for inbound investment, slowing investment.", "descriptionKh": "យោងតាមប្រការ ២៩ «បុគ្គល» ណាក៏ដោយអាចដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីស្នើសុំការហាមឃាត់ជាបណ្តោះអាសន្នលើការផ្ទេរភាគហ៊ុន ឬការកែសម្រួលការចុះបញ្ជី ដោយផ្អែកលើដីកាតុលាការ សេចក្តីសម្រេចបណ្តោះអាសន្ន លិខិតអនុវត្ត ឬពាក្យបណ្តឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ។ ក្រុមហ៊ុនជួបប្រទះការរាំងស្ទះប្រតិបត្តិការ ដោយសារពាក្យបណ្តឹងដែលមិនទាន់បានត្រួតពិនិត្យច្បាស់លាស់។ គូប្រជែង អាចរំលោភបំពានយន្តការនេះ ដើម្បីពន្យារពេលការផ្លាស់ប្តូរអាជីវកម្មស្របច្បាប់។ មិនមានកាលវិភាគច្បាស់លាស់សម្រាប់ការដោះស្រាយឡើយ ដែលបង្កើនតម្រូវការលើការពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ (Due Diligence) សម្រាប់វិនិយោគិន និងធ្វើឱ្យការវិនិយោគមានភាពយឺតយ៉ាវ។", "recommendation": "1. Restrict complaints to shareholders and creditors only, not “any person”;\n2. Require a court decision as the basis for the complaint (not merely a written complaint);\n3. Set a response timeline (10 working days maximum);\n4. Set complaint processing time, to be limit to 30 days maximum;\n5. Create an appeal mechanism;\n6. Create an appeal mechanism;\n7. Exclude completed share purchase agreements from the complaint mechanism scope.", "recommendationKh": "១. កម្រិតសិទ្ធិដាក់ពាក្យបណ្តឹងត្រឹមតែភាគហ៊ុនិក និង ម្ចាស់បំណុលប៉ុណ្ណោះ មិនមែន «បុគ្គល» ទូទៅឡើយ\n២. ទាមទារឱ្យមានសេចក្តីសម្រេចពីតុលាការជាមូលដ្ឋាន នៃពាក្យបណ្តឹង (មិនមែនត្រឹមតែពាក្យបណ្តឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ)\n៣. កំណត់កាលវិភាគឆ្លើយតប (អតិបរមា១០ ថ្ងៃធ្វើការ)។\n៤. កំណត់រយៈពេលដោះស្រាយបណ្តឹង (អតិបរមាចំនួន ៣០ ថ្ងៃ)\n៥. បង្កើតយន្តការឧទ្ធរណ៍\n៦. ដាក់ទណ្ឌកម្មលើការប្តឹងក្នុងចេតនាមិនសុច្ចរិត\n៧. មិនរាប់បញ្ចូល «កិច្ចព្រមពៀងទិញ-លក់ភាគហ៊ុនដែល ត្រូវបានបញ្ចប់រួចរាល់» ចេញពីវិសាលភាពយន្តការដោះស្រាយបណ្តឹង\n៨. បន្ថែមយន្តការជូនដំណឹងដល់ភាគហ៊ុនិក តាមរយៈអ៊ីមែលនៅពេលមានការផ្លាស់ប្តូរអភិបាលឬភាគហ៊ុនិក។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0032", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Company Secretary Requirements\nMinistry Order (Prakas) 117, Articles 24-25", "titleKh": "លក្ខខណ្ឌតម្រូវសម្រាប់ លេខាធិការក្រុមហ៊ុន\n(ប្រកាសលេខ១១៧, ប្រការ ២៤-២៥)", "description": "Articles 24 and 25 require company secretaries to complete MOC professional training, pass an examination, and obtain MOC certification.\nThis is bureaucratic and unnecessary, adding cost to business registration. Moreover, the MOC does not have any training program in place. The Prakas is effective from January 8, 2026 and all companies must have a company secretary within 3 months of registration, meaning April 8, 2026. There is no time to set up proper training and examinations.\n\nAlso, the company secretary must have permanent residence in Cambodia, but “permanent residence” is not defined. Also, this may prohibit boards from choosing a Japanese or American company secretary.", "descriptionKh": "ប្រការ ២៤ និង ២៥ តម្រូវឱ្យលេខាធិការក្រុមហ៊ុនត្រូវបញ្ចប់ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ប្រឡងជាប់និងទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ នេះជានីតិវិធីរដ្ឋបាលដែលមិនចាំបាច់ និងបង្កើនចំណាយលើការចុះបញ្ជី។ ជាងនេះទៅទៀត ក្រសួងមិនទាន់មានកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលនៅឡើយទេ។ ប្រកាសនេះមានប្រសិទ្ធភាពចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ហើយគ្រប់ក្រុមហ៊ុនត្រូវតែមានលេខាធិការក្នុងរយៈពេល ៣ខែ បន្ទាប់ពីចុះបញ្ជី (ត្រឹមថ្ងៃទី៨ មេសា ២០២៦)។ គ្មានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការរៀបចំការបណ្តុះបណ្តាល និងការប្រឡងឡើយ។ ក្រៅពីនេះ លេខាធិការត្រូវមាន «លំនៅឋានអចិន្ត្រៃយ៍» ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែពាក្យនេះមិនត្រូវបានកំណត់និយមន័យច្បាស់លាស់ ដែលអាចរារាំងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលក្នុងការជ្រើសរើសលេខាធិការជាជនជាតិជប៉ុន ឬអាមេរិក។", "recommendation": "1. Make training VOLUNTARY for private companies;\n2. Extend timeline to minimum 5 YEARS (not 2) for proper curriculum, training program, and licensing development;\n3. Allow industry certifications (ACCA, bar membership) to satisfy requirements;\n4. Allow training by multiple recognized organizations — not MOC exclusively;\n5. Ensure English language examinations open to foreign nationals;\n6. Limit mandatory requirements to public/listed companies only;\n7. The Board should determine employment terms of secretaries, including term limits and the company should have the ability to dismiss the secretary; and8. There should be a reasonable, flexible definition of “permanent residence” to allow non-Cambodians to act as company secretaries.", "recommendationKh": "១. រៀបចំឱ្យមានការបណ្តុះបណ្តាលដោយស្ម័គ្រចិត្តសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនឯកជន\n២. បន្លាយរយៈពេលអន្តរកាលយ៉ាងតិច ៥ឆ្នាំ សម្រាប់ការរៀបចំកម្មវិធីលេខាធិការក្រុមហ៊ុន លើកម្មវិធីសិក្សា ការបណ្តុះបណ្តាល និងការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណ\n៣. អនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់វិញ្ញាបនបត្រវិជ្ជាជីវៈ (ដូចជា ACCA ឬសមាជិកភាពមេធាវី) ដើម្បីបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវ\n៤. អនុញ្ញាតឱ្យមានការបណ្តុះបណ្តាល ដោយស្ថាប័នដែលទទួលបានការទទួលស្គាល់នានា ដោយមិនកម្រិតត្រឹមតែក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនោះទេ\n៥. ធានាឱ្យមានការរៀបចំការប្រឡងជាភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់ជនបរទេស\n៦. កម្រិតលក្ខខណ្ឌតម្រូវជាកាតព្វកិច្ច សម្រាប់តែក្រុមហ៊ុនមហាជន/ចុះបញ្ជីប៉ុណ្ណោះ\n៧. ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលគួរតែ កំណត់លក្ខខណ្ឌការងាររួមទាំងអាណត្តិ ហើយក្រុមហ៊ុនត្រូវមានសិទ្ធិដកហូតតំណែងលេខាធិការ\n៨. គួរមាននិយមន័យសមហេតុផលនៃពាក្យ «លំនៅឋានអចិន្ត្រៃយ៍» ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យជនបរទេសបំពេញតួនាទីនេះបាន។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0033", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Signature Authority and Other Powers of a Company Secretary\nMinistry Order\n(Prakas) 117, Article 25", "titleKh": "សិទ្ធិចុះហត្ថលេខា និងអំណាចផ្សេងៗរបស់ លេខាធិការ (ប្រកាសលេខ ១១៧, ប្រការ ២៥-២៦)", "description": "Article 26 grants the company secretary authority to 'execute deeds/documents or contracts in the company's name, even if the company seal is not affixed.'\nThis provision raises serious governance and legal concerns. No jurisdiction grants secretaries such broad signing authority. This creates potential for fraud, unauthorized contracts, and governance failures. Directly conflicts with the Law on Commercial Enterprises.\nAlso, Article 26 says that the company secretary has the duty to “maintain accounting records, financial statements, and company records” and also to provide accounting records and financial reports to the company auditors. However, maintaining accounting and financial records is governed by the Law on Accounting and Auditing and the Accounting and Auditing Regulator (ACAR), so it is inappropriate for the Ministry of Commerce to regulate this activity as the responsibility of the company secretary.", "descriptionKh": "ប្រការ ២៦ ផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់លេខាធិការក្រុមហ៊ុនក្នុងការ «ចុះហត្ថលេខាលើលិខិតូបករណ៍ ឯកសារ ឬកិច្ចសន្យាក្នុងនាមក្រុមហ៊ុន ទោះបីជាមិនមានបោះត្រាក្រុមហ៊ុនក៏ដោយ»។ បទប្ប-ញ្ញត្តិនេះបង្កឱ្យមានការបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងផ្នែកអភិបាលកិច្ច និងច្បាប់។ គ្មានយុត្តាធិការណាផ្តល់សិទ្ធិចុះហត្ថលេខាទូលំទូលាយបែបនេះដល់លេខាធិការឡើយ។ នេះបង្កើតឱ្យមានហានិភ័យនៃអំពើពុករលួយ កិច្ចសន្យាគ្មានការអនុញ្ញាត និងបរាជ័យផ្នែកអភិបាលកិច្ច ដែលផ្ទុយដោយផ្ទាល់ទៅនឹងច្បាប់ស្តីពីសហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម។លើសពីនេះ ប្រការ ២៦ ចែងថា លេខាធិការមានភារកិច្ច «រក្សាកំណត់ត្រាគណនេយ្យ របាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ» និងផ្តល់របាយការណ៍ទាំងនោះដល់សវនករ។ ប៉ុន្តែការងារនេះ ត្រូវបាន គ្រប់គ្រងដោយច្បាប់ស្តីពីគណនេយ្យ និងសវនកម្ម និងនិយ័តករគណនេយ្យ និងសវនកម្ម (ACAR) ដូច្នេះវាមិនសមស្របដែលក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកំណត់ការងារនេះ ជាការទទួលខុសត្រូវរបស់លេខាធិការក្រុមហ៊ុនឡើយ។", "recommendation": "1. Delete points No. 9 and 10 in Article 26. Contract signing authority must remain with CEO/Directors. The Secretary cannot bind company without explicit board authorization.\n2. Delete points No. 3 and 8 in Article 26. Accounting and financial audits are carried out by accountants and auditors under the supervision of the board as regulated by the Accounting and Auditing Regulator.", "recommendationKh": "១. លុបចំណុចលេខ ៩ និង ១០ ក្នុងប្រការ ២៦។ សិទ្ធិចុះ ហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យាត្រូវស្ថិតនៅក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់នាយកប្រតិបត្តិ/អភិបាល។ លេខាធិការមិនអាចបង្កើតកាតព្វកិច្ចឱ្យក្រុមហ៊ុនបានឡើយ ប្រសិនបើគ្មានការអនុញ្ញាតច្បាស់លាស់ពីក្រុមប្រឹក្សាភិបាល។\n២. លុបចំណុចលេខ ៣ និង ៨ ក្នុងប្រការ ២៦។ ការធ្វើ សវនកម្ម គណនេយ្យ និងហិរញ្ញវត្ថុ ត្រូវអនុវត្តដោយ គណនេយ្យករ និងសវនករ ក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងនិយតករ ACAR។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0034", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Deposit for Company\nSecretary Ministry Order\n(Prakas) 117, Article 25", "titleKh": "ប្រាក់តម្កល់សម្រាប់\nលេខាធិការក្រុមហ៊ុន\n(ប្រកាសលេខ១១៧, ប្រការ ២៥)", "description": "Article 25 says that the secretary must pay a guarantee deposit: KHR 4,000,000 (~USD 1,000) for individuals; KHR 40,000,000 (~USD 10,000) for legal entities.\nThis provision raises serious governance and legal concerns. No ASEAN country requires such deposits. The deposit increases the cost of registering a business and locks capital that could otherwise be deployed for business operations, employment, and investment — reducing taxable income and tax payments to GDT. Companies already invest permanent capital which should serve as sufficient.", "descriptionKh": "ប្រការ២៥ បានចែងថា លេខាធិការក្រុមហ៊ុនត្រូវបង់ប្រាក់តម្កល់ធានា៖ ចំនួន ៤,០០០,០០០ រៀល (ប្រហែល ១,០០០ ដុល្លារ) សម្រាប់បុគ្គលរូបវន្ត និងចំនួន ៤០,០០០,០០០ រៀល (ប្រហែល ១០,០០០ ដុល្លារ) សម្រាប់នីតិបុគ្គល។ បទបញ្ញត្តិនេះ បង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងផ្នែកអភិបាលកិច្ចនិងផ្លូវច្បាប់។ គ្មានប្រទេសណាមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលតម្រូវឱ្យមានការបង់ប្រាក់តម្កល់បែបនេះឡើយ។ ការតម្រូវឱ្យមានប្រាក់តម្កល់នេះ នឹងធ្វើឱ្យកើនឡើងនូវការចំណាយលើការចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម និងធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដល់លំហូរដើមទុនដែលគួរតែត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម ការបង្កើតការងារ និងការវិនិយោគ ដែលកត្តានេះនឹងនាំឱ្យមានការកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណូល ដែលត្រូវជាប់ពន្ធ និងការបង់ពន្ធជូនអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ។ ជាទូទៅ ក្រុមហ៊ុននានាបានដាក់ទុនវិនិយោគជាដើមទុនអចិន្ត្រៃយ៍រួចជាស្រេចទៅហើយ ដែលចំនួននេះគួរតែចាត់ទុកថាគ្រប់គ្រាន់។", "recommendation": "Private sector requests to eliminate the requirement for company to deposit entirely.", "recommendationKh": "លុបចោលលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃប្រាក់តម្កល់នេះទាំងស្រុង។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0035", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Liquidation Procedure\nMinistry Order\n(Prakas) 117, Articles 18-19", "titleKh": "នីតិវិធីរំលាយក្រុមហ៊ុន\n(ប្រកាសលេខ ១១៧, ប្រការ ១៨-១៩)", "description": "Article 18 provides that after clearing tax liabilities and obtaining the Certificate of Tax Situation, a company may proceed with dissolution through the online system. Article 19 requires appointment of an 'Auditor' to oversee the dissolution process.\nPrakas 117 contains procedural and substantive inconsistencies with the Law on Commercial Enterprises (2005) and the 2022 Amendment: (i) Article 18 skips the required statement of intent to dissolve (LCE Art. 253); (ii) Article 19 requires an 'Auditor' instead of the legally mandated 'Liquidator'; (iii) Annex 5 template designates the Chairman as Liquidator, violating statutory independence requirements.\nCompanies adhering to Prakas 117 risk regulatory non-compliance with the LCE and its 2022 Amendment. The improper designation of Chairman as Liquidator compromises integrity of the liquidation process. Legal uncertainty on whether dissolutions completed under Prakas 117 procedures are valid.", "descriptionKh": "ប្រការ ១៨ នៃប្រកាសនេះបានចែងថា បន្ទាប់ពីបានទូទាត់ បំណុលពន្ធ និងទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រស្ថានភាពសារពើពន្ធ រួចរាល់ហើយ ក្រុមហ៊ុនអាចបន្តនីតិវិធីរំលាយតាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញបាន។ រីឯប្រការ ១៩ តម្រូវឱ្យមានការតែងតាំង \"សវនករ\" (Auditor) ដើម្បីត្រួតពិនិត្យដំណើរការរំលាយ ក្រុមហ៊ុន។\nទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រកាសលេខ ១១៧ មានចំណុច មិនស៊ីសង្វាក់គ្នា (អសង្គតិភាព) ទាំងផ្នែកនីតិវិធី និងខ្លឹមសារ ជាមួយនឹងច្បាប់ស្តីពីសហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម (ឆ្នាំ២០០៥) និងច្បាប់វិសោធនកម្មឆ្នាំ២០២២ រួមមាន៖ (១) ប្រការ ១៨ បានរំលងការធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍អំពីបំណងរំលាយក្រុមហ៊ុន (ដែលជាតម្រូវការក្នុងមាត្រា ២៥៣ នៃច្បាប់ស្តីពីសហគ្រាស ពាណិជ្ជកម្ម) (២) ប្រការ ១៩ តម្រូវឱ្យមាន \"សវនករ\" ជំនួសឱ្យ \"អ្នកជម្រះបញ្ជី\" (Liquidator) ដែលជាតម្រូវការ កំណត់ដោយច្បាប់ និង (៣) គំរូក្នុងឧបសម្ព័ន្ធទី ៥ បាន កំណត់យក \"ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល\" ជាអ្នកជម្រះបញ្ជី ដែលនេះគឺជាការរំលោភលើលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃឯករាជ្យភាពរបស់ច្បាប់ជាធរមាន។\nក្រុមហ៊ុនដែលអនុវត្តតាមប្រកាសលេខ ១១៧ នឹងប្រឈមនឹង ហានិភ័យនៃការមិនអនុលោមតាមច្បាប់ស្តីពីសហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម។ ការចាត់តាំងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលជាអ្នកជម្រះបញ្ជី នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុចរិតភាពនៃដំណើរការទូទាត់បញ្ជីទាំងមូល។ លើសពីនេះ វានឹងបង្កឱ្យមានភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែកច្បាប់ ថាតើការរំលាយក្រុមហ៊ុនដែលបានបញ្ចប់ទៅតាមនីតិវិធីនៃប្រកាស លេខ ១១៧ នេះ មានសុពលភាពតាមផ្លូវច្បាប់ដែរឬយ៉ាងណា។", "recommendation": "1. Amend Article 18 to require statement of intent to dissolve as the initial step (per LCE Art. 253);\n2. Revise Article 19 to require appointment of a 'Liquidator' — must be an ACAR-licensed accounting or auditing firm (per Amended Law Art. 255);\n3. Update Annex 5 template: replace 'Auditor' with 'Liquidator' and remove Chairman as Liquidator;\n4. Ensure full procedural alignment with LCE dissolution framework.", "recommendationKh": "១. ធ្វើវិសោធនកម្មប្រការ ១៨ ដោយតម្រូវឱ្យមានការធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍អំពីបំណងរំលាយក្រុមហ៊ុន ជាជំហានដំបូង (ស្របតាម មាត្រា ២៥៣ នៃច្បាប់ស្តីពីសហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម)។\n២. កែសម្រួលប្រការ ១៩ ដោយតម្រូវឱ្យមានការតែងតាំង «អ្នកជម្រះបញ្ជី (Liquidator)» ដែលបុគ្គលនោះត្រូវតែជាក្រុមហ៊ុនគណនេយ្យ ឬក្រុមហ៊ុនសវនកម្ម ដែលមានអាជ្ញាបណ្ណស្របច្បាប់ពីនិយ័តករគណនេយ្យ និងសវនកម្ម (ACAR) (ស្របតាម មាត្រា ២៥៥ នៃច្បាប់វិសោធនកម្ម)។\n៣. ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពគំរូក្នុងឧបសម្ព័ន្ធទី៥ ដោយប្តូរពាក្យ\n«សវនករ» មកជា «អ្នកជម្រះបញ្ជី» វិញ និងលុបចោលនូវការចាត់តាំងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលឱ្យធ្វើជាអ្នកជម្រះបញ្ជី។\n៤. ធានាឱ្យមានសង្គតិភាពពេញលេញផ្នែកនីតិវិធី ជាមួយនឹងក្របខណ្ឌនៃការរំលាយក្រុមហ៊ុន ដែលមានចែងក្នុងច្បាប់ស្តីពីសហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0036", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Share Transactions\nMinistry Order\n(Prakas) 117, Articles 11-16", "titleKh": "ប្រតិបត្តិការភាគហ៊ុន\n(ប្រកាសលេខ ១១៧, ប្រការ ១១-១៦)", "description": "Share transfer registration requires submission of documents and payment of 800,000 riel fee. No maximum processing timeline is specified. The interaction between MOC registration timing and CGT under Prakas 537 is undefined.\nNo defined processing timeline creates share purchase agreement closing uncertainty. Complaint mechanism may block valid transactions. CGT timing is uncertain if MOC registration is delayed. In the absence of defined timelines, Cambodia's transaction risk profile increases relative to peer ASEAN jurisdictions.\nExtended outside dates increase deal failure risk. Deal certainty reduced. Inbound investment competitiveness affected. CGT liability timing unclear.", "descriptionKh": "ការចុះបញ្ជីផ្ទេរភាគហ៊ុន តម្រូវឱ្យមានការដាក់ឯកសារ និងបង់ កម្រៃសេវាចំនួន ៨០០,០០០ រៀល។ ទោះជាយ៉ាងណា ក៏ដោយ មិនមានការកំណត់អំពីក្របខណ្ឌពេលវេលា អតិបរមា សម្រាប់ការពិនិត្យ និងសម្រេចនោះទេ។ លើសពីនេះ ទំនាក់ទំនងរវាងរយៈពេលនៃការចុះបញ្ជីនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងកាតព្វកិច្ចពន្ធលើចំណេញពីមូលធន (CGT) យោងតាមប្រកាសលេខ ៥៣៧ ក៏មិនទាន់ត្រូវបានបញ្ជាក់ឱ្យ ច្បាស់លាស់នៅឡើយដែរ។\nការខ្វះខាតនូវការកំណត់ក្របខណ្ឌពេលវេលាសម្រាប់ការពិនិត្យឯកសារ បង្កឱ្យមានភាពមិនប្រាកដប្រជាក្នុងការឈានទៅបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងទិញលក់ភាគហ៊ុន (Share Purchase Agreement)។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ យន្តការ នៃបណ្តឹងតវ៉ាអាចនឹងរារាំងដល់ប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មដែល ស្របច្បាប់។ ម្យ៉ាងវិញទៀតកាលបរិច្ឆេទនៃកាតព្វកិច្ចពន្ធលើចំណេញពីមូលធន (CGT) នឹងមានភាពស្រពិចស្រពិល ប្រសិនបើការចុះបញ្ជីនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មមានការយឺតយ៉ាវ។ ក្នុងករណីដែលគ្មានការកំណត់ពេលវេលាច្បាស់ លាស់បែបនេះ ហានិភ័យនៃប្រតិបត្តិការធុរកិច្ចនៅកម្ពុជានឹងមានការកើនឡើង បើធៀបនឹងបណ្តាប្រទេសដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ការអូសបន្លាយពេលវេលាហួសកាលកំណត់ កាន់តែបង្កើន ហានិភ័យនៃបរាជ័យក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងធុរកិច្ច និងធ្វើឱ្យភាពប្រាកដប្រជានៃការចរចាត្រូវធ្លាក់ចុះ។ កត្តានេះនឹងប៉ះពាល់ ដល់សមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងក្នុងការទាក់ទាញការវិនិយោគពីក្រៅប្រទេស ហើយធ្វើឱ្យកាលកំណត់នៃកាតព្វកិច្ច ពន្ធលើចំណេញពីមូលធនកាន់តែមិនច្បាស់លាស់។", "recommendation": "1. Publish maximum processing timeline (recommend 5 working days);\n2. Clarify whether complaint mechanism can block completed SPAs;\n3. Coordinate with GDT on CGT timing to ensure consistency;\n4. Consider priority processing for M&A transactions.", "recommendationKh": "១. ផ្សព្វផ្សាយនូវក្របខណ្ឌពេលវេលាអតិបរមាសម្រាប់ការពិនិត្យ និងសម្រេចលើឯកសារ (អនុសាសន៍ឱ្យកំណត់យករយៈពេល ៥ ថ្ងៃធ្វើការ)។\n២. បំភ្លឺឱ្យបានច្បាស់លាស់ថា តើយន្តការបណ្តឹងតវ៉ាអាចរារាំងដល់កិច្ចព្រមព្រៀងទិញលក់ភាគហ៊ុន (SPA) ដែលបានបញ្ចប់ជាស្ថាពររួចហើយដែរឬយ៉ាងណា។\n៣. ធ្វើការសម្របសម្រួលជាមួយអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ អំពីកាលកំណត់នៃពន្ធលើចំណេញពីមូលធន (CGT) ដើម្បីធានាឱ្យមានសង្គតិភាព (ភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា)។\n៤. ពិចារណាផ្តល់អាទិភាពដល់ការពិនិត្យលើប្រតិបត្តិការនៃការច្របាច់បញ្ចូលគ្នា និងការទិញយកក្រុមហ៊ុន (M&A Transactions)។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0037", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Anti-Money Laundering Background Checks\nMinistry Order\n(Prakas) 117, Article 6", "titleKh": "ការត្រួតពិនិត្យប្រវត្តិលាងសម្អាតប្រាក់ (AML)\n(ប្រកាសលេខ១១៧, ប្រការ៦)", "description": "Article 6 of Prakas 117 requires Anti-Money Laundering (AML) background checks for all directors, shareholders, and representatives.\nWe support AML strengthening and post-FATF compliance. However, the process must be affordable and conducted independently by the Ministry of Commerce, not the applicant.", "descriptionKh": "ប្រការ ៦ នៃប្រកាសលេខ ១១៧ តម្រូវឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យ ប្រវត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ (AML) ចំពោះ អភិបាល ម្ចាស់ភាគហ៊ុន និងតំណាងទាំងអស់។\nយើងគាំទ្រចំពោះការពង្រឹងការងារប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ និងការអនុវត្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមស្ដង់ដាររបស់ក្រុមការងារ ហិរញ្ញវត្ថុ (FATF) បន្ទាប់ពីកម្ពុជាត្រូវបានដកចេញពីបញ្ជីប្រផេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដំណើរការនេះត្រូវតែមានតម្លៃសមរម្យ ហើយគួរតែត្រូវបានអនុវត្តដោយឯករាជ្យដោយ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មផ្ទាល់ ជាជាងការដាក់ជាបន្ទុក ឬកាតព្វកិច្ចដល់អ្នកដាក់ពាក្យស្នើសុំ។", "recommendation": "1. The AML check step should be an internal step conducted by the Ministry of Commerce;\n2. Consider alternative AML platforms such as Open Sanctions (EUR 0.10 per check, supported by Germany, includes EU/UK/US/UN sanctions lists, weekly API updates);\n3. Provide simplified procedures or exemptions for micro-enterprises;\n4. Set maximum timeline for verification completion.", "recommendationKh": "១. ដំណើរការត្រួតពិនិត្យការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ (AML) គួរតែជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុង ដែលអនុវត្តដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មផ្ទាល់។\n២. ពិចារណាប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធពិនិត្យ AML ផ្សេងទៀតដែលមានតម្លៃសមរម្យ ដូចជា Open Sanctions (ដែលចំណាយត្រឹមតែ ០,១០ អឺរ៉ូ សម្រាប់ការពិនិត្យម្នាក់, ទទួលបានការគាំទ្រពី ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់, រួមបញ្ចូលបញ្ជីទណ្ឌកម្មរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ចក្រភពអង់គ្លេស សហរដ្ឋអាមេរិក និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយមានការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទិន្នន័យតាមរយៈ API រៀងរាល់សប្តាហ៍)។\n៣. ផ្តល់នូវនីតិវិធីសាមញ្ញ ឬការលើកលែង ចំពោះការត្រួតពិនិត្យនេះ សម្រាប់សហគ្រាសមីក្រូ។\n៤. កំណត់ក្របខណ្ឌពេលវេលាអតិបរមា សម្រាប់ការបញ្ចប់ការពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0039", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Annual Declarations\nMinistry Order (Prakas) 117, Article 22-23", "titleKh": "ការប្រកាសសេចក្តីថ្លែង\nការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ\n(ប្រកាសលេខ១១៧, ប្រការ ២២-២៣)", "description": "Companies must file annual returns within 3 months before their registration anniversary. Failure to file for 3 consecutive years results in inactive classification. Shareholders and directors of inactive companies are placed on a watchlist.\nThe 3-month filing window and penalty structure are reasonable. However, watchlist consequences for individual directors/shareholders may be disproportionate — directors may serve on multiple company boards.\nThere is a KHR 2,000,000 penalty per missed filing. Individual director watchlist placement may affect other directorships. There is no clear reactivation procedure, which is unfair.\nAlso, the timing of annual declarations of 3 months after the date of registration, is not logical and is not aligned with meaningful annual reporting by a business, which includes 31 March for tax purposes or 20 July for the Accounting and Auditing Regulator. This is also the period that most companies will have their AGMs.", "descriptionKh": "ក្រុមហ៊ុននានា ត្រូវតែដាក់សេចក្តីប្រកាសប្រចាំឆ្នាំ (Annual Return) ក្នុងអំឡុងពេល ៣ខែ មុនកាលបរិច្ឆេទខួបនៃការចុះបញ្ជីរបស់ខ្លួន។ ការខកខានមិនបានដាក់សេចក្តីប្រកាសនេះក្នុងរយៈពេល ៣ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា នឹងបណ្តាលឱ្យក្រុមហ៊ុននោះត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាក្រុមហ៊ុន «អសកម្ម (Inactive)»។ ជាមួយគ្នានេះ ម្ចាស់ភាគហ៊ុននិងអភិបាលនៃក្រុមហ៊ុនអសកម្មទាំងនោះ ក៏នឹងត្រូវដាក់បញ្ចូលទៅក្នុង «បញ្ជីតាមដាន (Watchlist)» ផងដែរ។\nរយៈពេល ៣ខែសម្រាប់ការដាក់សេចក្តីប្រកាស និងរចនាសម្ព័ន្ធនៃការពិន័យ ហាក់មានលក្ខណៈសមស្រប។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ផលវិបាកនៃការដាក់បុគ្គលជាអភិបាល ឬម្ចាស់ភាគហ៊ុនទៅក្នុងបញ្ជីតាមដាន អាចមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរហួសហេតុពេក (មិនសមាមាត្រ) ដោយសារអភិបាលម្នាក់ៗអាចកាន់តំណែងនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃក្រុមហ៊ុនច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។មានការពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ២,០០០,០០០រៀល សម្រាប់ការខកខានដាក់សេចក្តីប្រកាសម្តងៗ។ ការដាក់អភិបាលម្នាក់ៗទៅក្នុងបញ្ជីតាមដាន អាចប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិកាន់តំណែងជាអភិបាលនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនដទៃទៀត។ លើសពីនេះ មិនទាន់មាននីតិវិធីច្បាស់លាស់ណាមួយសម្រាប់ការធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនមានសកម្មភាពឡើងវិញ (Reactivation) នោះទេ ដែលចំណុចនេះគឺជាភាពអយុត្តិធម៌។ ម្យ៉ាងវិញទៀត កាលបរិច្ឆេទនៃការធ្វើសេចក្តីប្រកាសប្រចាំឆ្នាំដែលកំណត់ក្នុងរយៈពេល ៣ខែ បន្ទាប់ពីថ្ងៃចុះបញ្ជី គឺមិនសមហេតុផល និងមិនស្របតាមវដ្ត នៃការរាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់អាជីវកម្មឡើយ តួយ៉ាងដូចជាថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា សម្រាប់កាតព្វកិច្ចពន្ធដារ ឬថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា សម្រាប់និយ័តករគណនេយ្យ និងសវនកម្មជាដើម។ នេះក៏ជាអំឡុងពេល ដែលក្រុមហ៊ុនភាគច្រើនរៀបចំមហាសន្និបាតភាគហ៊ុនិកប្រចាំឆ្នាំ (AGM) របស់ពួកគេផងដែរ។", "recommendation": "1. Give automatic notification to all directors, with an additional notification 6 months before watchlist placement;\n2. Define reactivation procedure and timeline;\n3. Create an appeal mechanism;\n4. Eliminate the punishment for shareholders and non-chairman directors;\n5. Change the deadline for filing to July 20 of the year following initial registration.", "recommendationKh": "១. ផ្តល់ការជូនដំណឹងដោយស្វ័យប្រវត្តិដល់អភិបាលក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ និងត្រូវមានការជូនដំណឹងបន្ថែមក្នុងរយៈពេល ៦ខែមុន មុននឹងឈានដល់ការដាក់បញ្ចូលឈ្មោះទៅក្នុងបញ្ជីតាមដាន (Watchlist)។\n២. កំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់នូវនីតិវិធី និងក្របខណ្ឌពេលវេលា សម្រាប់ការធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនមានសកម្មភាពឡើងវិញ (Reactivation procedure)។\n៣. បង្កើតយន្តការសម្រាប់បណ្តឹងតវ៉ា (Appeal mechanism)\n៤. លុបចោលការដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះម្ចាស់ភាគហ៊ុន និងអភិបាល ដែលមិនមែនជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល។\n៥. ផ្លាស់ប្តូរកាលកំណត់នៃការដាក់សេចក្តីប្រកាសប្រចាំឆ្នាំ មកត្រឹម ថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា នៃឆ្នាំបន្ទាប់ពីការចុះបញ្ជីដំបូង។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0040", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Registration of Branches\nMinistry Order (Prakas) 117, Article 22-23", "titleKh": "ការចុះបញ្ជីសាខា\n(ប្រកាសលេខ ១១៧, ប្រការ ២២-២៣)", "description": "Registration of domestic branches currently requires submission of physical documents to the Department of Business Registration. Applications cannot yet be filed through the automated system.\nLocal branch establishment should be handled online without requiring submission of physical documents. A branch is an extension of a company through its articles of association and should be a simple online step.\nPhysical document requirements increase cost, time, and complexity. Inconsistent with the digitalization objectives of Prakas 117.", "descriptionKh": "បច្ចុប្បន្ន ការចុះបញ្ជីសាខាក្នុងស្រុក តម្រូវឱ្យមានការដាក់ ឯកសារដោយផ្ទាល់ទៅកាន់នាយកដ្ឋានចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម។ ពាក្យស្នើរសុំចុះបញ្ជីទាំងនេះ មិនទាន់អាចធ្វើឡើងតាមរយៈប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មបាននៅឡើយទេ។\nការបង្កើតសាខាក្នុងស្រុក គួរតែត្រូវបានអនុវត្តតាមប្រព័ន្ធ អនឡាញ ដោយមិនចាំបាច់តម្រូវឱ្យមានការដាក់ឯកសារ ដោយផ្ទាល់ឡើយ។ ដោយសារសាខា គឺជាផ្នែកមួយនៃការបន្ត ចេញពីក្រុមហ៊ុន ផ្អែកតាមលក្ខន្តិកៈរបស់ក្រុមហ៊ុននោះស្រាប់ ដូច្នេះការបង្កើតសាខានេះ គួរតែជាដំណើរការដ៏សាមញ្ញមួយ តាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញ។\nតម្រូវការឯកសារដោយផ្ទាល់ បានបង្កឱ្យមានការកើនឡើង នូវការចំណាយ រយៈពេល និងភាពស្មុគស្មាញ ដែលចំណុច នេះ គឺមិនស្របទៅនឹងគោលដៅនៃបរិវត្តកម្មឌីជីថល (Digitalization) នៃប្រកាសលេខ ១១៧ នោះទេ។", "recommendation": "1. Enable online registration of domestic branches through the CamDX system;\n2. Eliminate physical document submission requirement;\n3. Allow companies to register branches as a self-service online step without any approvals needed by the MoC.", "recommendationKh": "១. អនុញ្ញាតឱ្យចុះបញ្ជីសាខាក្នុងស្រុកតាមប្រព័ន្ធ CamDX។\n២. លុបចោលការតម្រូវឱ្យដាក់ឯកសារជាក្រដាស ឬដោយផ្ទាល់។\n៣. អនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជីសាខាដោយខ្លួនឯងតាមអនឡាញ ដោយមិនចាំបាច់មានការអនុម័តពីក្រសួងឡើយ។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0041", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Amendments and Re-Registration\nMinistry Order\n(Prakas) 117, Article 12-13", "titleKh": "ការធ្វើវិសោធនកម្ម និងការចុះបញ្ជីឡើងវិញ\n(ប្រកាសលេខ ១១៧, ប្រការ ១២-១៣)", "description": "Many of the registration amendments in Article 12 are routine, such as changing address, details of directors, and modifications to branches. These should be allowed to be amended online without excessive supporting documents signed by shareholders or directors, followed by submission of hard copies.\nArticles 13 -14 should allow only digital documents, eliminating hard copies.\nArticles 15-16 should be eliminated, allowing all domestic branch information to be updated online without submission of documents.\nCompanies registered manually before 2016 must re-register in the MOC automated system. The Khmer SOP itself notes that procedures and fees are not yet defined.", "descriptionKh": "ការធ្វើវិសោធនកម្មលើការចុះបញ្ជីភាគច្រើននៅក្នុងប្រការ ១២ គឺជាកិច្ចការរដ្ឋបាលទូទៅ ដូចជាការផ្លាស់ប្តូរអាសយដ្ឋាន ព័ត៌មានលម្អិតរបស់អភិបាល និងការកែប្រែ ព័ត៌មានសាខា ជាដើម។ កិច្ចការទាំងនេះ គួរតែត្រូវបាន អនុញ្ញាតឱ្យធ្វើ បច្ចុប្បន្នភាពតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដោយមិនចាំបាច់តម្រូវឱ្យ មានឯកសារយោងច្រើនហួសហេតុ ដែលត្រូវចុះហត្ថលេខា ដោយម្ចាស់ភាគហ៊ុន ឬអភិបាល និងបន្ទាប់មកតម្រូវឱ្យ ដាក់ឯកសារចម្លងដោយផ្ទាល់ (Hard Copy) បន្ថែម ទៀតនោះទេ។\nប្រការ ១៣ និង ១៤ គួរតែអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ត្រឹមតែ ឯកសារឌីជីថលប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីឈានទៅរកការលុបបំបាត់ការដាក់ឯកសារចម្លងដោយផ្ទាល់។ រីឯប្រការ ១៥ និង ១៦ គួរតែត្រូវបានលុបចោល ដោយអនុញ្ញាតឱ្យរាល់ការធ្វើបច្ចុប្បន្ន ភាពព័ត៌មានសាខាក្នុងស្រុកទាំងអស់ អាចធ្វើឡើងតាមប្រព័ន្ធ អនឡាញបាន ដោយមិនចាំបាច់មានការដាក់ឯកសារយោង ឡើយ។\nដោយឡែក ក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីដោយផ្ទាល់ (Manual) មុនឆ្នាំ ២០១៦ ត្រូវតែធ្វើការចុះបញ្ជីសារជាថ្មី នៅក្នុងប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ នៅក្នុងសេចក្តីណែនាំអំពីនីតិវិធីប្រតិបត្តិស្តង់ដារ (SOP) ជា ភាសាខ្មែរ បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា នីតិវិធី និងកម្រៃ សេវាសម្រាប់ការចុះបញ្ជីនេះ គឺមិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ច្បាស់ លាស់នៅឡើយទេ។", "recommendation": "1.\tAllow the following items in Article 12 to be amended online with minimal supporting documents: No. 2, 3, 12, 18, 19, 21, 22, with notification to the relevant people when such modifications are made;\n2.\tSpecify that digital copies are accepted;\n3.\tEliminate articles 15-16, allowing online updates by the company representative without supporting documents;\n4.\tPublish a clear re-registration procedure for pre-2016 companies;\n5.\tDefine fee structure for re-registration;\n6.\tProvide a minimum 12-month transition period;\n7.\tConfirm no penalties during good-faith compliance;\n8.\tClarify the anniversary date impact;\n9.\tConfirm system migration will not flag legacy companies as inactive;\n10.\tCompile and resolve list of companies facing dissolution difficulties due to manual registration.", "recommendationKh": "១. អនុញ្ញាតឱ្យមានការកែប្រែខ្លឹមសារក្នុងប្រការ១២ តាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញ ដោយតម្រូវឱ្យមានឯកសារយោងក្នុងកម្រិតអប្បបរមា ចំពោះចំណុចលេខ ២, ៣, ១២, ១៨, ១៩, ២១, ២២ និងត្រូវមានការជូនដំណឹងទៅកាន់ភាគីពាក់ព័ន្ធ នៅពេលដែលមានការកែប្រែទាំងនោះ\n២. បញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ថា រាល់ឯកសារជាទម្រង់ឌីជីថល ត្រូវបានទទួលយកជាផ្លូវការ\n៣. លុបចោលប្រការ១៥ និង១៦ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យតំណាងក្រុមហ៊ុនអាចធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានតាមប្រព័ន្ធអនឡាញបាន ដោយមិនចាំបាច់មានឯកសារយោង\n៤. ផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈនូវនីតិវិធីចុះបញ្ជីសារជាថ្មីឱ្យបានច្បាស់លាស់ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីមុនឆ្នាំ២០១៦\n៥. កំណត់រចនាសម្ព័ន្ធកម្រៃសេវាឱ្យបានច្បាស់លាស់ សម្រាប់ការចុះ បញ្ជីសារជាថ្មីនេះ\n៦. ផ្តល់រយៈពេលអន្តរកាលយ៉ាងតិច ១២ខែ សម្រាប់ការអនុវត្ត\n៧. ធានាថានឹងមិនមានការផាកពិន័យឡើយ ក្នុងអំឡុងពេលដែលក្រុមហ៊ុនកំពុងអនុវត្តតាមដោយសុចរិតភាព\n៨. បំភ្លឺឱ្យបានច្បាស់លាស់អំពីផលប៉ះពាល់ពាក់ព័ន្ធនឹងកាលបរិច្ឆេទខួប (Anniversary date) របស់ក្រុមហ៊ុន\n៩. ធានាថាការផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យក្នុងប្រព័ន្ធ (Migration) នឹងមិនកំណ់តឱ្យក្រុមហ៊ុនចាស់ៗ (legacy) ខ្លាចជាក្រុមហ៊ុន ដែលឈប់ដំណើរការ (Inactive) នោះទេ\n១០.ចងក្រង និងដោះស្រាយបញ្ជីឈ្មោះក្រុមហ៊ុនដែលកំពុងជួបការលំបាកក្នុងការរំលាយក្រុមហ៊ុន ដោយសារតែបញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធ នឹងការចុះបញ្ជីដោយផ្ទាល់ (Manual registration) កាលពីមុន។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0042", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Corporate Naming\nMinistry Order\n(Prakas) 117, Article 3", "titleKh": "ការដាក់ឈ្មោះក្រុមហ៊ុន\n(ប្រកាសលេខ១១៧, ប្រការ៣)", "description": "Article 3 of Prakas 117 requires that companies using 'Group' or 'Holding' must have at least 3 subsidiaries with 51% voting shares. For 'Holding', the parent must have business object code 642 and may not conduct commercial activities directly.\nWhile the intent to prevent misleading naming is understood, the requirement is inflexible and creates practical problems. Companies at formation do not know their future structure. Requiring name changes later adds cost and administrative burden.\nInternational brand names may include Group/Holding designations. Requiring these labels adds no governance value but limits corporate identity flexibility. Companies may need to change names as structures evolve, hence creating an unnecessary burden.", "descriptionKh": "ប្រកាសលេខ១១៧ តម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនដែលប្រើប្រាស់ពាក្យ \"គ្រុប\" (Group) ឬ \"ហូលឌីង\" (Holding) ត្រូវមាន ក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធយ៉ាងតិចចំនួន ៣ ដែលមានសិទ្ធិ បោះឆ្នោត (ភាគហ៊ុន) ចាប់ពី ៥១% ឡើងទៅ។ ចំពោះពាក្យ \"ហូលឌីង\" ក្រុមហ៊ុនមេ ត្រូវមានលេខកូដកម្មវត្ថុអាជីវកម្ម ៦៤២ ហើយមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មដោយផ្ទាល់នោះទេ។\nទោះបីជាយើងអាចយល់បានអំពីគោលបំណង ក្នុងប្រកាសនេះ ដើម្បីការពារការប្រើប្រាស់ឈ្មោះ ជៀសវាងការភាន់ច្រឡំ ក៏ដោយ ប៉ុន្តែតម្រូវការនេះមានភាពរិតត្បិតខ្លាំងពេក និងបង្កជាបញ្ហាប្រឈមក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ ជាទូទៅ នៅពេល ចាប់ផ្តើមបង្កើត ឡើងក្រុមហ៊ុនមិនទាន់អាចដឹងច្បាស់អំពី ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ ខ្លួននាពេលអនាគតបានឡើយ។ ការតម្រូវឱ្យផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះក្រុមហ៊ុន នៅពេលក្រោយ នឹង នាំឱ្យមានការកើនឡើងនូវការចំណាយ និងបន្ទុក ផ្នែករដ្ឋបាល កាន់តែច្រើន។\nលើសពីនេះ ម៉ាកយីហោអន្តរជាតិមួយចំនួនអាចមានរួម បញ្ចូលពាក្យ \"Group\" ឬ \"Holding\" នៅក្នុងអត្តសញ្ញាណ ស្រាប់។ ការដាក់ចេញនូវលក្ខខណ្ឌកំណត់ទាំងនេះ មិនបានផ្តល់តម្លៃបន្ថែមដល់អភិបាលកិច្ចនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានរិតត្បិត លើភាពបត់បែននៃអត្តសញ្ញាណរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ក្រុមហ៊ុន អាចនឹងត្រូវបង្ខំចិត្តផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះ នៅពេលដែលរចនាសម្ព័ន្ធ របស់ពួកគេមានការវិវឌ្ឍ ដែលនេះគឺជាបន្ទុកលើសលប់មួយ ដែលមិនចាំបាច់។", "recommendation": "The private sector requests the RGC to follow international practice and allow use of the words “Group” and “Holding” without conditions. This will protect existing international brand names and intellectual property. It will also provide flexibility for companies whose structures change over time.", "recommendationKh": "១. អនុវត្តតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យប្រើពាក្យ «Group» និង «Holding» ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹង ដើម្បីការពារម៉ាកយីហោអន្តរជាតិនិងសិទ្ធិបញ្ញា។ បន្ថែមលើពីនេះ ការកែប្រែនេះគឺដើម្បីផ្តល់នូវភាពបត់បែន សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលអាចនឹងមានរចនាសម្ព័ន្ធផ្លាស់ប្តូរតាមពេលវេលា។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0043", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Business Registrations for SMEs at Provincial and Municipal District, as per\nMinisterial Order\n(Prakas) 117", "titleKh": "ការចុះបញ្ជីសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) នៅថ្នាក់ខេត្ត/ស្រុក (ប្រកាសលេខ ១១៧)", "description": "Prakas 117 did not state the registration of SMEs with provincial or district authorities. However, the draft guiding handbook allows this to be done without any process of name-checking or submission of tax registration.\nThis creates a risk that there may be IP violations or fraud if a provincial or district registered business uses a name that is similar to a local or international company or brand.\nAlso, because the registration enables the business to open a bank account in the name of the business, the business can begin financial transactions without paying tax, which is unfair and a violation of GDT requirements.", "descriptionKh": "ប្រកាសលេខ១១៧ មិនបានចែងអំពីការចុះបញ្ជីសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម (SMEs) នៅរដ្ឋបាលថ្នាក់ខេត្ត ឬ ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌនោះទេ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញនៅក្នុងសេចក្តីព្រាងសៀវភៅណែនាំ បានអនុញ្ញាតឱ្យកិច្ចការនេះអាចអនុវត្តទៅបានដោយមិនចាំបាច់មានដំណើរការ ត្រួតពិនិត្យឈ្មោះ ឬការដាក់ឯកសារចុះបញ្ជីពន្ធដារនោះឡើយ។\nចំណុចនេះ បង្កឱ្យមានហានិភ័យនៃការរំលោភកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ឬអំពើឆបោក ប្រសិនបើអាជីវកម្មដែលបានចុះបញ្ជីនៅថ្នាក់ខេត្ត ឬស្រុកទាំងនោះ ប្រើប្រាស់ឈ្មោះដែលស្រដៀង ទៅនឹងក្រុមហ៊ុន ឬម៉ាកយីហោដែលមានស្រាប់ទាំងក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។\nលើសពីនេះទៅទៀត ដោយសារការចុះបញ្ជីនេះអនុញ្ញាតឱ្យ អាជីវកម្ម អាចបើកគណនីធនាគារក្នុងនាមជាអាជីវកម្មបាន នោះសហគ្រាសទាំងនោះអាចចាប់ផ្តើមទទួល និងទូទាត់ប្រាក់ ដោយមិនបានបង់ពន្ធ ដែលជាភាពអយុត្តិធម៌ និងជាការរំលោភលើតម្រូវការរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ។", "recommendation": "The private sector requests as follows.\n1.Prakas 117 should be revised to eliminate registration at the provincial and district offices. All companies should be registered through a single online system. If necessary, provincial or district offices may provide helpdesk services to guide businesses in registering through the national portal;\n2.Registration of SMEs or microenterprises should also require a name check to prevent IP violations or fraudulent use of company names.", "recommendationKh": "១. ប្រកាសលេខ១១៧ គួរតែត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្ម ដើម្បីលុបចោលការចុះបញ្ជីនៅថ្នាក់ខេត្ត និងថ្នាក់ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ គួរតែត្រូវបានចុះបញ្ជីតាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញតែមួយ។ ប្រសិនបើចាំបាច់ ការិយាល័យនៅថ្នាក់ខេត្ត ឬស្រុកអាចផ្តល់ជាសេវាជាផ្នែកបញ្ជរព័ត៌មាន (Helpdesk) ដើម្បីណែនាំអាជីវកម្មក្នុងការចុះបញ្ជីតាមរយៈច្រកចេញចូលអនឡាញថ្នាក់ជាតិវិញ។\n២. ការចុះបញ្ជីសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) ឬសហគ្រាសមីក្រូ ក៏គួរតែតម្រូវឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យឈ្មោះ (Name-check) ដើម្បីបង្ការការរំលោភបំពានលើកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ឬការប្រើប្រាស់ឈ្មោះក្រុមហ៊ុនក្នុងគោលបំណងឆបោក។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0044", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Ministry Officials Filling\nout Registrations\nMinistry Order\n(Prakas) 117, Article 5", "titleKh": "មន្ត្រីក្រសួងបំពេញ\nបែបបទចុះ បញ្ជីជំនួស\n(ប្រកាសលេខ១១៧, ប្រការ៥)", "description": "Article 5 of Prakas 117 states that businesses may request a registration official to fill out the application on the behalf of the business owner or shareholder.\nThis is highly inappropriate because there is a conflict of interest between the official filling out the registration and the same ministry approving the registration.\nAlso, the online registration is expected to require declarations that the documents are truthful and correct, but the ministry official is not aware or able to make such a declaration. Only the owner or representative can make such a declaration.\nAllowing officials to fill in the form can lead to pressure to give money to the officials, leading to corruption and conflict of interest.", "descriptionKh": "ប្រការ៥ បានចែងថាអាជីវកម្មអាចស្នើសុំឱ្យមន្ត្រីចុះបញ្ជីបំពេញពាក្យសុំចុះបញ្ជីជំនួសមុខឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្ម ឬម្ចាស់ភាគហ៊ុនបាន។\nចំណុចនេះមានភាពមិនសមស្របយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះវាបង្កឱ្យមានទំនាស់ផលប្រយោជន៍រវាងមន្ត្រីដែលជាអ្នកបំពេញបែបបទចុះបញ្ជី និងក្រសួងសាមីដដែលដែលជាអ្នក មានសមត្ថកិច្ចក្នុងការពិនិត្យ និងអនុម័តលើការចុះបញ្ជីនោះ។\nម្យ៉ាងវិញទៀត ការចុះបញ្ជីតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ត្រូវបានតម្រូវឱ្យមានការប្រកាសអះអាងថា រាល់ឯកសារ និងព័ត៌មាន ទាំងអស់គឺត្រឹមត្រូវ និងពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែមន្ត្រីក្រសួងមិនអាច ដឹងច្បាស់ ឬមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការធ្វើសេចក្តីប្រកាសអះអាង បែបនេះជំនួសម្ចាស់បានឡើយ។ មានតែម្ចាស់អាជីវកម្ម ឬតំណាងស្របច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចធ្វើសេចក្តីប្រកាសអះអាងអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃទិន្នន័យទាំងនោះបាន។\nការអនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីជាអ្នកបំពេញបែបបទជំនួស អាចនាំឱ្យមាន សម្ពាធមកលើម្ចាស់អាជីវកម្ម ដើម្បីផ្តល់ប្រាក់កម្រៃក្រៅផ្លូវការ ដែលអាចនឹងឈានទៅរកអំពើពុករលួយ និងបង្កជាទំនាស់ផល ប្រយោជន៍។", "recommendation": "The private sector requests that Article 5 of Prakas 117 should be revised to allow ministry officials to give guidance at a help desk. Ministry officials must be explicitly prohibited from filling in applications or uploading or reviewing documents.", "recommendationKh": "កែសម្រួលប្រការ ៥៖ មន្ត្រីអាចត្រឹមតែផ្តល់ការណែនាំនៅបញ្ជរព័ត៌មាន (HelpDesk) ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែត្រូវហាមឃាត់ដាច់ខាតមិនឱ្យបំពេញពាក្យសុំ ឬបង្ហោះឯកសារជំនួសអ្នកដាក់ពាក្យឡើយ។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0010", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Import license requirements for agricultural drones and spare parts", "titleKh": "តម្រូវការអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចូលបន្ថែម សម្រាប់ដ្រូនកសិកម្ម និងគ្រឿងបន្លាស់", "description": "The private sector has stated that the import of agricultural drones and spare parts requires an application for an import license. The process for applying for an import license is still unclear whether to apply to the Ministry of National Defence or the Ministry of Post and Telecommunications. Importers usually have to first get approval from the Ministry of National Defence before other ministries. However, in the system of the General Department of Customs and Excise, it is indicated that they have to apply first from the Ministry of Post and Telecommunications.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា ការនាំចូលដ្រូនកសិកម្មនិងគ្រឿងបន្លាស់ គឺតម្រូវឱ្យមានការស្នើសុំអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចូល ហើយបញ្ហានៃការស្នើសុំអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចូលនេះ អ្នកនាំចូលក៏នៅទាន់ច្បាស់លាស់នៅឡើយថា តើត្រូវស្នើសុំពី ក្រសួងការពារជាតិ ឬពីក្រសួងទូរគមនាគមន៍ និងប្រៃណីយ៍។ ជាធម្មតាអ្នកនាំចូលត្រូវស្នើសុំពីក្រសួងការពារជាតិ ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រព័ន្ធរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បង្ហាញថាត្រូវស្នើសុំពីក្រសួងទូរគមនាគមន៍ និងប្រៃសណីយ៍ទៅវិញ។", "recommendation": "The private sector requests that the MoC clarify the licensing application procedures. For example, a) what is the license and B) which ministry should the private sector apply to for the license to import agricultural drones and spare parts?", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឲ្យមានការបញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់លាស់ថា ចំពោះអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចូលដ្រូនកសិកម្ម និងគ្រឿងបន្លាស់នេះ ត្រូវស្នើសុំពីស្ថាប័នមួយណា។", "category": "Licensing", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0026", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Company closure\nrequests via CamDX", "titleKh": "បញ្ហាក្នុងការស្នើសុំបិទក្រុមហ៊ុនក្នុងប្រព័ន្ធ CamDX", "description": "The private sector stated that the requet to close a company in CamDX system is only possible for two institutions: the Ministry of Commerce and the GDT. For the Ministry of Labor and the NSSF, physical letters must still be submitted to each respective ministry/institution.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ ការស្នើសុំបិទក្រុមហ៊ុនក្នុងប្រព័ន្ធ CamDX បានត្រឹមតែ ២ក្រសួង គឺក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ។ ចំណែកក្រសួងការងារ និង ប.ស.ស គឺដាក់លិខិតទៅសាមីក្រសួងនីមួយៗ។", "recommendation": "The private sector requests that the process of closing a company be integrated for all four ministries/institutions (MOC, GDT, MLVT and NSSF), similar to the initial registration process.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖ បិទបានទាំង៤ ក្រសួងដូចពេលចុះបញ្ជីដំបូង។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "MEF", "order": 2 }, { "name": "MoLVT", "order": 3 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0028", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Ministry/Institution connection to CNSW\nand \"hybrid\" usage", "titleKh": "ទាក់ទងនឹងក្រសួង ស្ថាប័នដែលភ្ជាប់ ១០០% ជាមួយ ប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយជាតិ (Cambodia National Single Window-CNSW) និងក្រសួងនៅតែប្រើ hybrid", "description": "The private sector stated that while the Cambodia National Single Window (CNSW) connects approximately 16 government institutions that issue LPCOs (GDCE, MOC, CDC, MOH, MISTI/MIH, MAFF, and other ministries in phase 2-3), the private sector observed that not all ministries implement the same \"online LPCO end-to-end.\"\nSome ministries allow for the application and approval of LPCOs through CNSW (online + workflow + e-approval), while others still require applications to be submitted on their own platform or via paper/scanned PDF, with CNSW only having a “receive/retrieve” role. The different practices prevent traders from fully benefiting from the “single entry point”.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ CNSW ត្រូវបានអភិវឌ្ឍជាបីដំណាក់កាល និងបង្កើតការភ្ជាប់ជាមួយក្រសួង ស្ថាប័នប្រហែល ១៦ ដែលចេញ LPCO ( Licensing, Permitting, Certificates, and Others) (GDCE, MOC, CDC, MOH, MISTI/MIH, MAFF និងក្រសួងផ្សេងៗ ក្នុងដំណាក់កាលទី២–៣) ប៉ុន្តែមិនមែនគ្រប់ក្រសួងទាំងអស់អនុវត្ត «online LPCO end to end» ដូចគ្នាទេ។ ក្រសួងមួយចំនួនអនុញ្ញាតឱ្យដាក់ពាក្យ និងអនុម័ត LPCO តែម្តងតាម CNSW (Online + Workflow + e-Approval) ខណៈដែលក្រសួងផ្សេងទៀតនៅតែទាមទារដាក់ពាក្យនៅលើ platform ផ្ទាល់ខ្លួន ឬតាមក្រដាស ឬ Scan PDF ហើយ CNSW មានតួនាទីគ្រាន់តែ «Receive/Retrieve» បន្ទាប់។ ស្ថានភាពនេះ ធ្វើឱ្យ traders មិនទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពេញលេញនៃ «Single entry point»។", "recommendation": "1. Request the CNSW Secretariat and MEF/GDCE to publish an official \"mapping\" of the integration status of all ministries.\n2. Request for clear timelines/deadlines for all LPCO-issuing institutions to move from hybrid/PDF uploads to full online processing through CNSW (workflow, e-signatures, e-payment).\n3. Request a \"full front-end migration\" where the CNSW portal is the single front-end for data and digital filing; back-end only with the ministries that deploy CNSW data model as the standard.\n4. Define an official \"coverage target list\" (LPCO catalogue) with deadlines for integrating LPCO into CNSW (e.g., 100% SPS + CO + Health permits + Export approvals by Year X) and annual progress reports that the CNSW Secretariat will provide on the LPCO % on the CNSW system, which offers private sector classification trade facilitation progress.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\n១. ស្នើឱ្យ CNSW Secretariat និង MEF/GDCE បោះពុម្ពផ្សាយជាផ្លូវការ «mapping» ស្ថានភាពភ្ជាប់របស់រាល់ក្រសួង ស្ថាប័ន ( Full transaction integration vs Retrieve only vs Offline/manual) ដើម្បីឱ្យ វិស័យឯកជនយល់ច្បាស់ពីកម្រិតសេវា។\n២. កំណត់កាលកំណត់ច្បាស់សម្រាប់ក្រសួង ស្ថាប័ន LPCO ទាំងអស់ក្នុងការផ្លាស់ពី hybrid/PDF Upload ទៅ Full online LPCO processing តាម CNSW (ទម្រង់, workflow, e signature, e payment)។\n៣. ស្នើឱ្យធ្វើ «Full front end migration» សម្រាប់ LPCO ទាំងអស់ មក CNSW portal ដោយក្រសួងប្រើ CNSW ជា Single front end សម្រាប់ទិន្នន័យ និងឯកសារឌីជីថល; back end only នៅក្រសួង ដោយយក CNSW data model ជា standard។\n៤. ស្នើឱ្យកំណត់ «Coverage target list» ជាផ្លូវការ (LPCO catalogue) ជាមួយកាលកំណត់ជាក់លាក់សម្រាប់ការភ្ជាប់ LPCO នីមួយៗចូល CNSW (ឧ. ១០០% SPS + CO + health permits + culture/export approval ត្រឹមឆ្នាំ X) និងមាន reporting ប្រចាំឆ្នាំពី CNSW Secretariat អំពី % LPCO ដែលអាចដាក់ និងទទួលតាម CNSW រួចរាល់ ដើម្បីឱ្យវិស័យឯកជនកំណត់ចំណាត់ថ្នាក់វឌ្ឍនភាព trade facilitation។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "MEF", "order": 2 }, { "name": "MISTI", "order": 3 }, { "name": "MoH", "order": 4 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0030", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Limited interpretation\nof the \"Garment\" sector", "titleKh": "ការបកស្រាយមានកំណត់នៃការគ្របដណ្តប់វិស័យ «សម្លៀកបំពាក់»", "description": "Current interpretations of the 'Garment' sector are too narrow and do not reflect international industry definitions. Products like Krama or Hijabs are not recognized as garments, forcing factories to apply for additional permits to produce them. This increases administrative burden, costs, and delays.\nAs a result, factories wishing to manufacture and export these products are required to apply for additional permits to expand their registered production scope. This approach increases administrative burdens, causes delays in responding to buyer demands, adds unnecessary compliance costs, reduces the ease of doing business and flexibility of the sector. Since “garment” is an industry technical term that broadly covers textile-based products worn on the body, the current limited interpretation creates inconsistencies with global industry standards.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ ការបកស្រាយបទប្បញ្ញត្តិបច្ចុប្បន្ននៃវិស័យ «សម្លៀកបំពាក់» គឺតូចចង្អៀតពេកហើយមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងពេញលេញនូវនិយមន័យឧស្សាហកម្ម ដែលទទួលយកជាអន្តរជាតិនោះទេ។ នៅក្នុងការអនុវត្ត ផលិតផលដែលអាចពាក់បានមួយចំនួន ដែលមានមូលដ្ឋានលើវាយនភណ្ឌ ដូចជាក្រមា/ហ៊ីចាប មិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាសម្លៀកបំពាក់ទេ។ ជាលទ្ធផល រោងចក្រដែលចង់ផលិត និងនាំចេញផលិតផលទាំងនេះ ត្រូវបានតម្រូវឱ្យដាក់ពាក្យសុំលិខិតអនុញ្ញាតបន្ថែម ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាពផលិតកម្មដែលបានចុះបញ្ជីរបស់ពួកគេ។ វិធីសាស្រ្តនេះ បង្កើនបន្ទុករដ្ឋបាល បណ្តាលឱ្យមានការពន្យារពេលក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់អ្នកទិញ បន្ថែមការចំណាយអនុលោមភាពដែលមិនចាំបាច់ កាត់បន្ថយភាពងាយស្រួលនៃការធ្វើអាជីវកម្ម និងភាពបត់បែននៃវិស័យ។ ដោយសារ «សម្លៀកបំពាក់» គឺជាពាក្យបច្ចេកទេសឧស្សាហកម្មដែលគ្របដណ្តប់យ៉ាងទូលំទូលាយ លើផលិតផលដែលមានមូលដ្ឋានលើវាយនភណ្ឌដែលពាក់លើរាងកាយ។ ការបកស្រាយមានកម្រិតបច្ចុប្បន្នបង្កើតភាពមិនស៊ី សង្វាក់គ្នាជាមួយនឹងស្តង់ដារឧស្សាហកម្មសកល។", "recommendation": "1. Request relevant institutions to clarify and expand the definition of the \"Garment\" sector in accordance with international industry standards.\n2. Request the government to adjust licensing procedures to allow factories that own garment license to be able to produce other textile products without additional permits if the production types remains the same.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំ៖\n១. ឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធពិនិត្យ និងបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវនិយមន័យនិងវិសាលភាពនៃវិស័យ «សម្លៀកបំពាក់» ដោយមានភាពច្បាស់លាស់ និងស្របតាមស្តង់ដារឧស្សាហកម្មអន្តរជាតិ ដើម្បីធានាសមស្របនិងការអនុវត្តស៊ីសង្វាក់ក្នុងវិស័យ។\n២. ពិចារណាកែសម្រួល នីតិវិធីអាជ្ញាប័ណ្ណ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យរោងចក្រដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណផលិតសម្លៀកបំពាក់រួចហើយអាចផលិតផលិតផលវាយនភណ្ឌផ្សេងទៀតដោយមិនចាំបាច់ស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតបន្ថែម ប្រសិន បើដំណើរការផលិត និងប្រភេទឧស្សាហកម្មនៅដដែល។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 }, { "name": "MEF", "order": 2 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0038", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "E-signatures and digital documents\nMinistry Order (Prakas) 117, Article 7", "titleKh": "ហត្ថលេខាអេឡិចត្រូនិក និងឯកសារឌីជីថល\n(ប្រកាសលេខ១១៧, ប្រការ៧)", "description": "Article 7 acknowledges e-signatures, but does not identify the format of an e-signature.\nArticle 7 of Prakas 117 requires two copies of all documents to be submitted within 30 days from the date of issuance of the business registration certificate.\nDuplicative submission (digital + hard copy) increases compliance cost and contradicts the digitalization objective.", "descriptionKh": "ប្រការ៧ បានទទួលស្គាល់នូវហត្ថលេខាអេឡិចត្រូនិក ប៉ុន្តែ មិនបានកំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់អំពីទម្រង់នៃហត្ថលេខា អេឡិចត្រូនិកនោះទេ។\nប្រការ៧ នៃប្រកាសលេខ ១១៧ ដដែលនេះ ក៏បានតម្រូវឱ្យ មានការដាក់ឯកសារចំនួនពីរច្បាប់ ក្នុងរយៈពេល ៣០ថ្ងៃ គិតចាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនៃការចេញវិញ្ញាបនបត្រចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម។\nការតម្រូវឱ្យដាក់ឯកសារស្ទួនគ្នា (ទាំងតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល និងឯកសារចម្លងផ្ទាល់) នាំឱ្យមានការកើនឡើងនូវការ ចំណាយ លើការអនុវត្តតាមច្បាប់ និងមានលក្ខណៈផ្ទុយពីគោលដៅនៃ បរិវត្តកម្មឌីជីថល (Digitalization)។", "recommendation": "1. Explicitly accept e-signatures produced via DocuSign, Adobe Acrobat Sign, and PandaDoc, all of which are internationally accredited.\n2. Confirm that all documents under Article 7 can be submitted in 100% digital format.\n3. Eliminate requirement for hard-copy photo submission.", "recommendationKh": "១. បញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ក្នុងការទទួលស្គាល់ហត្ថលេខា អេឡិចត្រូនិក ដែលធ្វើឡើងតាមរយៈកម្មវិធី DocuSign, Adobe Acrobat Sign និង PandaDoc ដែលសុទ្ធសឹងតែជាប្រព័ន្ធដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។\n២. បញ្ជាក់ថា រាល់ឯកសារទាំងអស់ដែលកំណត់ក្នុងប្រការ ៧ អាចដាក់ជូនក្នុងទម្រង់ឌីជីថល ១០០ភាគរយបាន។\n៣. លុបចោលតម្រូវការក្នុងការដាក់ស្នើររូបថតថាបានដាក់ឯកសារ ដោយផ្ទាល់ (Hard copy)។", "category": "Legislation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0003", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Certificate of Origin (CO) ​Reference", "titleKh": "វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញយោង (CO Reference)", "description": "There are countries that do not require Certificate of Origin reference for export. However, the Ministry of Commerce still requires private sector (exporters) to obtain CO reference form.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានយល់ឃើញថា ប្រទេសមួយចំនួនពុំមានតម្រូវការវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញដែលចេញដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនោះទេ។ យ៉ាងណាម៊ិញ ក្រសួងនៅតែតម្រូវឱ្យវិស័យឯកជនដែលជាអ្នកនាំចេញស្នើសុំ CO Reference។", "recommendation": "The private sector requests MOC to cancel requirement of CO reference which is not compliance for some countries.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជនស្នើសុំឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មពិចារណាលុបចោលតម្រូវការស្នើសុំ Co Reference។", "category": "Regulation", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0004", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Updating information of small taxpayers or enterprises that are converted from estimated regime system taxpayers", "titleKh": "ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានរបស់អ្នកជាប់ពន្ធតូច ឬសហគ្រាសដែលប្តូរទ្រង់ទ្រាយ ពីរបបម៉ៅការ", "description": "The private sector stated that some enterprises that are registered under the Self-Assessment Taxpayer Regime were enterprises under the estimated tax regime system and were registered with the tax administration without being registered with the Ministry of Commerce. Information relating to these enterprises' does not exist in the business registration system of the Ministry of Commerce. Therefore they do not have a business license with the Ministry of Commerce and no company profile in the MOC's system. When these enterprises request for registration with the Ministry of Commerce, the Ministry of Commerce requires the enterprises to close the old enterprise account and open a new one, as their enterprise's profile in the previously estimated tax regime system cannot be transferred to the system of the Ministry of Commerce. There is no procedure for transfer of the previous tax regime system to MOC.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា៖ សហគ្រាសមួយចំនួន ដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីក្រោមរបបស្វ័យប្រកាសដែលមានកំណើតដំបូងជាសហគ្រាសស្ថិតក្រោមរបបម៉ៅការ ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាមួយ រដ្ឋបាលសារពើពន្ធដោយមិនបានចុះបញ្ជីនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យសហគ្រាសទាំងនេះ គ្មានទិន្នន័យក្នុងប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ហើយក៏គ្មានវិញ្ញាបនបត្រចុះបញ្ជីនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងសម្រង់ព័ត៌មានក្រុមហ៊ុនផងដែរ។\nនៅពេលដែលសហគ្រាសទាំងនេះ ស្នើសុំក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដើម្បីចុះបញ្ជី ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម តម្រូវឲ្យសហគ្រាសបិទសហគ្រាសចាស់រួចបើកថ្មីដោយសារការចុះបញ្ជីបច្ចុប្បន្ន ពុំមាននិតិវិធីសម្រាប់សហគ្រាសទាំងនេះ ចុះបញ្ជី នៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនៅឡើយ។", "recommendation": "The private sector requests that the Ministry of Commerce to issue procedures for transferring these enterprises to be registered in the system with the Ministry of Commerce.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជន ស្នើសុំក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មេត្តាចេញនូវនីតិវិធីសម្រាប់សហគ្រាសទាំងនេះ អាចចុះបញ្ជីនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0008", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Training and Recruitment of Legal Representatives/Agents for Business Registration Services", "titleKh": "ការបណ្តុះបណ្តាល និងប្រលងជ្រើសរើសអ្នកតំណាងស្របច្បាប់សម្រាប់ ភ្នាក់ងារផ្តល់សវាកម្ម ចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម", "description": "At present, the private sector sees that training and recruitment of legal agents/representatives in providing business registration services is still limited. For instance, short-term promotion period for the training and limited number of candidates in the recruitment process.", "descriptionKh": "នាពេលបច្ចុប្បន្ន ផ្នែកឯកជន ឃើញថាការបណ្តុះបណ្តាល និងប្រលងជ្រើសរើសអ្នកតំណាងស្របច្បាប់ក្នុងការផ្តល់សេវាចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម នៅមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយមានរយៈពេលខ្លី និងជ្រើសរើសបេក្ខជនមានចំនួនកំណត់។", "recommendation": "The private sector requests MOC to extend the length of training promotion to a longer period and increase the number of candidates to attend training courses for business registration agents. In addition, private sector requests MOC to increase number of competitions for legal representatives/agents that offer business registration services.", "recommendationKh": "ស្នើសុំក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ផ្តល់រយៈពេលយូរជាងមុន និងបន្ថែមចំនួនបេក្ខជនក្នុងការចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាល និងការប្រលងជាអ្នកតំណាងស្របច្បាប់ក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម។", "category": "Human Resources", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0009", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "License for Business Registration Agency", "titleKh": "អាជ្ញាប័ណ្ណសម្រាប់ ភ្នាក់ងារផ្តល់សវាកម្ម ចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម", "description": "Licensing is not yet permitted for legal entities that practice professional accounting, auditing and taxation.", "descriptionKh": "ការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណ នៅមិនទាន់មានការអនុញ្ញាតសម្រាប់និតិបុគ្គល ដែលជាស្ថាប័នប្រកបវិជ្ជាជីវៈគណនេយ្យ សវនកម្ម និងពន្ធដារនៅឡើយ។", "recommendation": "The private sector requests MOC to issue license to provide business registration services for professional institutions of accounting, auditing and taxation.", "recommendationKh": "ស្នើសុំរាជរដ្ឋាភិបាល ផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ស្ថាប័នប្រកបវិជ្ជាជីវៈគណនេយ្យ សវនកម្ម និងពន្ធដារ។", "category": "Licensing", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0007", "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Update on shareholders information", "titleKh": "បច្ចុប្បន្នភាពបម្រែបម្រួលភាគហ៊ុន និងភាគទុនិក", "recommendation": "The private sector requests the Ministry of Commerce to simplify the procedure that enable update to be completed only one time.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជន ស្នើសុំក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មេត្តាសម្រួល នីតិវិធីដែលអាចអនុញ្ញាតឱ្យការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនេះបញ្ចប់ត្រឹមមួយលើកប៉ុណ្ណោះ។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ], "matchByContent": true, "description": "...According to the current procedure, the company has to update in two stages at the Ministry of Commerce as follows: Step 1: Increase the capital according to the original ratio. \"A\" shareholders have 735 shares with an inscription value of 4,000 Riels and a share price of 2,940,000 Riels. \"B\" shareholders have 765 shares with an inscription value of 4,000 Riels and a share price of 3,060,000 Riels. Therefore, \"A\" and \"B\" shareholders have a total of 1,500 shares, the inscription value is 4,000 Riels, with a total share price of 6,000,000 Riels. Phase 2: Transfer of 135 shares from “A” shareholder? To \"B\" shareholders. \"A\" shareholder has 600 shares with an inscription value of 4,000 Riels and a share price of 2,400,000 Riels.\"B\" shareholders have 900 shares with an inscription value of 4,000 Riels and a share price of 3,600,000 Riels. Therefore, \"A\" and \"B\" shareholders have a total of 1,500 shares, the inscription value is 4,000 Riels, with a total share price of 6,000,000 Riels.", "descriptionKh": "...តាមនិតិវិធីបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនត្រូវធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពជា ២ដំណាក់កាលនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដូចខាងក្រោម៖\nដំណាក់កាលទី១៖ តម្លើងដើមទុនទៅតាមសមាមាត្រដើម។\nភាគទុនិក \"ក\" មានចំននួនភាគហ៊ុន735 តម្លៃចារឹក4,000រៀល និង តម្លៃភាគហ៊ុន2,940,000រៀល។\nភាគទុនិក “ខ” មានចំននួនភាគហ៊ុន765 តម្លៃចារឹក4,000 រៀល និង តម្លៃភាគហ៊ុន3,060,000រៀល។\nដូចនេះ ភាគទុនិក \"ក\" និងភាគទុនិក “ខ” មានចំននួនភាគហ៊ុនសរុបគឺ1,500 តម្លៃចារឹកគឺ4,000រៀល ដែលមានតម្លៃភាគហ៊ុនសរុបគឺ 6,000,000រៀល។ \nដំណាក់កាលទី២៖ ផ្ទេរភាគហ៊ុនចំនួន135ភាគហ៊ុន ពី ភាគទុនិក “ក” ទៅ? ទៅឱ្យភាគទុនិក “ខ”។\nភាគទុនិក \"ក\" មានចំននួនភាគហ៊ុន600 តម្លៃចារឹក4,000 រៀល និង តម្លៃភាគហ៊ុន2,400,000រៀល។\nភាគទុនិក “ខ” មានចំននួនភាគហ៊ុន900 តម្លៃចារឹក4,000រៀល និង តម្លៃភាគហ៊ុន3,600,000រៀល។\nដូចនេះ ភាគទុនិក \"ក\" និងភាគទុនិក “ខ” មានចំននួនភាគហ៊ុនសរុបគឺ1,500 តម្លៃចារឹកគឺ4,000រៀល ដែលមានតម្លៃភាគហ៊ុនសរុបគឺ 6,000,000រៀល។" }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0006", "matchByContent": true, "issueNumber": null, "workingGroup": "Export Processing and Trade Facilitation", "ownerEmail": "privatesector7@gmail.com", "title": "Update on shareholders information", "titleKh": "បច្ចុប្បន្នភាពបម្រែបម្រួលភាគហ៊ុន និងភាគទុនិក", "description": "The private sector stated that under the current registration procedure at the MoC that when a company has a capital increase, and a simultaneous share transfer, the update must be made in two stages i.e. with the preparation of documents including company statutes/criteria, meeting minutes, stocks, list of new shareholders, and application letter to the Minister of Commerce in two packages, while this work can also be completed only once. For example: A company has the following shares: The \"A\" shareholder has 490 shares with an inscription value of 4,000Riels. Thus, the share price is 1,960,000 Riels. The \"A\" and \"B\" shareholders have a total of 1,000 shares with an inscription value of 4,000Riels. Thus, the total share price is 4,000,000Riels. The company has increased its capital as follows: The \"A\" shareholder has 600 shares with an inscription value of 4,000Riels, so the share price is 2,400,000Riels. The “B” shareholder has 900 shares with an inscription value of 4,000Riels, so the share price is 3,600,000Riels. Thus, the \"A\" and \"B\" shareholders have a total of 1,500 shares with an inscription value of 4,000. Thus, the total share price is 6,000,000Riels.", "descriptionKh": "ផ្នែកឯកជនបានលើកឡើងថា តាមនីតិវិធីចុះបញ្ជីបច្ចុប្បន្ននៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅពេលក្រុមហ៊ុនដែលមានការតម្លើងដើមទុន និងការផ្ទេរភាគហ៊ុនដំណាលគ្នា ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព ត្រូវធ្វើឡើងជាពីរដំណាក់កាល ដោយត្រូវរៀបចំឯកសារដែលរួមមានលក្ខន្តិកៈក្រុមហ៊ុន កំណត់ហេតុប្រជុំ តារាងអនុប្បទានភាគហ៊ុន តារាងបែងចែកភាគហ៊ុនថ្មី និងលិខិត ស្នើសុំទៅលោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី ជាពីរកញ្ចប់ ក្នុងខណៈដែល កិច្ចការនេះ អាចក៏ត្រូវបានបញ្ចប់ត្រឹមតែមួយលើកប៉ុណ្ណោះ។\nឧទាហរណ៍៖ ក្រុមហ៊ុនមួយ មានភាគហ៊ុនដូចខាងក្រោម៖\nភាគទុនិក \"ក\" មានចំននួនភាគហ៊ុន490 តម្លៃចារឹក4,000រៀល។ ដូចនេះ តម្លៃភាគហ៊ុនគឺ1,960,000រៀល។\nភាគទុនិក “ខ” មានចំននួនភាគហ៊ុន510 តម្លៃចារឹក4,000រៀល។ ដូចនេះតម្លៃភាគហ៊ុនគឺ2,040,000រៀល។\nដូចនេះ ភាគទុនិក \"ក\" និងភាគទុនិក “ខ” មានចំននួនភាគហ៊ុនសរុបគឺ1,000 តម្លៃចារឹកគឺ4,000 រៀល។ ដូចនេះ តម្លៃភាគហ៊ុនសរុបគឺ4,000,000រៀល។\nក្រុមហ៊ុន មានការតម្លើងដើមទុនទៅជាដូចខាងក្រោម៖\nភាគទុនិក \"ក\" មានចំននួនភាគហ៊ុន600 តម្លៃចារឹក4,000រៀល។​ ដូចនេះ តម្លៃភាគហ៊ុនគឺ2,400,000រៀល។\nភាគទុនិក “ខ” មានចំននួនភាគហ៊ុន900 តម្លៃចារឹក4,000រៀល។​ ដូចនេះ តម្លៃភាគហ៊ុនគឺ3,600,000រៀល។\nដូចនេះ ភាគទុនិក \"ក\" និងភាគទុនិក “ខ” មានចំននួនភាគហ៊ុនសរុបគឺ1,500 តម្លៃចារឹកគឺ4,000រៀល។ ដូចនេះតម្លៃភាគហ៊ុនសរុបគឺ 6,000,000រៀល។", "recommendation": "The private sector requests the Ministry of Commerce to simplify the procedure that enable update to be completed only one time.", "recommendationKh": "ផ្នែកឯកជន ស្នើសុំក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មេត្តាសម្រួល នីតិវិធីដែលអាចអនុញ្ញាតឱ្យការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនេះបញ្ចប់ត្រឹមមួយលើកប៉ុណ្ណោះ។", "category": "Procedure", "statusCode": "SOLVED", "attachment": null, "agencies": [ { "name": "MoC", "order": 1 } ] } ], "reports": [ { "sourceRef": "real-moc-s1-2026", "title": "របាយការណ៍វឌ្ឍនភាព ឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦", "year": 2026, "semester": "S1", "ownerEmail": "cdcgpsf@gmail.com", "status": "DRAFT", "ministries": [ { "ministryName": "MoC", "assignedUserEmail": "ministry7@gmail.com", "attachment": null, "issueUpdates": [ { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0022-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0022", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0022-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Inter-Ministerial Prakas No.315 MEF dated 12 May 2021 on the Provision of Public Services provided by the Ministry of Commerce.", "sourceOfVerificationKh": "ប្រកាសអន្តរក្រសួងលេខ៣១៥ សហវ.ប្រក ចុះថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ស្តីពីការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1hXl4WzPBcGBWYrF0YTm4L-x_cp--mfC3/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0023-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0023", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0023-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Relevant templates documents required business registration.", "sourceOfVerificationKh": "គំរូឯកសារពាក់ព័ន្ធនឹងការចុះបញ្ចីពាណិជ្ជកម្ម", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/drive/folders/1QYEPmSsMHsonofvjiOQZLU40gf5P7yco?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0024-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0024", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0024-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": null, "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0025-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0025", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0025-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Sub-Decree No. 64 on the Implementation of the Law on Marks, Trade Names and Acts of Unfair Competition.", "sourceOfVerificationKh": "អនុក្រឹត្យលេខ៦៤ អនក្រ.បក ស្តីពីការអនុវត្តច្បាប់ស្តីពីម៉ាក ពាណិជ្ជនាម និងអំពើនៃការប្រកួតប្រជែងមិនស្មោះត្រង់", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1YTgzBi8vVcrjzQNqiIWKDpH4DBs0Yp0_/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0027-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0027", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0027-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 117 dated 9 December 2025 on the Simplification of Business Registration Work\nPrakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.\nPrakas No. 1002 dated 18 December 2023 on the Procedures for the Management of Postal Parcels, Express Parcels and Commercial Goods via Cross-Border Electronic Systems.\nPrakas No. 231 dated 5 June 2025 on the Amendment of Provision of Article 4, Point \"C\" of Prakas No. 1002 dated 18 December 2023 on the Procedures for the Management of Postal Parcels, Express Parcels and Commercial Goods via Cross-Border Electronic Systems.\nInstruction No. 2543/24 GDCE dated 11 June 2024 on the Procedures for the Management of Postal Parcels, Express Parcels and Commercial Goods via Cross-Border Electronic Systems.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ១១៧ ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម​\n-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។\n-ប្រកាសលេខ១០០២ សហវ.ប្រក.អគរ ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ស្តីពីនីតិវិធី នៃការគ្រប់គ្រងបញ្ញើប្រៃសណីយ៍ បញ្ញើឆាប់រហ័ស និងទំនិញពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកឆ្លងកាត់ព្រំដែន\n-ប្រកាសលេខ២៣១ សហវ.ប្រក.អគរ ចុះថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ​​ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការកែសម្រួលបញ្ញត្តិប្រក៤ ចំណុច «គ» នៃប្រកាសលេខ១០០២ សហវ.ប្រក.អគរ អគរ ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ស្តីពីនីតិវិធីនៃការគ្រប់គ្រងបញ្ញើប្រៃសណីយ៍ បញ្ញើឆាប់រហ័ស និងទំនិ ​ញពាណិជ្ជកម្ម តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកឆ្លងកាត់ព្រំដែន។\n-សេចក្តីណែនាំលេខ២៥៤៣/២៤ អ.គ.រ. ចុះថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ស្តីពីនីតិវិធីនៃការគ្រប់គ្រងបញ្ញើប្រៃសណីយ៍ បញ្ញើឆាប់រហ័ស និងទំនិញពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកឆ្លងកាត់ព្រំដែន។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1My4EYElrR6BCgJ47wSdTVwZh5Ru5Rt93/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0029-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0029", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0029-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": null, "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0031-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0031", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0031-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0032-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0032", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0032-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0033-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0033", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0033-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0034-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0034", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0034-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0035-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0035", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0035-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0036-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0036", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0036-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0037-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0037", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0037-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0039-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0039", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0039-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0040-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0040", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0040-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0041-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0041", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0041-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0042-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0042", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0042-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0043-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0043", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0043-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0044-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0044", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0044-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0026-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0026", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0026-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Document templates related to business registration", "sourceOfVerificationKh": "គំរូឯកសារពាក់ព័ន្ធនឹងការចុះបញ្ចីពាណិជ្ជកម្ម", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/drive/folders/1QYEPmSsMHsonofvjiOQZLU40gf5P7yco?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0028-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0028", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0028-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Sub-Decree No. 370 on the Enforcement of the List of Prohibited and Restricted Goods.", "sourceOfVerificationKh": "-អនុក្រឹត្យលេខ ៣៧០ អនក្រ.បក ស្ដីពីការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់បញ្ជីទំនិញហាមឃាត់ និងទំនិញជាប់កម្រិតកំណត់។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1HF-Dm6_OMuhuuL5cjchkctBA_bMSqCK2/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0030-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0030", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0030-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 002 dated 6 January 2023 on the Extension of the Suspension of Income Tax Exemption Payments for Garment and Textile Industry Enterprises.\nLetter No. 3368 dated 12 October 2023 respectfully requesting H.E. Academician, Deputy Prime Minister, Minister of Economy and Finance, to review and provide solutions to two challenges and recommendations under the competence of the Ministry of Economy and Finance, raised by the private sector through the Working Group on Export Processing and Trade Facilitation (Group \"G\").\nPrakas No. 1123 dated 26 December 2025 on the Suspension of Income Tax Exemption Payments for Garment and Textile Industry Enterprises.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ ០០២ សហវ.ប្រក.អពដ ចុះថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ស្តីពីការបន្តព្យួរទុកការបង់ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូលរបស់សហគ្រាសឧស្សាហកម្មផ្នែកវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ។\n-លិខិតលេខ ៣៣៦៨ ព.ណ.នច ចុះថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ស្ដីពីការ គោរពស្នើសុំ ឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ សំណើសុំពិនិត្យ និងផ្តល់ដំណោះស្រាយ លើបញ្ហាប្រឈមនិងសំណូមពរចំនួនពីរ ស្ថិតក្រោម សមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលបានលើកឡើងដោយវិស័យឯកជន តាមរយៈ ក្រុមការងារផ្នែកផលិតកម្មកែច្នៃសម្រាប់នាំចេញ និងកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម (ក្រុម «ឆ»)។\n-ប្រកាសលេខ១១២៣ សហវ.ប្រក.អពដ ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីពីការព្យួរទុកការបង់ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូលរបស់សហគ្រាសឧស្សាហកម្មផ្នែកវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/drive/folders/1VeUqSM8i7AcDK0c9i4vKqrXCNYJhTFVG?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0038-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0038", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0038-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Prakas No. 044 dated 26 May 2026 on the Simplification of Business Registration Work, Phase 2.", "sourceOfVerificationKh": "-ប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1eVAZqEPboPVAeSrQoOjFuReDVxpz_IUQ/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2026-06-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0001-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0001", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0001-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Private sector agreed with the explanation of GDT and will define the real issue on the specific place and time.", "progressSolutionKh": "ផ្នែកឯកជនបានយល់ព្រមតាមការពន្យល់របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (GDT) ហើយនឹងកំណត់បញ្ហាពិតប្រាកដនៅទីកន្លែង និងពេលវេលាជាក់លាក់។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0002-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0002", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0002-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Private sector agreed with the explanation of GDT and will define the real issue on the specific place and time.", "progressSolutionKh": "ផ្នែកឯកជនបានយល់ព្រមតាមការពន្យល់របស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (GDT) ហើយនឹងកំណត់បញ្ហាពិតប្រាកដនៅទីកន្លែង និងពេលវេលាជាក់លាក់។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0005-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0005", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0005-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Ministry of Commerce and GDT agreed to study on the pricinples and reguations.", "progressSolutionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារបានឯកភាពសិក្សាអំពីគោលការណ៍ និងបទប្បញ្ញត្តិ។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0011-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0011", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0011-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "No Prakas or Sub-Decree can be issued to adjust this procedure, as any amendment would require changes to the law itself, which would make the process even more complex. Both the government and the private sector reached agreement on this matter during the meeting.", "sourceOfVerificationKh": "ពុំមានចេញប្រកាស ឬអនុក្រឹត្យដើម្បីកែសម្រួលទេ\nព្រោះបើត្រូវកែសម្រួលលុះត្រាតែកែដល់ច្បាប់តែម្តង\nនីតិវិធីកាន់តែស្មុគស្មាញ\nភាគីរដ្ឋនិងឯកជន បានឯកភាពក្នុងអង្គប្រជុំ", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0012-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0012", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0012-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "sourceOfVerificationKh": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0013-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0013", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0013-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "sourceOfVerificationKh": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0014-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0014", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0014-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "sourceOfVerificationKh": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0015-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0015", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0015-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "sourceOfVerificationKh": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0016-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0016", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0016-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "No attachment", "sourceOfVerificationKh": "ពុំមានឯកសារយោង\nដោយមានការបកស្រាយ\nនិងការពន្យល់បញ្ជាក់បន្ថែម", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0017-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0017", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0017-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "sourceOfVerificationKh": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0018-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0018", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0018-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "sourceOfVerificationKh": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0019-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0019", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0019-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "sourceOfVerificationKh": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0020-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0020", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0020-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "sourceOfVerificationKh": "https://drive.google.com/drive/folders/1DWFjdN32g8hEK3a6LQpXV1mi72djWRcy?usp=drive_link", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0021-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0021", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0021-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": null, "progressSolutionKh": null, "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "2026_01_06,_DEI,_0026,_4358; Letter submitted to CDC on Semester Progress Report.", "sourceOfVerificationKh": "2026_01_06,_DEI,_0026,_4358,_លិខិតទៅ_CDC_រប_ប្រជុំ_ក្រុម_ឆ.pdf", "linkToVerificationSource": null, "dateOfIssueSolution": null, "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0010-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0010", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0010-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Private Sector agreed with the explanation of MPTC, GDCE, CDC, and MC.", "progressSolutionKh": "ផ្នែកឯកជនបានយល់ព្រមតាមការពន្យល់របស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ (MPTC) អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា (GDCE) ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម (MC)។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0003-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0003", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0003-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Private sector agreed with the MoC's explanation about requirement of CO Reference Form.", "progressSolutionKh": "ផ្នែកឯកជនបានយល់ព្រមតាមការពន្យល់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអំពីតម្រូវការទម្រង់ CO Reference។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0004-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0004", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0004-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "These issues are solved by inter-notification about new functions regarding Business Registration via CAMDx on 30/05/2023", "progressSolutionKh": "បញ្ហាទាំងនេះត្រូវបានដោះស្រាយតាមរយៈសេចក្តីជូនដំណឹងអន្តរក្រសួងអំពីមុខងារថ្មីទាក់ទងនឹងការចុះបញ្ជីអាជីវកម្មតាមរយៈ CAMDX កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0008-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0008", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0008-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Ministry of Commerce will host the training course in shortly", "progressSolutionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនឹងរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនាពេលឆាប់ៗនេះ។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0009-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0009", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0009-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "This issue is stated in Prakas No. 258 dated 1/11/2017.", "progressSolutionKh": "បញ្ហានេះត្រូវបានចែងក្នុងប្រកាសលេខ ២៥៨ ចុះថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0007-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0007", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0007-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Private Sector agreed with the explanation of Ministry of Commerce.", "progressSolutionKh": "ផ្នែកឯកជនបានយល់ព្រមតាមការពន្យល់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0006-s1-2026", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0006", "authorEmail": "ministry7@gmail.com", "issueStatusCode": "SOLVED", "resolutionRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0006-resolution", "indicators": null, "indicatorsKh": null, "progressSolution": "Private Sector agreed with the explanation of Ministry of Commerce.", "progressSolutionKh": "ផ្នែកឯកជនបានយល់ព្រមតាមការពន្យល់របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។", "nextStep": null, "nextStepKh": null, "implementationChallenges": null, "sourceOfVerification": "Minutes of Meeting of Working Group G at Ministry of Commerce on 29/07/2024", "sourceOfVerificationKh": null, "linkToVerificationSource": "https://drive.google.com/file/d/1Ar26Soc2iiib7ylcZbqj-QjCKhBrNop-/view?usp=drive_link", "dateOfIssueSolution": "2024-07-29T00:00:00.000Z", "attachement": null } ] } ] } ], "meetings": [ { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-consolidated-meeting", "ministryName": "MoC", "ownerEmail": "ministry7@gmail.com", "title": "កិច្ចប្រជុំក្រុមការងារ ឆ ផ្នែកផលិតកម្មកែច្នៃសម្រាប់នាំចេញ និងកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម", "description": "កិច្ចប្រជុំរវាងក្រុមការងារ ឆ ផ្នែកផលិតកម្មកែច្នៃសម្រាប់នាំចេញ និងកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម និង MoC ដើម្បីពិភាក្សា និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់វិស័យឯកជន។", "previousTitle": "Consolidated import meeting — WG G — MoC Oct 2026 source", "previousDescription": "Consolidated import container only. Historical dates remain in the review file.", "meetingDate": null, "startTime": null, "location": null, "documentReference": null, "request": { "title": "សំណើសុំរៀបចំកិច្ចប្រជុំ WG G", "description": "សូមស្នើសុំរៀបចំកិច្ចប្រជុំរវាងក្រុមការងារ ឆ ផ្នែកផលិតកម្មកែច្នៃសម្រាប់នាំចេញ និងកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម និង MoC ដើម្បីពិភាក្សា និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមរបស់វិស័យឯកជន។", "meetingRequestLetter": null, "issueRefs": [ "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0001", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0002", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0005", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0011", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0012", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0013", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0014", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0015", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0016", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0017", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0018", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0019", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0020", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0021", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0022", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0023", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0024", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0025", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0027", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0029", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0031", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0032", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0033", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0034", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0035", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0036", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0037", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0039", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0040", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0041", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0042", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0043", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0044", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0010", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0026", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0028", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0030", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0038", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0003", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0004", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0008", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0009", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0007", "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0006" ] }, "summary": { "documentReference": null, "resolutions": [ { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0001-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0001", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC minister advised the private sector and representatives of the relevant MoC departments to organise a meeting between the Sub Working Groups to review and list down all services fees including informal fees, hiden costs, documentation processes fees, etc. that involved in government processes for application of licences and other official transactions but currently with no official invoice.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី បានណែនាំដល់វិស័យឯកជន និងតំណាងនាយកដ្ឋានពាក់ព័ន្ធនៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម រៀបចំកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារបច្ចេកទេសទាំងបីរបស់ក្រុមការងារនេះ ដើម្បីពិនិត្យឡើងវិញ និងរាយបញ្ជីថ្លៃសេវាទាំងអស់ រួមទាំងថ្លៃសេវាក្រៅផ្លូវការ ថ្លៃផ្សេងៗរួមទាំង ថ្លៃឯកសារ ជាដើម ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការក្នុងការដាក់ពាក្យស្នើសសុំ អាជ្ញាប័ណ្ណ និងប្រតិបត្តិការផ្លូវការផ្សេងទៀត ដែលបច្ចុប្បន្នមិនមានវិក្កយបត្រផ្លូវការជូនដល់វិស័យឯកជន។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0002-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0002", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC minister also advised private sector and departments of MOC to work together to simplify the online system by including these official costs in the system, and to enable the system to issue official invoice for the government's services fees.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានណែនាំដល់វិស័យឯកជន និងនាយកដ្ឋាននានានៃ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដែលជាសមាជិកនៃក្រុមបច្ចេកទេសទាំងបីរបស់ក្រុមការងារនេះ នឹងធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីសម្រួលប្រព័ន្ធអនឡាញ ដោយរួមបញ្ចូលថ្លៃសេវាកម្មផ្លូវការទាំងនេះនៅក្នុងប្រព័ន្ធ និងដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធអនឡាញរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនេះចេញវិក្កយបត្រផ្លូវការ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0005-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0005", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC minister advised MOC departments to study the principles and upgrade the system online that enable changes either to upgrade or downgrade the company's registration data in the system.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី បានណែនាំដល់នាយកដ្ឋានទទួលបន្ទុកក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ឱ្យសិក្សាពីគោលការណ៍ និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវប្រព័ន្ធអនឡាញ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការកែប្រែទិន្នន័យដើម្បីបន្ថែម ឬបន្ថយទិន្នន័យសហគ្រាសក្នុងប្រព័ន្ធ ចុះបញ្ជីរក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0011-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0011", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that:\n1. In the past, the Ministry of Commerce has facilitated procedures for converting business entities from a Sole Proprietorship to a Private Limited Company or a Public Company, including both dissolution and new registration. In this case, the same approach applies: the Ministry allows the procedures for dissolution and new establishment to be facilitated and carried out simultaneously for the conversion of a business form from a representative office or a branch of a foreign company to a Private Limited Company.\n2. The representative of the General Department of Taxation further clarified that this case had already been proposed by the private sector approximately three years ago. The General Department agrees to facilitate this procedure while retaining the company’s tax identification number.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ជូនអង្គប្រជុំថា៖\n១.កន្លងមកក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានសម្រួលនីតិវិធីក្នុងការកែប្រែពី Sole Proprietorship ទៅជា Private Limited Company ឬPublic Company ទាំងការរំលាយនិងការស្នើសុំបង្កើតថ្មី។ ករណីនេះ ក៏ដូចគ្នាដែរ គឺក្រសួងអនុញ្ញាតក្នុងការសម្រួលនីតិវិធី ទាំងការរំលាយ​និងបង្កើតថ្មី ក្នុងពេលតែមួយ សម្រាប់ការកែប្រែទ្រង់ទ្រាយសហគ្រាស ពីការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្ម ឬសាខាក្រុមហ៊ុនបរទេស ទៅជាក្រុមហ៊ុនឯកជនទទួលខុសត្រូវមានកម្រិត។\n២.តំណាងអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ករណីនេះ ធ្លាប់ទទួលបានសំណើពីវិស័យឯកជនម្តងរួចហើយតាំងពី៣ឆ្នាំមុន ចំពោះអគ្គនាយកដ្ឋាន សូមឯកភាពក្នុងការសម្រួលនីតិវិធីនេះ ដោយរក្សានូវអត្តលេខក្រុមហ៊ុនជូន។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0012-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0012", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that:\n1. This issue has already been resolved through the ‘Request to Transfer Management Rights’ function on the Single Portal, which allows the transfer of company or enterprise information without requiring approval from the previous CamDigiKey account holder who is not the company owner or shareholder. (https://obr.registrationservices.gov.kh/transfer)\n2. The representative of the Techo Startup Center (TSC) informed the meeting that the function for transferring management rights of company or enterprise information from one CamDigiKey account to another has been officially available on the business registration system via the IT platform since May 2023, and the first transfer is free of charge.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ជូនអង្គប្រជុំថា​៖\n១.បញ្ហានេះត្រូវបានដោះស្រាយរួចហើយតាមរយៈការប្រើប្រាស់មុខងារ «ស្នើសុំផ្ទេរសិទ្ធិគ្រប់គ្រង» ព័ត៌មានក្រុមហ៊ុន សហគ្រាសនៅលើប្រព័ន្ធ Single Portal ដោយពុំចាំបាច់មានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់គណនី CamDigiKey ចាស់ដែលមិនមែនជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ឬ ម្ចាស់ភាគហ៊ុននោះទេ។\n(https://obr.registrationservices​.gov.kh/transfer)\n២.តំណាងមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះធុរកិច្ចថ្មី «តេជោ» បានបញ្ជាក់ជូនអង្គប្រជុំថា មុខងារផ្ទេរសិទ្ធិគ្រប់គ្រងព័ត៌មានក្រុមហ៊ុន សហគ្រាសពីគណនី CamDigiKey មួយទៅគណនី CamDigiKey មួយទៀត ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការក្នុងប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម តាមថ្នាលបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន តាំងពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ហើយការផ្ទេរសិទ្ធិលើកទី១ មិនមានគិតកម្រៃសេវាទេ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0013-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0013", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that:\nPreviously, the Ministry of Commerce issued Prakas No. 0169 dated 12 August 2021 on identifying the legal form of companies, which sets out the requirements for the use of the words HOLDING and GROUP.\nH.E. the Minister expressed agreement in principle to prepare an additional notification outlining the procedures and requirements for applying to use the words HOLDING and GROUP, and further instructed the General Department of Commercial Services to continue disseminating this information more widely to the private sector.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានជម្រាបអង្គប្រជុំថា៖\n១.កន្លងមក ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានចេញប្រកាសលេខ ០១៦៩.ព.​ ណ.ច.ប.ព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ស្តីពីការដាក់ពាក្យសម្គាល់ទ្រង់ទ្រាយក្រុមហ៊ុន ដែលកំណត់លក្ខខណ្ឌតម្រូវ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ពាក្យហូលឌីង និងពាក្យគ្រុប។\n២.លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានផ្តល់គោលការណ៍ឯកភាពក្នុងការរៀបចំសេចក្តីជូនដំណឹងបន្ថែមអំពីបែបបទ និងនីតិវិធី សម្រាប់ការស្នើសុំប្រើប្រាស់ពាក្យហូលឌីង និងពាក្យគ្រុប និងបានណែនាំបន្ថែមដល់អគ្គនាយកដ្ឋានសេវាពាណិជ្ជកម្មឱ្យបន្តផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយបន្ថែមទៀតដល់វិស័យឯកជន។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0014-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0014", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister granted approval in principle for the General Department of Commercial Services to organize a special refresher training course for legal representatives who are authorized to apply for commercial registration, in accordance with the requirements set out in Prakas No. 258 dated 1 November 2017 on the recognition of legal representatives for submitting commercial registration or export–import documentation at the Ministry of Commerce. This training course will be organized at the Cambodia Chamber of Commerce.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានផ្តល់គោលការណ៍អនុញ្ញាជូន៖\nអគ្គនាយកដ្ឋានសេវាពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងការរៀបចំវគ្គ\nបណ្តុះ​បណ្តាល​​ពិសេស សម្រាប់តំណាងស្របច្បាប់ដែល​ទទួលបានសិទ្ធិក្នុងការស្នើសុំចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម (Refreshing Course) ប៉ុន្តែត្រូវបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវ ដូចមានចែងក្នុងប្រកាសលេខ ២៥៨ ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ ស្តីពីការទទួលស្គាល់អ្នកតំណាងស្របច្បាប់ក្នុងការស្នើសុំចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ឬឯកសារនាំចេញ-នាំចូលនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ ការរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ នឹងធ្វើនៅទីស្តីការសភាពាណិជ្ជ-កម្មកម្ពុជា។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0015-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0015", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that:\nAccording to the Standard Operating Procedures (SOP) for implementing the Prakas on the procedures for applying for and issuing Certificates of Origin for the export of certain goods to the United States market, the first inspection must be conducted by the officer within 24 working hours after the submission of the CO application, or within 48 working hours for enterprises or production sites located far from Phnom Penh.\nInspections for goods with the same HS Code (6 digits) are conducted only once, unless there is a suspicion that the goods may pose a risk.\nHowever, inspections must be conducted again for goods with the same HS Code if the styles of the goods are different.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ជូនអង្គប្រជុំដូចតទៅ៖\n១.យោងតាមនីតិវិធីប្រតិបត្តិស្តង់ដា (SOP) សម្រាប់ការអនុវត្តប្រកាសស្តីពីនីតិវិធីស្នើសុំ និងការចេញលិខិតអនុញ្ញាតបញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ សម្រាប់ការនាំចេញទំនិញមួយចំនួនទៅកាន់ទីផ្សារសហរដ្ឋអាម៉េរិក គឺតម្រូវឱ្យមន្ត្រីចុះត្រួតពិនិត្យលើកដំបូង យ៉ាងយូរ ២៤ម៉ោងនៃម៉ោងធ្វើការ បន្ទាប់ពីការដាក់ពាក្យស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតបញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ ឬ៤៨ម៉ោងនៃម៉ោង ធ្វើការសម្រាប់បណ្តាអាជីវកម្មដ្ឋាន ឬទីតាំងផលិតដែលនៅឆ្ងាយពីរាជធានីភ្នំពេញ។\n២.ការចុះត្រួតពិនិត្យចំពោះទំនិញដែលមាន HS Code ដូចគ្នា (៦ខ្ទង់) គឺ ធ្វើឡើងតែម្តងគត់ លើកលែងតែទំនិញនោះមានការសង្ស័យថាមានហានិភ័យ។\n៣.ដោយឡែក ចំពោះការចុះត្រួតពិនិត្យទំនិញដែលមាន HS Code ដូចគ្នាត្រូវធ្វើឡើងក្នុងករណីទំនិញនោះមាន Style ខុសគ្នា", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0016-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0016", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that:\nIn previous practice, the Ministry has allowed applicants to submit combined applications for items with different codes, provided that they fall under the same chapter (2-digit HS Code), with the objective of facilitating exporters and easing document review by inspection officers. In this regard, exporters may submit a CO application for items with different 4-digit, 6-digit, or 8-digit HS Codes, so long as they fall within the same chapter (2-digit HS Code). For example, under Chapter 42, exporters may submit a CO application covering HS Codes 4201, 4202, 4203, 4205, and 4206.”", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ជូនអង្គប្រជុំថា៖​\nការអនុវត្តកន្លងមក ក្រសួងបានអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្នើសុំអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំបញ្ចូលគ្នាបានចំពោះទំនិញដែលមានលេខកូដខុសគ្នា ប៉ុន្តែស្ថិតក្រោមជំពូកតែមួយ (HS ២ខ្ទង់) ក្នុងគោលដៅសម្រួលដល់អ្នកនាំចេញ និង ផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់មន្ត្រីត្រួតពិនិត្យ ឯកសារ។ ក្នុងន័យនេះ អ្នកនាំចេញអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំ CO ចំពោះទំនិញ ដែលមានលេខកូដ ៤ខ្ទង់ ឬ៦ខ្ទង់ ឬ៨ខ្ទង់ ខុសគ្នាបាន ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវតែស្ថិតក្នុងជំពូកតែមួយ (លេខកូដ ២ខ្ទង់)។ ឧទាហរណ៍៖ ក្នុងជំពូក ៤២ អ្នកនាំចេញអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំ CO ដែលមានលេខកូដ ៤២០១, ៤២០២, ៤២០៣, ៤២០៥ និង ៤២០៦។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0017-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0017", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that: According to the Standard Operating Procedures (SOP) for implementing the Prakas on the procedures for applying for and issuing Certificates of Origin for the export of certain goods to the United States market, the first inspection must be conducted by the officer within 24 working hours after the submission of the CO application, or within 48 working hours for enterprises or production sites located far from Phnom Penh.\nExporters may submit advance requests for inspection prior to the export date to allow sufficient time for officers to conduct the inspection. Delays in inspections are generally caused by:\n(1) officers being unable to contact the factory representative after receiving the inspection request, or factory representatives requesting postponements;\n(2) applicants submitting requests and demanding immediate inspection, citing urgent same-day export;\n(3) the absence of a factory representative on site to facilitate the inspection when the officer arrives at the premises; and\n(4) companies providing insufficient supporting documents for verification, compliance assessment, and preparation of the cost breakdown.\nRegarding the requirement for factories to arrange transportation to pick up inspection officers, such practice is not permitted even in cases where factory representatives voluntarily offer transportation to expedite the inspection due to the factory’s remote location, the officer’s unfamiliarity with the site, or urgent export needs.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ជូនអង្គប្រជុំថា៖\n១.យោងតាមនីតិវិធីប្រតិបត្តិស្តង់ដា (SOP) សម្រាប់ការអនុវត្តប្រកាសស្តីពីនីតិវិធីស្នើសុំ និងការចេញលិខិតអនុញ្ញាតបញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ សម្រាប់ការនាំចេញទំនិញមួយចំនួនទៅកាន់ទីផ្សារសហរដ្ឋអាម៉េរិក តម្រូវឱ្យមន្ត្រីចុះត្រួតពិនិត្យ​ លើកដំបូង យ៉ាងយូរ ២៤ម៉ោងនៃម៉ោងធ្វើការ បន្ទាប់ពីការដាក់ពាក្យស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតបញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ ឬ៤៨ម៉ោងនៃម៉ោងធ្វើការ សម្រាប់បណ្តា អាជីវកម្មដ្ឋាន ឬទីតាំងផលិតដែលនៅឆ្ងាយពីរាជធានីភ្នំពេញ។\n២.-អ្នកនាំចេញអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះត្រួតពិនិត្យមុន មុនកាលបរិច្ឆេទនៃការនាំចេញទំនិញ ដើម្បីឱ្យមន្ត្រីមានពេលគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចុះត្រួតពិនិត្យ។ បញ្ហាដែលបណ្តាលឱ្យការចុះត្រួតពិនិត្យមានភាពយឺតយ៉ាវបណ្តាលមកពីរ៖ (១) បន្ទាប់ពីទទួលបានពាក្យស្នើសុំចុះត្រួតពិនិត្យ មន្ត្រីមិនអាចទំនាក់ទំនងទៅតំណាងរោងចក្របាន ឬតំណាងរោងចក្រស្នើសុំពន្យាពេល។\n(២) ដាក់ពាក្យស្នើសុំភ្លាម ស្នើសុំឱ្យមន្ត្រីចុះត្រួតពិនិត្យភ្លាម ដោយលើកហេតុផលថា ទំនិញប្រញាប់នាំចេញក្នុងថ្ងៃតែមួយ (៣) ពេលមន្ត្រីចុះទៅដល់ទីតាំងអាជីវកម្មដ្ឋាន ឬទីតាំងផលិត ពុំមានតំណាងរោងចក្រសហការក្នុងការសម្របសម្រួលនៅទីតាំងចុះត្រួតពិនិត្យផ្ទាល់នោះទេ (៤) ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ឯកសារគាំទ្រមិនគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់និងវាយតម្លៃអនុលោមភាព និងការគណនា Cost breakdown។\n៣.-ចំពោះការតម្រូវឱ្យរោងចក្ររៀបចំរថយន្តទៅទទួលមន្ត្រី គឺពុំអនុញ្ញាតនោះទេ បើទោះបីជាមានហេតុផលមួយចំនួនថា តំណាងរោងចក្រស្ម័គ្រចិត្តយករថយន្តជូនមន្ត្រីដើម្បីសម្រួលដល់ការចុះត្រួតពិនិត្យឱ្យបានឆាប់រហ័ស ដោយសារទីតាំងរោងចក្រពិបាករក ឬអ្នករត់ការមិនស្គាល់ទីតាំងរោងចក្រ ឬជាការបន្ទាន់របស់ រោងចក្រក្នុងការនាំចេញទំនិញ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0018-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0018", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that:\nThe timeframe for reviewing and approving OCL applications is the same as the timeframe for reviewing and approving CO applications 16 working hours as stipulated in Annex 1 of Inter-Ministerial Prakas No. 315 dated 12 May 2021 on the provision of public services by the Ministry of Commerce.\nDuring the implementation of measures to prevent and suppress origin fraud for certain exports to the United States market, several challenges and causes have led to delays in the approval (Approved) or rejection (Rejected) of OCL applications, particularly when companies submit incomplete or inaccurate supporting documents.\nThe Ministry has also considered the timeframe for reviewing and approving OCL applications and has delegated authority to the department level to review and approve OCLs, with the aim of streamlining unnecessary procedures and reducing processing time to facilitate trade for exporters.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីជម្រាបជូនអង្គប្រជុំថា៖\n១.រយៈពេលនៃការពិនិត្យ និងអនុម័តលើ OCL គឺដូចគ្នានឹងរយៈពេលនៃការពិនិត្យ និងអនុម័តលើ CO ដែរ គឺមានរយៈពេល ១៦ម៉ោងនៃថ្ងៃធ្វើការ ដូចមានចែងក្នុងឧបសម្ព័ន្ធទី១ នៃប្រកាសអន្តរក្រសួងលេខ ៣១៥ សហវ.ប្រក ចុះថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ស្តីពីការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម\n២.ក្នុងដំណាក់កាលនៃការអនុវត្តវិធានការសម្រាប់បង្ការនិងទប់ស្កាត់ការក្លែងបន្លំដើមកំណើតទំនិញសម្រាប់ការនាំចេញទំនិញមួយចំនួនទៅកាន់ទីផ្សារសហរដ្ឋអាម៉េរិក ក៏មាន បញ្ហាប្រឈម និងមូលហេតុមួយចំនួនដែលមន្ត្រីមិនទាន់អនុម័ត (Approved) OCL ឬ បដិសេធ (Rejected) OCL ដោយសារ ក្រុមហ៊ុនបានភ្ជាប់ឯកសារមិនគ្រប់គ្រាន់ និងមិនត្រឹមត្រូវ\n៣.ក្រសួងក៏បានគិតគូរផងដែរអំពីរយៈពេលនៃការត្រួតពិនិត្យ និងអនុម័ត OCL នេះ រហូតដល់ធ្វើប្រតិភូកម្មអំណាចដល់ថ្នាក់នាយកដ្ឋានក្នុងការពិនិត្យ និងអនុម័ត OCL សំដៅសម្រួលនីតិវិធីមិនចាំបាច់ និងកាត់បន្ថយពេលវេលា សម្រាប់ជាកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្មដល់អ្នកនាំចេញ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0019-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0019", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that:\nIn order to prevent and suppress origin fraud through strengthened monitoring of the use of raw materials and domestic value-added components, and to ensure transparency and compliance with the Law on Rules of Origin and the U.S. Rules of Origin, all goods listed in Annex 1 of Prakas No. 047 dated 30 April 2025 on the procedures for applying for and issuing the Origin Certification Letter (OCL) for the export of certain goods to the United States market are subject to OCL application from the Ministry of Commerce. These goods are not required to apply for a Certificate of Origin (CO), unless the exporter specifically requests a CO (Form A or CO Form N). In such cases, the Ministry can issue a CO upon request, provided that the goods have already been approved under an OCL.\nTo facilitate faster CO issuance without requiring re-entry of information, exporters may automatically copy all information and supporting documents from the approved OCL into CO Form A or CO Form N through the automated system, based on their needs.\nIn addition, MoC Minister instructed the General Department of Commercial Services to facilitate the issuance of OCL and CO concurrently in cases where the company or factory has previously received an OCL approval.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានជម្រាបជូនអង្គប្រជាថា៖\n១.ក្នុងគោលបំណងដើម្បីបង្ការនិងទប់ស្កាត់ការក្លែងបន្លំដើមកំណើតទំនិញ តាមរយៈការពង្រឹងយន្តការត្រួតពិនិត្យការប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើម និងសមាសភាគតម្លៃក្នុងស្រុក ព្រមទាំងធានាបាននូវតម្លាភាព និងអនុលោមភាពតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់ស្តីពីវិធានដើមកំណើតទំនិញ និងវិធានដើមកំណើតទំនិញរបស់សហ-រដ្ឋអាម៉េរិក រាល់មុខទំនិញដែលមានចែងក្នុងឧបសម្ព័ន្ធ១ នៃប្រកាសលេខ ០៤៧ ព.ណ នច.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីនីតិវិធីក្នុងការស្នើសុំ និងការចេញលិខិតអនុញ្ញាតបញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ (Origin Certification Letter-OCL) សម្រាប់ការនាំចេញទំនិញមួយចំនួនទៅកាន់ទីផ្សារសហរដ្ឋ-អាម៉េរិក គឺជាកម្មវត្ថុនៃការស្នើសុំ OCL ពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ហើយមុខទំនិញទាំងនេះ ពុំតម្រូវឱ្យអ្នកនាំចេញស្នើសុំវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ (CO) នោះទេ លើកលែងតែអ្នកនាំចេញមានតម្រូវការស្នើសុំ CO ( Form A ឬ CO Form N ) ប៉ុណ្ណោះ។\nករណីនេះ ក្រសួងអាចសម្របសម្រួលផ្តល់ជូន CO តាមតម្រូវការរបស់អ្នកស្នើសុំបាន លុះត្រាតែស្ថិតក្នុងលក្ខខណ្ឌទំនិញទាំងនោះ បានទទួលការអនុម័ត OCL រួចហើយ។\n២.ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីសម្រួលដល់ការស្នើសុំ CO ឱ្យបានឆាប់រហ័សដោយមិនចាំបាច់បញ្ចូលព័ត៌មានក្នុងការស្នើសុំឡើងវិញ អ្នកនាំចេញអាចធ្វើការ Copy ព័ត៌មាននិងឯកសារភ្ជាប់ទាំងអស់ដោយស្វ័យប្រវត្តពី OCL ដែលបានអនុម័តរួចក្នុងប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តកម្ម ទៅ CO Form A ឬ CO Form N តាមតម្រូវការរបស់អ្នកនាំចេញ។\n៣.បន្ថែមលើនេះ លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីផ្តល់គោលការណ៍ណែនាំបន្ថែមដល់អគ្គនាយកដ្ឋានសេវាពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងការសម្របសម្រួលចេញ OCL និង CO ដំណាលគ្នាបានក្នុងករណីក្រុមហ៊ុន ឬរោងចក្រនោះធ្លាប់ទទួលបាន OCL ម្តងរួចហើយ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0020-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0020", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "Her Excellency the Minister informed the meeting that the Ministry will issue a notification specifying a fixed penalty amount for the late submission of the annual declaration. Thereafter, the imposition of penalties will be applied in accordance with Inter-Ministerial Prakas No. 316 dated 12 May 2021 on monetary penalties under the jurisdiction of the Ministry of Commerce, issued jointly by the Ministry of Economy and Finance and the Ministry of Commerce.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានជម្រាបជូនអង្គប្រជុំថា៖\nករណីនេះ ក្រសួងនឹងចេញសេចក្តីជូនដំណឹងអំពីការផាកពិន័យលើការបង់ប្រតិវេទន៍ប្រចាំឆ្នាំ ក្នុងតម្លៃជាក់លាក់មួយ ហើយបន្ទាប់ពីនោះការផាកពិន័យនឹងត្រូវអនុវត្តតាមការកំណត់ដូចមានចែងក្នុងប្រកាសអន្តរក្រសួងលេខ ៣១៦ សហវ.ប្រក ចុះថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ស្តីពីការពិន័យជាប្រាក់ ដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម រវាងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0021-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0021", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC Minister responded at the WG meeting that:\n(1) MOC welcomes the private sector that intends to participate in overseas exhibition events to bring Cambodian potential products to display, find market opportunities, and increase business partnerships.\n(2) Please note that MOC always prepares official notices and widely publicizes all domestic and international exhibition events that the MOC plans to organize and lead the private sector to participate in or receive invitations from partner countries, via social media, the MOC’s official website, media outlets, and Telegram Groups with targeted businessmen and exhibitors.\n(3) The MOC is preparing an automated system for exhibition activities to: 1- Disseminate information related to domestic and international exhibition events and trade events; 2- Increase efficiency in promoting the participation of the private sector to bring potential Cambodian products to the exhibition, promote business partnerships, promote exports, and increase the presence of Cambodian products in international markets; 3- Promote trade facilitation by simplifying procedures, reducing time and costs by providing public services in applying for and issuing exhibition permits through an automated system and paying service fees through the banking system.\n(4) Please also note that for some exhibition events, the organizing countries have provided a limited number of free booths, some have provided discounts on booth rental, and some require booth rental at full price, especially in major exhibition events such as ANUGA and SIAL Paris, etc.\n(5) In addition to the exhibition events, the MoC also has trade attachés attached to 16 embassies abroad and 16 Cambodian Centres of Commerce abroad that can promote and display products in all target countries by sending sample products and details about companies, enterprises and factories as well as products.\n(6) The MoC is preparing to participate in: 1.IFE (International Food Exhibition 2026) in March 2026 in London, United Kingdom. 2.The 23rd China-ASEAN Expo in September 2026 in Nanning, People's Republic of China. 3.SIAL Paris in October 2026 in Paris, France. 4.The 9th China International Import Expo in November 2026 in Shanghai, People's Republic of China. 5.EXPO 2027 Belgrade International Exhibition from 15 May to 15 August 2027 in Belgrade, Serbia. 6.EXPO 2030 Riyadh World Expo from 1 October 2030 to 31 March 2031 in Riyadh, Kingdom of Saudi Arabia.\n(7) In particular, the MoC also plans to organize exhibitions in major countries in 2026, such as: 1- The 19th Cambodian Fruit and Vegetable Exhibition 2026 in Siem Reap, 2- The Supply Chain Exhibition in May 2026 in Phnom Penh, 3- The 2nd Cashew and Pepper Trade Forum in June 2026 in Phnom Penh, 4- The 3rd Cambodian Digital Trade Forum and Online Exhibition in August 2026 in Phnom Penh, and 5- The 19th Cambodian Trade Exhibition in December 2026 in Phnom Penh.\n(8) For more information, please contact the experts directly through the Commerce Call Center 1266 or the Export Promotion Team of MoC.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ជូនអង្គប្រជុំថា៖\n(១) សូមស្វាគមន៍ ចំពោះវិស័យឯកជនដែលមានបំណងក្នុងការចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ក្រៅប្រទេស ដើម្បីនាំយកផលិតផលសក្តានុពលកម្ពុជាទៅតាំងបង្ហាញ ស្វែងរកឱកាសទីផ្សារ និងបង្កើនលទ្ធភាពក្នុងការចាប់ដៃគូ អាជីវកម្ម។\n(២) សូមបញ្ជាក់ជូនថា ក្រសួងតែងរៀបចំជាសេចក្តីជូនដំណឹងផ្លូវការ និងបានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ នូវរាល់ព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ដែលក្រសួងគ្រោងរៀបចំនិងដឹកនាំវិស័យឯកជនចូលរួមឬទទួលបានការអញ្ជើញពីប្រទេសជាដៃគូ នៅតាមប្រព័ន្ធសង្គម គេហទំព័រផ្លូវការរបស់ក្រសួង បណ្តាញសារព័ត៌មាន និងTelegram Group ជាមួយពាណិជ្ជករនិងអ្នកតាំងពិព័រណ៍គោលដៅ។\n(៣) ក្រសួងកំពុងរៀបចំប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តកម្មកិច្ចការពិព័រណ៍ដើម្បី៖ ១-ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ក្នុងនិងក្រៅប្រទេស និងព្រឹត្តិការណ៍ពាណិជ្ជកម្មនានា ២-បង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការជំរុញការចូលរួមរបស់វិស័យឯកជនដើម្បីនាំយកផលិតផលសក្តានុពលកម្ពុជាទៅតាំងបង្ហាញ ជំរុញការចាប់ដៃគូធុរកិច្ច ជំរុញការនាំចេញ និងបង្កើនវត្តមានផលិតផលកម្ពុជានៅទីផ្សារអន្តរជាតិ ៣-លើកកម្ពស់កិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម ដោយធ្វើសាមញ្ញកម្មនីតិវិធី កាត់បន្ថយពេលវេលា និងចំណាយផ្សេងៗ តាមរយៈការផ្តល់សេវាសាធារណៈក្នុងការដាក់ពាក្យស្នើសុំនិងផ្តល់លិខិតអនុញ្ញាតរៀបចំពិព័រណ៍តាមប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តកម្ម និងការទូទាត់កម្រៃសេវាតាមប្រព័ន្ធធនាគារ។\n(៤) សូមជម្រាបជូនផងដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ខ្លះ ប្រទេសរៀបចំបានផ្តល់ជូនស្តង់ឥតគិតថ្លៃក្នុងចំនួនកំណត់ ខ្លះបានផ្តល់ការបញ្ចុះតម្លៃក្នុងការជួលស្តង់ និងខ្លះទៀតតម្រូវឱ្យជួលស្តង់ក្នុងតម្លៃពេញ ជាពិសេស ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ធំៗ ដូចជា ANUGA និង SIAL Paris ជាដើម។\n(៥) ក្រៅពីព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ក្រសួងក៏មានអនុព័ន្ធ​ ពាណិជ្ជកម្មអមស្ថានទូតនៅក្រៅប្រទេសចំនួន ១៦ប្រទេស និងមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មឯកជនកម្ពុជានៅក្រៅប្រទេស ១៦ទីតាំង ដែលអាចផ្សព្វផ្សាយ និងតាំងបង្ហាញផលិតផលនៅក្នុងប្រទេសគោលដៅទាំងអស់នោះ តាមរយៈការផ្ញើផលិតផលគំរូ និងព័ត៌មានលម្អិតអំពីក្រុមហ៊ុន សហគ្រាស និងរោងចក្រ ព្រមទាំងផលិតផល។ð\n(៦) ក្រសួងបាននិងកំពុងត្រៀមចូលរួម៖ ១-ពិព័រណ៍ IFE (International Food Exhibition 2026) នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងឡុងដ៏ ចក្រភពអង់គ្លេស ២-ពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ាន លើកទី២៣ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងណាននីង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ៣-ពិព័រណ៍ SIAL Paris នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ៤-ពិព័រណ៍នាំចូលអន្តរជាតិចិនលើកទី៩ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងសៀងហៃ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ៥-ពិព័រណ៍អន្តរជាតិ EXPO 2027 Belgrade ពីថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៧ នៅទីក្រុងប៊ែលក្រាដ ប្រទេសស៊ែប៊ី និង ៦-ពិព័រណ៍ពិភពលោក EXPO 2030 Riyadh ពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០៣០ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០៣១ នៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត។\n(៧) ដោយឡែក ក្រសួងក៏គ្រោងនឹងរៀបចំពិព័រណ៍ក្នុងប្រទេសសំខាន់ៗ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ដូចជា៖ ១-ពិព័រណ៍ផលិតផលខ្មែរ បន្លែនិងផ្លែឈើ លើកទី១៩ ឆ្នាំ២០២៦ នៅខេត្តសៀមរាប ២-ពិព័រណ៍​ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ៣-វេទិកា ពាណិជ្ជកម្មស្វាយចន្ទី និងម្រេច លើកទី២ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ៤-វេទិកាពាណិជ្ជកម្មឌីជីថលកម្ពុជា និងពិព័រណ៍អនឡាញលើកទី៣ នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ និង ៥-ពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាលើកទី១៩ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ។\n(៨) សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម អាចអញ្ជើញសាកសួរមន្ត្រីជំនាញដោយផ្ទាល់តាមរយៈ Commerce Call Center 1266 ឬក្រុមការងារជំរុញការនាំចេញ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0022-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0022", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC clarified that the creation of initial (first) account of Username and Password for Online Business Registration System is free. However, on the transfer of account name to another person to manage and responsible for company/enterprise-related data, is required to pay public fees of 160,000 Riels. This refers to an Inter-Ministerial ProKas No. 315 issued by MEF dated 12 May 2021 on public services provided by MOC.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានបញ្ជាក់ជូនថា៖ ការបង្កើតគណនី (Username & Password) ជាលើកដំបូង សម្រាប់ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម តាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (Online Business Registration System) គឺមិនតម្រូវឱ្យបង់កម្រៃសេវាសាធារណៈឡើយ។ ដោយឡែក នៅពេលដែលអ្នកប្រើប្រាស់មានតម្រូវការក្នុងការ «ផ្ទេរសិទ្ធិអ្នកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ» ឱ្យទៅបុគ្គលផ្សេង ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែងទិន្នន័យក្រុមហ៊ុន-សហគ្រាស គឺតម្រូវឱ្យបង់កម្រៃសេវាសាធារណៈចំនួន ១៦០,០០០រៀល យោងតាមប្រកាសអន្តរក្រសួងលេខ៣១៥ សហវ.ប្រក ចុះថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ស្តីពីការផ្តល់សេវាសាធារណៈរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0023-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0023", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The Ministry of Commerce has clarified that in order to facilitate companies and enterprises in preparing required documents related to business registration, the Ministry has prepared “samples or templates” of various required documents in the automated system for companies and enterprises to download and use as necessary. In this regard, the Ministry of Commerce would like to clarify that the MOC does not absolutely require or recognize only the sample or templates of documents under the Ministry of Commerce, that is, companies and enterprises have the right to use their own formats or templates by simply “keeping or providing necessary information” as required by applicable laws and legal regulations.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានបញ្ជាក់ជូនថា៖ ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ ក្រុមហ៊ុន-សហគ្រាសក្នុងការរៀបចំឯកសារតម្រូវ ពាក់ព័ន្ធនឹងការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ក្រសួងបានរៀបចំជា «គំរូ ឬទម្រង់» នៃឯកសារតម្រូវផ្សេងៗ ដាក់ក្នុងប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តកម្ម សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន-សហគ្រាសអាចទាញយកទៅប្រើប្រាស់តាមការចាំបាច់។ ក្នុងន័យនេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សូមបញ្ជាក់ជូនថា ក្រសួងមិនបានតម្រូវដាច់ខាត ឬទទួលស្គាល់តែគំរូ ឬទម្រង់ឯកសារ ដែលរៀបចំទ្បើងដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនោះទេ ពោលគឺក្រុមហ៊ុន-សហគ្រាស មានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ទម្រង់របស់ខ្លួន ដោយគ្រាន់តែ «រក្សា ឬផ្តល់នូវព័ត៌មានចាំបាច់» ដែលតម្រូវដោយច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមានប៉ុណ្ណោះ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0024-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0024", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The GDT representative responded that the adjustment of the secondary or alternative business activities is not required for paying the service fee. However, if the enterprise/ company wants to add new business activities, they are required to pay a public service fee of 20,000 Riels.", "rgcDecisionKh": "តំណាងអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានបញ្ជាក់ជូនថា៖ ការកែប្រែសកម្មភាពអាជីវកម្មបន្ទាប់បន្សំ ពុំតម្រូវឱ្យបង់កម្រៃសេវាសាធារណៈទេ ប៉ុន្តែប្រសិនបើ ក្រុមហ៊ុន-សហគ្រាសបន្ថែមសកម្មភាពអាជីវកម្មថ្មីគឺត្រូវបង់សេវាសាធារណៈ ចំនួន២០ម៉ឺនរៀល។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0025-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0025", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC minister clarified that: Sub-Decree No. 64, trademark applications undergo strict formal and content examinations to establish distinctiveness and prevent market confusion.\nWith approximately 160,000 existing trademarks registered in Cambodia and steady growth, detailed verification naturally requires significant processing time.\nIf an application fails compliance (Article 8), applicants receive 45 days to submit corrections, with an optional 45-day extension upon request.\nCompared to the application length in other countries, Cambodia's trademark registration timeline (5–7 months) is faster than most ASEAN peers (e.g., Vietnam: 12–18 months; Indonesia: 8–14 months; ASEAN average: 6–9 months).\nMOC is upgrading its digital system and integrating AI tools to automate reviews, accelerate approvals, and improve real-time application tracking, as follows.\n• Applying for trademark registration online (Online Filing System);\n• A paperless trademark inspection system that facilitates the inspection and tracking of trademark registration applications more quickly and efficiently;\n• The Digital Intellectual Property System (https://digitalip.cambodiaip.gov.kh/) has an important function in allowing the public as well as trademark owners to search for trademarks, obtain information related to their trademark registration, search for classifications of goods and services, and other data related to trademark registration;\n• Brand registration fee payment system via bank and KHQR CODE.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានបញ្ជាក់ជូនថា៖ យោងតាម មាត្រា៨ និងមាត្រា១០ នៃច្បាប់ស្តីពីម៉ាកពាណិជ្ជនាម និងអំពើនៃការប្រកួតប្រជែងមិនស្មោះត្រង់ និងមាត្រា១៧ ១៨ និង ១៩ នៃអនុក្រឹត្យលេខ៦៤ អនក្រ.បក ស្តីពីការអនុវត្តច្បាប់ស្តីពីម៉ាក ពាណិជ្ជនាម និងអំពើនៃការប្រកួតប្រជែងមិនស្មោះត្រង់ ការត្រួតពិនិត្យម៉ាកត្រូវឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យទម្រង់បែបបទនៃពាក្យស្នើសុំ និងត្រួតពិនិត្យខ្លឹមសារម៉ាកលម្អិត ដែលត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនិងនីតិវិធីលម្អិត ដែលបានកំណត់ក្នុងច្បាប់ ដើម្បីវិភាគនិងកំណត់ភាពញែកដាច់នៃម៉ាក ពីម៉ាកដែលបានចុះបញ្ជីនិងដាក់ពាក្យរួចហើយ។ ជាក់ស្តែង ចំនួនម៉ាកដែលបានដាក់ពាក្យនិងចុះបញ្ជីនៅកម្ពុជា មានចំនួនប្រមាណជាង ១៦ម៉ឺនម៉ាក និងបន្តកើនឡើងជាលំដាប់ ដែលជាកត្តានាំឱ្យការត្រួតពិនិត្យលម្អិត លើម៉ាក ត្រូវការរយៈពេលយូរដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ពិនិត្យ និងសម្រេចលើភាពញែកដាច់នៃម៉ាក ដើម្បីចៀសវាងនូវការចុះបញ្ជីម៉ាក ដែលស្រដៀងឬប្រហាក់ប្រហែលនំាឱ្យមានការភាន់ច្រឡំនៅលើទីផ្សារ។ តាមនីតិវិធី ក្នុងករណីដែលពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីម៉ាក មិនស្របតាមលក្ខខណ្ឌ ដែលបានកំណត់ក្នុងមាត្រា៨ អ្នកដាក់ពាក្យស្នើសុំអាចកែតម្រូវ និងបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ក្នុងរយៈពេល៤៥ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីថ្ងៃជូនដំណឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សររបស់មន្ត្រីកាន់កាប់បញ្ជី។ រយៈពេលនេះ អាចតម្រូវសាជាថ្មីរយៈពេល៤៥ថ្ងៃទៀត ប្រសិនបើអ្នកដាក់ពាក្យស្នើសុំ មិនបានកែតម្រូវឬការកែតម្រូវនៅតែមិនស្របតាមការកំណត់របស់ច្បាប់។ រយៈពេលចុះបញ្ជីម៉ាករបស់កម្ពុជា មានរយៈពេល (៥-៧ខែ) ខ្លីជាងប្រទេសជាច្រើនក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដូចជាវៀត-ណាម (១២-១៨ខែ) ហ្វ៊ីលីពីន (៦-៨ខែ) ឥណ្ឌូ-ណេស៊ី (៨-១៤ខែ) ឡាវ (៦-៨ខែ) និងក្របខ័ណ្ឌអាស៊ាន (៦-៩ខែ)។ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក៏កំពុងបន្តធ្វើទំនើបកម្ម និងរៀបចំប្រព័ន្ធឌីជីថលក្នុងការផ្តល់សេវាពាក់ព័ន្ធនឹងការចុះបញ្ជីម៉ាក ជាពិសេស ប្រើប្រាស់ AI ដើម្បី ពន្លឿន ដល់ការត្រួតពិនិត្យ និងចុះបញ្ជីម៉ាកឱ្យកាន់តែបានឆាប់រហ័ស និងបង្កភាពងាយស្រួល ដល់អ្នកដាក់ពាក្យស្នើសុំ ក្នុងការស្នើសុំចុះបញ្ជី និងទទួលបានព័ត៌មាន ក៏ដូចជាអាចតាមដានពីស្ថានភាព នៃការស្នើសុំចុះបញ្ជីម៉ាករបស់ខ្លួន។ បច្ចុប្បន្ន ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានអភិវឌ្ឍន៍ និងដាក់ឱ្យដំណើរការប្រព័ន្ធទំនើបកម្ម និងឌីជីថលកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ដើម្បីសម្រួល និងជំរុញពន្លឿនការចុះបញ្ជីម៉ាក មានដូចជា៖\n• ការដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីម៉ាកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Online Filing System)\n• ប្រព័ន្ធដំណើរការត្រួតពិនិត្យម៉ាកដោយមិនប្រើក្រដាស (Paperless System) ដែលអាចជួយសម្រួលដល់ការត្រួតពិនិត្យ និងតាមដានការស្នើសុំចុះបញ្ជីម៉ាកឱ្យបានកាន់តែឆាប់រហ័ស និងមានប្រសិទ្ធភាព\n• ប្រព័ន្ធឌីជីថលកម្មសិទ្ធិបញ្ញា(https://digitalip.cambodiaip.gov.kh/) មានមុខងារសំខាន់ក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យសាធារណជន ក៏ដូចជាម្ចាស់ម៉ាកក្នុងស្វែងរកម៉ាក ការទទួលបានព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធកិច្ចការចុះបញ្ជីម៉ាករបស់ខ្លួន ការស្វែងរកចំណាត់ថ្នាក់ទំនិញនិងសេវា និងទិន្នន័យផ្សេងៗ\nពាក់ព័ន្ធនឹងការចុះបញ្ជីម៉ាក\n• ប្រព័ន្ធបង់កម្រៃសេវាចុះបញ្ជីម៉ាកតាមប្រព័ន្ធធនាគារ និង KHQR CODE", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0027-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0027", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "1.MOC stated that RGC uses digital technologies including CamDX and the automated system for issuing certificates of origin (CO). MOC requires basic business registration and active GDT patent tax fulfillment to process Certificates of Origin (CO), while GDCE offers simplified customs declarations for express/non-commercial \"De-Minimis\" shipments under $50 USD. Data workflows can be heavily automated by bypassing mandatory CO requirements for exports under $200 USD to ASEAN/trade-partner countries and leveraging self-declarations via the REX system for EU shipments under €6,000 EUR.\n2.GDT clarified that by consolidating these existing thresholds, digital platforms (like CamDX), tax-validation records, and simplified customs filings into a unified pipeline, the integrated window can eliminate redundant verification steps, improve cross-agency trade data accuracy, and significantly accelerate processing times for small-scale exporters.\n3.GDT clarified that on the patent of small taxpayers, there is a phrase that says, \"This certificate is not valid for export-import,\" - a consideration to provide many tax incentives for small business owners or small taxpayers. If implemented, there will be many companies taking refuge under small taxpayers, which may cause a loss of state revenue. Taxpayers who export are considered to be more capable and have higher incomes than small taxpayers.\nSince Cambodia implements taxes based on the self-declaration regime, export business operators should declare taxes as average taxpayers, and at the end of the year, the GDT will determine taxes based on actual business results.\n4.To organise training program in Siem Reap on e-Commerce cross-border, online payment, and completing export procedures through various digital platforms for artists and sculpture shops, and small taxpayers, the MOC, and other ministries and institutions, would like to inform you that in the past, ministries and institutions have organized many training courses and awareness-raising workshops, both at the ministry's offices and in provincial capitals, and these tasks require direct participation from the private sector itself.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មសូមបញ្ជាក់ជូនថា៖ រាល់ពាណិជ្ជករ និងក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មទាំងឡាយ ដែលមានគ្រឹះស្ថាន សាខា ការិយាល័យតំណាង បុត្រសម្ព័ន្ធ ឬទីភ្នាក់ងាររបស់ខ្លួននៅក្នុងព្រះរាជា-ណាចក្រកម្ពុជា មានកាតព្វកិច្ចចុះឈ្មោះក្នុងបញ្ជីពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធ CamDX ដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួល ចំណេញពេលវេលា និងថវិកាតាមរយៈគេហទំព័រ www.registrationservices.gov.khហើយបែបបទ នីតិវិធី និងឯកសារតម្រូវនៃការចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម មានចែងក្នុងប្រកាសលេខ១១៧ ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម «ប្រកាសលេខ១១៧» និងប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២ «ប្រកាសលេខ០៤៤»។ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ជូនថា ក្រោមក្របខ័ណ្ឌតាមដាន ត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដំណាក់កាលទី១ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មានភារកិច្ចទទួលបន្ទុកដឹកនាំការអនុវត្តសូចនាករសមិទ្ធកម្មគន្លឹះចំនួន២ ដែលមួយក្នុងចំណោមនោះគឺ សូចនាករគន្លឹះទី៣១ «ចំនួនសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) ផ្លូវការដែលធ្វើការនាំចេញ»។ ក្នុងន័យនេះ ក្រសួងបានខិតខំសម្របសម្រួល និងជំរុញការធ្វើសាមញ្ញកម្មលើរំហូរនីតិវិធីរដ្ឋបាលឱ្យកាន់តែឆាប់រហ័ស ងាយស្រួល មិនស្មុគស្មាញ និងមានប្រសិទ្ធភាព តាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល រួមមាន CamDX និងប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តកម្មវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ សំដៅកាត់បន្ថយបន្ទុកលើការប្រកបអាជីវកម្ម និងគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍសហ-គ្រាសធុនតូចនិងមធ្យមនៅកម្ពុជា។ ដោយឡែក ចំពោះនីតិវិធីនាំចេញតាមរយៈការស្នើសុំវិញ្ញាបន-បត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ (CO) ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មពុំមានបញ្ញត្តិ ដែលហាមឃាត់អ្នកជាប់ពន្ធតូច ឬSMEs មិនឱ្យស្នើសុំ CO នោះទេ សំខាន់ឱ្យតែអ្នកជាប់ពន្ធតូច ឬSMEs ទាំងនោះបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និង បានបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធប៉ាតង់នៅអគ្គនាយក-ដ្ឋានពន្ធដាររួចរាល់។ បន្ថែមលើនេះ សម្រាប់នីតិវិធីគយកម្ពុជា ការនាំចេញ-នាំចូល «ទំនិញតម្លៃទាប De-Minimis» សំដៅលើទំនិញនាំចេញនាំចូលទាំងឡាយណា ដែលស្ថិតក្នុងទម្រង់ជាកញ្ចប់បញ្ញើរហ័ស ទំនិញគ្មានលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម ឬទំនិញ ដែលមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនេះ ហើយមានតម្លៃ FOB សមមូល មិនលើសពី ៥០ដុល្លារអាម៉េរិក។ ក្នុងគោលបំណងសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម ស្របតាមការអនុវត្តល្អជាអន្តរជាតិ ការនាំចេញ-នាំចូល De Minimis នេះ ពុំតម្រូវឱ្យបង់ពន្ធអាករគយឡើយ។ ប៉ុន្តែម្ចាស់ទំនិញ ឬតំណាង ត្រូវបំពេញបែបបទគយតាមនីតិវិធីសាមញ្ញ ដោយគ្រាន់តែបំពេញប្រតិវេទន៍គយតាមទម្រង់សង្ខេប និងភ្ជាប់ជាមួយនូវឯកសារទ្រទ្រង់នានា ដូចជាវិក្កយបត្រ បញ្ចីវេចខ្ចប់ វិញ្ញាបនបត្រចុះបញ្ជីអាករលើតម្លៃបន្ថែម អញ្ញាតប័ណ្ណ និងឯកសារពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ លើសពីនេះ សម្រាប់ការនាំចេញទៅប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន ឬតាមប្រទេសដែលជាសមាជិកក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ដែលកម្ពុជាជាសមាជិក ហើយតម្លៃនៃការនាំចេញ (FOB) តិចជាងឬស្មើ២០០ (ពីរយ) ដុល្លារអាម៉េរិក នោះអ្នកនាំចេញមិនតម្រូវ ឱ្យស្នើសុំវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញនោះឡើយ។ ដោយឡែក សម្រាប់ការនាំចេញទៅសហភាពអ៊ឺរ៉ុប អ្នកនាំចេញអាចធ្វើការប្រកាសដើមកំណើតទំនិញនាំចេញដោយខ្លួនឯងតាមប្រព័ន្ធ Registered Exporter–REX ហើយការប្រកាសនេះទៀតសោត អាចធ្វើការលើកលែង ប្រសិនបើទំនិញដែលនាំចេញនោះមានតម្លៃតិចជាង ៦០០០ (ប្រាំមួយពាន់) អឺរ៉ូ។\nតំណាងអគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា (អ.គ.រ.) បានជម្រាបជូនបន្ថែមថា ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាព នៃកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម ការប្រមូលចំណូលថវិកាជាតិ និងការទប់ស្កាត់បទល្មើសឆ្លងដែន ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុបានដាក់ចេញឱ្យអនុវត្តនូវប្រកាសលេខ១០០២ សហវ.ប្រក.អគរ ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ស្តីពីនីតិវិធី នៃការគ្រប់គ្រងបញ្ញើប្រៃសណីយ៍ បញ្ញើឆាប់រហ័ស និងទំនិញពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកឆ្លងកាត់ព្រំដែន និងប្រកាសលេខ២៣១ សហវ.ប្រក.អគរ ចុះថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការកែសម្រួលបញ្ញត្តិប្រក៤ ចំណុច «គ» នៃប្រកាសលេខ១០០២ សហវ.ប្រក.អគរ អគរ ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ស្តីពីនីតិវិធីនៃការគ្រប់គ្រងបញ្ញើប្រៃសណីយ៍ បញ្ញើឆាប់រហ័ស និងទំនិញពាណិជ្ជកម្ម តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកឆ្លងកាត់ព្រំដែន។ បន្ថែមលើនេះ អ.គ.រ. បានចេញសេចក្តីណែនាំលេខ២៥៤៣/២៤ អ.គ.រ. ចុះថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ស្តីពីនីតិវិធីនៃការគ្រប់គ្រងបញ្ញើប្រៃសណីយ៍ បញ្ញើឆាប់រហ័ស និងទំនិញពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកឆ្លងកាត់ព្រំដែន។ ក្នុងន័យនេះ អ.គ.រ. អនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចរប្រើប្រាស់លេខ អតប “999999999” ដើម្បីស្នើសុំលិខិតអនុញ្ញាតនាំចេញ ពីក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ និងមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តសៀមរាប ក្នុងប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយជាតិ ដើម្បីប្រកាសនាំចេញវត្ថុចម្លាក់។\nតំណាងអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ធ្វើការបំភ្លឺលើការលើកឡើងថានៅលើប័ណ្ណប៉ាតង់អ្នកជាប់ពន្ធតូច មានឃ្លាមួយដាក់ថា «វិញ្ញាបនបត្រនេះ ពុំមានសុពលភាពសំរាប់ការនាំចេញ-នាំចូលឡើយ» ដោយបញ្ជាក់ថា ដោយសារមានការគិតគូរ\nផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តច្រើនផ្នែកពន្ធដារ សម្រាប់អ្នកប្រកបអាជីវកម្មខ្នាតតូច ឬអ្នកជាប់ពន្ធតូច (Small Taxpayer) ស្របពេលគ្នានោះក៏មានការលើកឡើងផងដែរថា ប្រសិនបើអនុវត្តបែបនេះ នឹងមានក្រុមហ៊ុនជាច្រើន ជ្រកក្រោមអ្នកជាប់ពន្ធតូច ដែលអាចនឹងធ្វើឱ្យបាត់បងចំណូលរដ្ឋ ហើយអ្នកជាប់ពន្ធ ដែលមានលទ្ធភាពនាំចេញគឺត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាអ្នកមានលទ្ធភាពខ្ពស់និងមានផលរបរលើសពីអ្នកជាប់ពន្ធតូច។ បន្ថែមលើនេះ ដោយការអនុវត្តពន្ធនៅកម្ពុជា តាមរបបស្វ័យប្រកាស ដូច្នេះអ្នកប្រកបអាជីវកម្មនាំចេញ គួរតែប្រកាសពន្ធជាអ្នកជាប់ពន្ធមធ្យម ហើយនៅចុងឆ្នាំ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនឹងកំណត់ពន្ធទៅតាមផលរបរជាក់ស្តែង។\nចំពោះសំណើសុំ រៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលនៅខេត្តសៀមរាបស្តីពី e-Commerce cross border, Online payment, និងការបំពេញបែបបទនាំចេញ តាមថ្នាលឌីជីថលផ្សេងៗ សម្រាប់សិប្បករនិងហាងលក់វត្ថុចម្លាក់ ក៏ដូចជាអ្នកជាប់ពន្ធតូច ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មក៏ដូចជាក្រសួង ស្ថាប័នផ្សេងទៀតផងដែរ សូមជម្រាបជូនថា កន្លងមក ក្រសួង ស្ថាប័នបានរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាល និងសិក្ខាសាលាផ្សព្វផ្សាយជាច្រើនទាំងនៅទីស្តីការក្រសួង និងនៅតាមបណ្តារាជធានី ខេត្ត ហើយកិច្ចការទាំងនេះ ចាំបាច់ត្រូវមានការចូលរួមផ្ទាល់ពីវិស័យឯកជនខ្លួនឯងផងដែរ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0029-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0029", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "A representative of the Cambodian Development Council (CDC) clarified that this case is an old one and has already been resolved, with no requirement to pay tolls on trucks transporting goods.", "rgcDecisionKh": "តំណាងក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានបំភ្លឺថា៖ ករណីនេះគឺជារឿងចាស់ និងបានដោះស្រាយរួចរាល់ហើយ ដោយពុំតម្រូវឱ្យបង់ថ្លៃភាស៊ីលើរថយន្តដឹកជញ្ជូនទំនិញនោះទេ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0031-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0031", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0032-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0032", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0033-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0033", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0034-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0034", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0035-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0035", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0036-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0036", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0037-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0037", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0039-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0039", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0040-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0040", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0041-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0041", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0042-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0042", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0043-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0043", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0044-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0044", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0010-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0010", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC minister advised the private sector and representatives of relevant departments of MOC​ and relevant ministries to meet under the Sub Working Groups of this Working Group to discuss and develop a map and SOP for clear processes for application of license.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានណែនាំដល់វិស័យឯកជន និងតំណាងនាយកដ្ឋានពាក់ព័ន្ធនៃ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីជួបប្រជុំគ្នាក្រោមអនុក្រុមការងារនៃក្រុមការងារនេះ ដើម្បីពិភាក្សា និងបង្កើតផែនទី និង នីតិវិធីប្រតិបត្តិស្តង់ដារ (SOP) សម្រាប់ដំណើរការច្បាស់លាស់សម្រាប់ការស្នើសុំអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចូលដ្រូនកសិកម្ម និងគ្រឿងបន្លាស់នេះ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0026-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0026", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MLVT responded that in order to close the company in the CamDX system, the company requires approved legal documents. To enable this function, MLVT is working with the technical working group of CamDX to study and to develop this function in the system.", "rgcDecisionKh": "តំណាងក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានបញ្ជាក់ជូនថា៖ ដើម្បីអភិវឌ្ឍមុខងារបិទក្រុម-ហ៊ុននៅក្នុងប្រព័ន្ធ CamDX បាន គឺតម្រូវឱ្យមានលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តគាំទ្រជាមុនសិន។ ក្នុងន័យនេះ ក្រសួងកំពុងគិតគូររៀបចំនីតិវិធី និងសហការជាមួយក្រុមការងារបច្ចេកទេស CamDX ដើម្បីសិក្សា និងអភិវឌ្ឍមុខងារនេះផងដែរ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0028-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0028", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "1.MOC stated that the National Single Window (CNSW) is an information technology platform that allows exporters and importers of goods to submit applications for licenses, permits, certificates and other required documents related to the export and import of goods on the list of prohibited and restricted goods and goods that receive tax incentives and at the same time obtain permission for use in completing customs clearance procedures electronically to all competent ministries and institutions. At the same time, the CNSW also has an important function in connecting to the ASEAN Single Window System to exchange data on certificates of origin (CO), documentation, customs declarations, and other trade document data in electronic format with ASEAN member countries. The National Single Window (CNSW) project is divided into three phases, as the following:\n2018-July 2019: Connectiong the Automated System for Customs Data (ASYCUDA), with CO and ASEAN SWS.\n2019-2023: IT function with MOC, MOH, MISTI, CDC, MAFF (except Forestry Admin).\n2023-24: CNSW integrated in all ministries for issuance of import and import licenses for goods under the jurisdiction of the Ministry of Commerce, together with the Forestry Administration under MAFF, based on Sub-Decree No. 370 on the Implementation of the List of Prohibited and Restricted Goods.\n2.A representative of the General Department of Customs and Excise of Cambodia (GDCE) further explained: Currently, the issuance of LPCO in electronic form covers approximately 95% of import and export transactions that require LPCO from relevant ministries and institutions.\n3.The Secretariat of the Cambodia National Single Window Steering Committee will report the request for a decision to the CNSW Steering Committee for the request for a \"full front-end migration\" with all ministries having to use the CNSW portal (single front-end for data and digital documents), while the back-end is at the respective ministries, using the CNSW data model standard.\n4.Currently, the issuance of LPCO in electronic form covers approximately 95% of import and export transactions that require LPCO from relevant ministries and institutions.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មសូមជម្រាបជូនថា៖ ប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយជាតិ (National Single Window-NSW) គឺជាថ្នាលបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកនាំចេញ-នាំចូលទំនិញ អាចដាក់ពាក្យស្នើសុំអាជ្ញាបណ្ណ លិខិតអនុញ្ញាត វិញ្ញាបន-បត្រ និងឯកសារតម្រូវផ្សេងទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចេញ-នាំចូលទំនិញ ដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីទំនិញហាមឃាត់និងជាប់កម្រិតកំណត់ និងទំនិញដែលទទួលបានការលើកទឹកចិត្តពន្ធ និងអាករទៅគ្រប់ក្រសួង-ស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចតែមួយលើករួមគ្នា ដើម្បីទទួលបាននូវការអនុញ្ញាតសម្រាប់យកទៅប្រើប្រាស់ ក្នុងការបំពេញបែបបទបញ្ចេញទំនិញពីគយតាមមធ្យោបាយអេឡិចត្រូនិក។ ទន្ទឹមនេះ ប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយជាតិក៏មានមុខងារសំខាន់ក្នុងការតភ្ជាប់ទៅកាន់ប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយអាស៊ាន ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យវិញ្ញាបន-បត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ ទិន្នន័យឯកសារប្រតិវេទន៍គយ និងទិន្នន័យឯកសារពាណិជ្ជកម្មផ្សេងទៀត តាមទម្រង់អេឡិចត្រូនិក ជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានផងដែរ។ គម្រោងបញ្ជរតែមួយជាតិ (CNSW) ត្រូវបានចែកចេញជា ៣ដំណាក់កាល រួមមាន៖\nដំណាក់កាលទី១៖ បានចាប់ផ្តើមអនុវត្តនៅឆ្នាំ២០១៨-ខែកក្ដដា ឆ្នាំ២០១៩ ដោយផ្តោតជាសំខាន់ទៅ លើការរៀបចំថ្នាលបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន សម្រាប់តភ្ជាប់រវាងប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មទិន្នន័យគយ (អាស៊ីគូដា) ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធស្វ័យ ប្រវត្តិកម្មវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញ របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងសម្រាប់តភ្ជាប់ទៅប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយអាស៊ាន។ ដំណាក់កាលនេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធស្វ័យ ប្រវត្តិកម្មវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ទៅនឹងប្រព័ន្ធ អាស៊ីគូដា ដោយជោគជ័យ។\nដំណាក់កាលទី២៖ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩-ឆ្នាំ២០២៣ បានពង្រីកបន្ថែមមុខងារថ្នាលបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានឱ្យមានវិសាលភាពបន្ថែមទៅលើក្រសួង-ស្ថាប័ន ដែលមានប្រតិបត្តិការច្រើនក្នុងការចេញអាជ្ញាបណ្ណ លិខិតអនុញ្ញាត ព្រមទាំងវិញ្ញាបនបត្រនិងឯកសារផ្សេងៗ ក្នុងនោះមាន៖ អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រសួងឧស្សាហកម្មវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា និងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ ដំណាក់កាលនេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានដាក់ឱ្យអនុវត្តមុខងារស្នើសុំនិងផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណនាំចេញ-នាំចូល និងវិញ្ញាបនបត្រត្បូពេជ្រមិនទាន់កែច្នៃតាមប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយជាតិរួចរាល់ហើយ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អាជ្ញា-\nបណ្ណនាំចេញ-នាំចូល ដែលតម្រូវឱ្យមានការផ្តល់ទិដ្ឋការពីរដ្ឋបាលព្រៃឈើ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ នៅពុំទាន់អនុវត្តបានពេញលេញតាមប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយជាតិនៅឡើយ ដោយ រដ្ឋបាលព្រៃឈើនៅរង់ចាំចូលរួមអនុវត្តក្នុងដំណាក់កាលទី៣។\nដំណាក់កាលទី៣៖ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៣-ឆ្នាំ២០២៤ បានពង្រីកវិសាលភាពបន្ថែមឱ្យគ្របដណ្តប់គ្រប់ក្រសួង-ស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធនឹងការចេញអាជ្ញាបណ្ណ លិខិតអនុញ្ញាត វិញ្ញាបន-បត្រ និងឯកសារផ្សេងៗ សម្រាប់ទំនិញនាំចេញ-នាំចូល ស្របតាមខ្លឹមសារនៃអនុក្រឹត្យស្តីពីការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់បញ្ជីទំនិញហាមឃាត់ និងទំនិញជាប់កម្រិតកំណត់ និងសម្រាប់ទំនិញដែលទទួលបាននូវការលើកទឹកចិត្តពន្ធនិងអាករ តាមច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធជាធរមាន។ ក្រសួង-ស្ថាប័នទាំងនេះ រួមមាន ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងការពារជាតិ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងរ៉ែនិងថាមពល ក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ និងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ ក្នុងដំណាក់កាលទី៣នេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានចូលរួមអនុវត្តពេញលេញ លើការផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណនាំចេញនាំចូលតាមរយៈប្រព័ន្ធបញ្ជរតែមួយជាតិ លើទំនិញដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយនឹងរដ្ឋបាលព្រៃឈើ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ដោយផ្អែកតាមអនុក្រឹត្យលេខ ៣៧០ អនក្រ.បក ស្ដីពីការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់បញ្ជីទំនិញហាមឃាត់ និងទំនិញជាប់កម្រិតកំណត់។\nតំណាងអគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា បំភ្លឺបន្ថែមថា៖ បច្ចុប្បន្ន ការចេញ LPCO ក្នុងទម្រង់អេឡិចត្រូវនិក បានគ្របដណ្តប់ប្រមាណ ៩៥% នៃប្រតិបត្តិការនាំចេញនាំចូលដែលតម្រូវឱ្យ LPCO ពីក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ហើយ លេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មាធិការដឹកនាំគម្រោងបញ្ជរតែមួយជាតិ នឹងធ្វើរបាយការស្នើសុំការសម្រេចទៅគណៈ-កម្មាធិការដឹកនាំគម្រោងបញ្ជរតែមួយជាតិ ចំពោះសំណើសុំការធ្វើ «full front-end migration» ដោយក្រសួងទាំងអស់ត្រូវមកប្រើ CNSW portal រួម (single front-end សម្រាប់ទិន្នន័យ និងឯកសារឌីជីថល) ចំណែក back-end គឺនៅក្រសួងសាមីរៀងៗខ្លួន ដោយយក CNSW data model ជា standard។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0030-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0030", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "1.MOC clarified that this issue had already been raised in the G-PSF Working Group G meeting on 4 October 2023, where the private sector requested that the RGC consider including enterprises producing logos or tags for garment, gloves, socks, towels, pillow cases, duvet covers, bed sheets, and table clothes that have received the qualification of Qualified Investment Projects (QIPs) from the Council for the Development of Cambodia (CDC) to receive a withdrawal of income tax exemption payments as stipulated in Prakas No. 002, dated 6 January 2023, on the continuation of the extension of of income tax exemption measure for textile and garment enterprises.\n2.MOC also issued a letter (Letter No. 3368, dated 12 October 2023) requesting the MEF minister to examine the possibility of raising this request for review and resolution in the Working Group on Legislation, Taxation and Governance (Group “D”). As a result, this request was resolved through Prakas No. 1123 dated 26 December 2025, on the suspension of tax exemption payments on income of textile and garment enterprises.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានបំភ្លឺថា៖ បញ្ហានេះធ្លាប់បានលើម្តងរួចហើយក្នុងក្រុម «ឆ» កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលវិស័យឯកជនបានស្នើសុំឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលពិចារណា បញ្ចូលនូវសហគ្រាសផលិតផ្លាកយីហោ សម្រាប់សម្លៀកបំពាក់ (Garment logo) ស្រោមដៃ (Glove) ស្រោមជើង (Sock) កន្សែង (Towel) ស្រោមខ្នើយ (Pillow case) ស្រោមភួយ (Duvet cover) កម្រាលពូក (Bed sheet) និងកម្រាលតុ (Table clothes) ដែលទទួលបានលក្ខណសម្បត្តិ ជាគម្រោងវិនិយោគ ដែលមានលក្ខណសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ (គ.ល.គ.) ពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) ឱ្យទទួលបាននូវការព្យួរទុកការបង់ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូល ដូចមានចែងក្នុងប្រកាសលេខ ០០២ សហវ.ប្រក.អពដ ចុះថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ស្តីពីការបន្តព្យួរទុកការបង់ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូលរបស់សហគ្រាសឧស្សាហកម្មផ្នែកវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ។\nក្រសួងពាណិជ្ជកម្មក៏បានធ្វើលិខិត(លិខិតលេខ ៣៣៦៨ ព.ណ.នច ចុះថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣) គោរពស្នើសុំ ឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីពិនិត្យលទ្ធភាពលើកយកសំណូមពរនេះទៅពិនិត្យ និងដោះស្រាយក្នុងក្រុមការងារផ្នែកនីតិកម្ម ពន្ធដារ និងអភិបាលកិច្ច (ក្រុម «ឃ»)។ ជាលទ្ធផល សំណូមពរនេះត្រូវបានដោះស្រាយ តាមរយៈប្រកាសលេខ១១២៣ សហវ.ប្រក.អពដ ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីពីការព្យួរទុកការបង់ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូលរបស់សហគ្រាសឧស្សាហកម្មផ្នែកវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0038-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0038", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "The meeting decided and agreed that the issues raised related to Prakas No. 117 dated 9 December 2025, on the simplification of business registration, have been resolved through Prakas No. 044 dated 26 May 2026, on the simplification of business registration phase 2.", "rgcDecisionKh": "អង្គប្រជុំបានសម្រេច និងឯកភាពគ្នាថា៖ បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រកាសលេខ១១៧ព.ណ.ចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្មនៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានដោះស្រាយចប់ ដោយប្រកាសលេខ០៤៤ ព.ណ.នចបព.ប្រក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីពីការធ្វើសាមញ្ញកម្ម នៃការងារចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ដំណាក់កាលទី២។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0003-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0003", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC will work with private sector to review the CO Reference requirement for verification of goods' origin for export purposes.", "rgcDecisionKh": "ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នឹងធ្វើការជាមួយវិស័យឯកជនរបស់ក្រុមការងារនេះ ដើម្បីពិនិត្យឡើងវិញនូវតម្រូវការនៃ វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ដើមកំណើតទំនិញយោង (CO Reference)​ សម្រាប់ការផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រភពដើមទំនិញសម្រាប់គោលបំណងនាំចេញ។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0004-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0004", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC Minister requests Services Department, and the Department in charge of Business Registration of MOC to issue a Prakas for clear procedures that allow companies/enterprises to transfer their company's profile to registration in MOC system.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី ស្នើឱ្យនាយកដ្ឋានសេវាកម្ម និងនាយកដ្ឋានទទួលបន្ទុកចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម ចេញប្រកាសអំពីនីតិវិធីច្បាស់លាស់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុន/សហគ្រាសអាចផ្ទេរប្រវត្តិរូបក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្លួនទៅចុះបញ្ជីក្នុងប្រព័ន្ធរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបាន។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0008-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0008", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC minister granted this request by extending registration of business agents for training programs.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម អនុញ្ញាត្តិតាមសំណើរនេះ ដោយពង្រីកវិសាលភាព ចំនួនបេក្ខជន និងរយៈពេលយូរជាងមុន និងការប្រលងជាអ្នកតំណាងស្របច្បាប់ក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0009-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0009", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC minister agreed to this request by instructing MOC responsible department to upgrade the system to enable license issuance for business registration agents.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រី បានឯកភាពលើសំណើនេះ ដោយណែនាំនាយកដ្ឋានទទួលខុសត្រូវរបស់ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវប្រព័ន្ធ ដើម្បីបើកការចេញអាជ្ញាប័ណ្ណសម្រាប់ភ្នាក់ងារចុះបញ្ជីអាជីវកម្មស្របច្បាប់។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0007-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0007", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "In addition, MOC minister encouraged MOC departments to find alternatives to upgrade or change the system.", "rgcDecisionKh": "លើសពីនេះ លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានលើកទឹកចិត្តឱ្យនាយកដ្ឋានក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សិក្សាជម្រើសដើម្បីសម្រួល ឬផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធចុះបញ្ជីពាណិជ្ជកម្ម។", "nextStep": null, "documentReference": null }, { "sourceRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0006-resolution", "issueRef": "real-moc-oct2026-wg-g-issue-0006", "issueStatusCode": "SOLVED", "rgcDecision": "MOC minister advised MOC departments to provide options for documentation of business registration and storage of the system.", "rgcDecisionKh": "លោកជំទាវរដ្ឋមន្ត្រីបានណែនាំដល់នាយកដ្ឋាន ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ពិភាក្សាលើការផ្តល់ជម្រើសសម្រាប់ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឯកសារតម្រូវសម្រាប់ការចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម និងការរក្សាទុកទិន្នន័យអាជីវកម្មក្នុងប្រព័ន្ធ។", "nextStep": null, "documentReference": null } ] } } ] }